WELG | BELGRAD – Avrupa Birliği, Batı Balkanlar'da giderek artan Rusya ve Çin etkisine karşı yeni bir hamle hazırlığında. AB Konseyi Başkanı Antonio Costa'nın açıklamaları, Brüksel'in yıllardır bekleme odasında tuttuğu Balkan ülkelerinin üyelik sürecini hızlandırma arayışında olduğunu ortaya koydu.

Ancak bölge halkları açısından tartışma yalnızca üyelik meselesi değil. Batı Balkanlar, uzun süredir Avrupa Birliği, Rusya, Çin ve ABD arasında süren jeopolitik rekabetin merkezlerinden biri haline gelmiş durumda.

"Balkanlar Yeniden Büyük Güçlerin Rekabet Alanı"

Karadağ'da düzenlenecek AB-Batı Balkanlar Zirvesi öncesinde konuşan Antonio Costa, üyelik sürecindeki yavaşlığın aday ülkelerde hayal kırıklığı yarattığını belirterek sürecin hızlandırılması gerektiğini söyledi.

Brüksel'in bu adımı yalnızca demokratikleşme ve reform hedefleriyle açıklanmıyor. Son yıllarda Çin'in altyapı yatırımları, Rusya'nın siyasi ve ekonomik etkisi ile Türkiye'nin bölgesel ilişkileri, AB içerisinde yeni endişelere yol açmış durumda.

Özellikle Sırbistan'ın Rusya ile sürdürdüğü yakın ilişkiler ve Çin sermayesinin bölgede artan varlığı, Avrupa Birliği'nin Balkan politikasını yeniden şekillendiriyor.

"Üyelik Vaadi mi, Jeopolitik Hesap mı?"

Arnavutluk, Bosna-Hersek, Karadağ, Kosova, Kuzey Makedonya ve Sırbistan yıllardır AB üyeliği için bekliyor.

Ancak birçok çevreye göre Brüksel'in bugün gösterdiği aceleciliğin temel nedeni demokratik reformlardan çok jeopolitik kaygılar.

AB, Ukrayna savaşı sonrasında Avrupa'nın doğusunda oluşan yeni güç dengeleri nedeniyle Balkanlar'da nüfuz kaybetmek istemiyor.

Bu nedenle üyelik sürecinin hızlandırılması çağrıları, bölgede yaşayan halklar tarafından zaman zaman "stratejik çıkar politikası" olarak da değerlendiriliyor.

"Sırbistan Üzerindeki Baskı Artıyor"

AB'nin en fazla baskı uyguladığı ülkelerin başında Sırbistan geliyor.

Rusya'ya yaptırım uygulamayan tek Avrupa ülkesi konumundaki Sırbistan, hem Moskova hem de Pekin ile ilişkilerini sürdürmeye devam ediyor.

AB Konseyi Başkanı Costa, Belgrad yönetimine açık mesaj vererek demokratik reformların hızlandırılmasını, basın özgürlüğünün güçlendirilmesini ve dış politikanın AB çizgisine yaklaştırılmasını istedi.

Brüksel ayrıca yaklaşık 1,5 milyar euroluk fonların da reform sürecine bağlı olduğunu hatırlattı.

"Balkan Halklarının Beklentisi Demokrasi ve Refah"

Bölgede yaşayan milyonlarca insan açısından ise asıl mesele hangi küresel gücün etkili olacağından çok işsizlik, yoksulluk, göç ve demokratik haklar olarak öne çıkıyor.

Batı Balkanlar uzun yıllardır genç nüfusun Avrupa ülkelerine göç ettiği, ekonomik eşitsizliklerin derinleştiği ve siyasal istikrarsızlığın sürdüğü bir bölge olmaya devam ediyor.

Bu nedenle birçok gözlemci, üyelik sürecinin yalnızca jeopolitik hesaplarla değil, halkların yaşam koşullarını iyileştirecek sosyal ve demokratik reformlarla değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.

"AB Genişlemesi Yeni Bir Döneme Giriyor"

Antonio Costa, genişlemenin bir ütopya olmadığını ve önümüzdeki yıllarda gerçekleşebileceğini söylerken, Batı Balkanlar'ın geleceğinin Avrupa siyasetinin en önemli başlıklarından biri olmaya devam edeceği görülüyor.

Ancak bölgede yükselen soru değişmiyor: Balkanlar, büyük güçlerin nüfuz mücadelesinin sahnesi olmaya devam mı edecek, yoksa halkların demokrasi, barış ve sosyal adalet talepleri öne çıkabilecek mi?

@welgmedya.com