WELG | Tunceli – Dersim’de Tunceli Cemevi üzerinden yıllardır süren asimilasyon ve inanç müdahalesi tartışmaları, kamuoyu önünde yapılan yeni bir hamleyle daha da ağır bir noktaya taşındı. Tunceli Cemevi Başkanı Ali Ekber Yurt, Türk Millİ Kuvvetler Vakfı Kurucu Genel Başkanı Dr. Fatih Şimga ile birlikte poz verdi. Bu fotoğrafın ardından Şimga’nın sosyal medya hesabından yayımladığı açıklamada Kızılbaş Aleviler hedef alındı; Dersim halkına yönelik açık nefret dili kullanıldı ve “ayağınızı denk alın” sözleriyle doğrudan tehdit savruldu.

Bu olay artık yalnızca bir “siyasi tartışma” değildir. Ortada toplumun bir kesimini hedef alan ırkçı ve mezhepçi nefret söylemi ile kamu barışını tehdit eden açık bir provokasyon bulunmaktadır.

“Cemevleri inancın, hafızanın ve yol erkAnının merkezidir”

Dersim, Kızılbaş Alevi ocaklarının, pirlerin ve inanç sürekliliğinin tarihsel merkezidir. Cemevi; yolun yürütüldüğü, rızalığın kurulduğu, ikrarın verildiği ve Kızılbaş Aleviliğin toplumsal hafızasının taşındığı mekAndır. Bu nedenle Dersim’de kullanılan bu saldırgan dil, doğrudan Kızılbaş Aleviliğin merkezine, inanç onuruna ve tarihsel hafızaya yönelmiş bir saldırıdır.

“Ali Ekber Yurt’un cemevi çizgisi: Devletçi–Diyanetçi hat”

Ali Ekber Yurt, uzun süredir Dersim’de cemevini Aleviliğin özgün inanç çizgisinden koparan, AKP ve onun Diyanet anlayışıyla uyumlu bir çizgiyle anılmaktadır. Tunceli kamuoyunda Yurt’a yönelik tepkinin temelinde de bu vardır: Cemevinin bağımsız bir yol erkân mekânı olmaktan çıkarılıp devletin ve Diyanet zihniyetinin çizdiği sınırlara çekilmesi; iktidar çevreleriyle kurulan ilişkilerin “yol”a değil “devlet siyasetine” bağlanması ve cemevinin fiilen “minaresiz cami” anlayışına doğru sürüklenmesi.

Bu tepkiler yıllardır dile getirilmektedir. Ancak son olay tartışmayı başka bir seviyeye taşımıştır: Artık mesele yalnızca asimilasyon değildir; açıkça nefret ve tehdit dilinin, cemevi üzerinden meşrulaştırılmaya çalışılmasıdır.

“Şimga’nın paylaşımı: ‘Ermeni artığı’ ve ‘ayağınızı denk alın’”

Dr. Fatih Şimga’nın yayımladığı mesajda kullanılan ifadeler kamuoyunun gözü önünde kayıt altındadır. Paylaşımda Dersim’de kendilerini eleştiren kesimler hedef alınırken açıkça “Ermeni artığı” denilmiş, ardından “ayağınızı denk alın” ifadesi kullanılarak tehdit sürdürülmüştür. Mesajın devamında “kayıplar”, “yıkım” ve “yok oluş” gibi ifadelerle toplumu korkutmayı ve sindirmeyi amaçlayan bir dille doğrudan gözdağı verilmiştir.

Bu sözlerin herhangi bir yoruma ihtiyacı yoktur: Bu, bir topluluğu aşağılayan ve şiddeti çağrıştıran açık bir saldırıdır.

“Bu dil Dersim’in tarihsel hafızasında tesadüf değildir”

Dersim’de ve Türkiye’de Aleviler bu dili tanır. “Ermeni artığı” gibi ifadeler yalnızca hakaret değildir; aynı zamanda Alevi toplumu üzerinde yıllardır uygulanan inkâr ve düşmanlaştırma politikasının devamıdır. Bu dil, katliamların, sürgünlerin ve asimilasyonun zeminini oluşturan dilin aynısıdır.

Bu nedenle Dersim’de yükselen tepki son derece anlaşılırdır. Çünkü bu sözlerin hedefi yalnızca bireyler değil; Dersim’in pirleri, ocakları, yol evlatları ve inanç kimliğidir.

“Savcılığa çağrı: Bu suç resen soruşturulmalıdır”

Bu noktada devletin hukuk makamlarına düşen görev açıktır.

Tunceli’de bir inanç topluluğu açıkça hedef alınırken, ırkçı ifadelerle aşağılanırken ve “ayağınızı denk alın” gibi ifadelerle alenen tehdit edilirken savcılıkların sessiz kalması kabul edilemez.

Tunceli Cumhuriyet Başsavcılığı başta olmak üzere ilgili savcılıklar resen soruşturma başlatmalıdır. Çünkü ortada kamu barışını bozan ve toplumun bir kesimini hedef alan, açıkça nefret suçuna giren bir paylaşım bulunmaktadır.

Bu tür mesajların “fikri açıklama” olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Bu söylem, hedef gösterme ve tehdit niteliği taşımaktadır. Toplumun bir kesimine yönelen nefret dili, Türkiye’nin geçmişte defalarca ağır bedeller ödediği provokasyonların temel zeminidir.

“Cemevleri tehdit ve nefretin vitrinine dönüştürülemez”

Bu olayın bir diğer boyutu da şudur: Cemevleri hiçbir şekilde siyasi-ideolojik yapıların vitrini değildir. Cemevleri tehdit diliyle yönetilemez. Bir inanç mekânının Alevilere düşmanlık içeren bir dilin meşrulaştırıldığı alan haline getirilmesi, yalnız Dersim için değil Türkiye’deki tüm Aleviler için büyük bir tehlikedir.

Bugün konuşulması gereken şey açıktır: Cemevi üzerinden Alevilere haddini bildirme dili kuruluyor. Bu dil yalnızca yaralayıcı değil, aynı zamanda kışkırtıcıdır. Dersim’e dönük tehdit dili, Alevilerin eşit yurttaşlık hakkını hedef alan bir saldırıdır.

Dersim kamuoyu bu nedenle tepkilidir; çünkü mesele bir kişinin paylaşımı değil, bir zihniyetin açık ilanıdır.

@welgmedya.com