WELG | ALMANYA - Almanya’da gözler 6 Eylül’de Saksonya-Anhalt’ta yapılacak eyalet seçimlerine çevrildi. Eyalet Anayasayı Koruma Dairesi tarafından “kesinleşmiş aşırı sağcı” olarak sınıflandırılan Almanya için Alternatif (AfD), anketlerde yüzde 40’ın üzerindeki desteğiyle açık ara birinci sırada bulunuyor. Sandıktan bu tabloya yakın bir sonuç çıkması ve AfD’nin hükümet kurabilmesi halinde, Almanya’nın İkinci Dünya Savaşı sonrası siyasi tarihinde bir ilk yaşanacak.

Yaklaşık 2,1 milyon nüfuslu Saksonya-Anhalt, 6 Eylül’de yalnızca Almanya’nın değil Avrupa’nın da yakından takip edeceği bir seçime sahne olacak.

Anketler, AfD’nin eyalette yüzde 40’ın üzerinde desteğe ulaştığını gösteriyor. Eyaleti 1990’dan bu yana çoğu dönemde yöneten Hristiyan Demokrat Birlik (CDU) ise yüzde 23 ile 26 arasında seyrediyor.

Sol Parti yaklaşık yüzde 13, Sosyal Demokrat Parti (SPD) ise yüzde 6 seviyesinde görünüyor. Yeşiller ile Hür Demokrat Parti’nin (FDP) yüzde 5’lik seçim barajını geçip geçemeyeceği ise belirsizliğini koruyor.

AfD Açık Ara Birinci: Ancak Hükümet Kurması Garanti Değil

AfD’nin sandıktan birinci parti çıkması, tek başına iktidara geleceği anlamına gelmiyor. Eyalet parlamentosundaki sandalye dağılımı ve diğer partilerin AfD ile koalisyona yanaşıp yanaşmayacağı hükümetin kurulmasında belirleyici olacak.

Ancak AfD’nin bir eyalet hükümetinin başına geçmesi halinde Almanya açısından tarihi bir siyasi eşik aşılmış olacak.

Üstelik Saksonya-Anhalt Anayasayı Koruma Dairesi, eyaletteki AfD yapılanmasını “kesinleşmiş aşırı sağcı” olarak sınıflandırıyor.

Bu değerlendirmeye rağmen partinin seçmen desteğinde şimdiye kadar belirgin bir gerileme görülmedi.

Eski Başbakan Haseloff: “AfD’nin İktidarda Olduğu Bir Eyalette Yaşamak İstemiyorum”

Saksonya-Anhalt’ı 15 yıl yöneten eski CDU’lu Eyalet Başbakanı Reiner Haseloff, AfD’nin yükselişine yönelik en sert uyarılardan birini yapmıştı.

Haseloff, AfD’nin iktidara gelmesi halinde eyaletten ayrılmayı düşündüğünü belirterek, “AfD’nin iktidarda olduğu bir eyalette yaşamak istemiyorum” demişti.

Haseloff ayrıca eyalet parlamentosundaki bazı tartışmalar sırasında kendisini Weimar Cumhuriyeti’nin son dönemindeki Reichstag’da veya Nazi döneminde propaganda toplantılarıyla bilinen Berlin Sportpalast’ta oturuyormuş gibi hissettiğini söylemişti.

Haseloff’un Ocak ayında görevden ayrılmasının ardından eyalet başbakanlığını CDU’lu Sven Schulze devraldı. Schulze şimdi AfD’nin hükümete gelmesini engellemek için mücadele ediyor.

Neden Saksonya-Anhalt’ta AfD Bu Kadar Güçlü?

Uzmanlar AfD’nin yükselişini eyaletteki ekonomik, demografik ve toplumsal sorunlarla ilişkilendiriyor.

Almanya’nın yeniden birleşmesinin ardından özellikle linyit madenciliği ve kimya sanayisinde çok sayıda iş kaybedildi. Genç nüfusun önemli bir bölümü daha iyi iş olanakları için eyaletten ayrıldı ve geri dönmedi.

Bugün de Saksonya-Anhalt, kırsal yapının güçlü olduğu ve yapısal ekonomik sorunların hissedildiği eyaletlerden biri.

Eyalette yabancıların toplam nüfusa oranı yaklaşık yüzde 9 ile Almanya ortalamasının altında olmasına rağmen göç karşıtlığı siyasi gündemin önemli başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.

Aşırı Sağ Eyalette İlk Kez Yükselmiyor

Saksonya-Anhalt’ın aşırı sağ partilere yüksek oy vermesi yeni bir gelişme değil.

Aşırı sağcı Alman Halk Birliği (DVU), 1998 eyalet seçimlerinde yüzde 12,9 oy alarak parlamentoya girmişti. Parti daha sonra iç çekişmeler nedeniyle parçalanmış ve 2002 seçimlerine katılmamıştı.

Siyasi gözlemcilere göre bu geçmiş, eyalette uzun yıllardır ana akım partilerden uzaklaşmış belirli bir seçmen tabanının bulunduğuna işaret ediyor.

Siyaset Bilimci Höhne: Hukuk Devleti İlkeleri Baskı Altına Girebilir

Chemnitz Teknik Üniversitesi’nden siyaset bilimci Benjamin Höhne, AfD’nin Saksonya-Anhalt’ta iktidara gelmesinin yalnızca bir hükümet değişikliği anlamına gelmeyebileceği görüşünde.

Höhne, AfD’nin iktidarda liberal demokratik ve hukuk devleti ilkelerini geriletmeye yönelik politikalar izleyebileceğini düşünüyor.

AfD’nin ABD Başkanı Donald Trump yönetimindeki gelişmeleri de yakından takip ettiğini savunan Höhne, bununla birlikte tek bir eyalet hükümetinin Almanya’nın federal yapısı içinde sınırsız hareket edemeyeceğine dikkat çekiyor.

Höhne, “Tek bir eyalette bir düğmeye basıp her şeyi aşırı sağın senaryosuna göre değiştirmek mümkün değil” değerlendirmesinde bulundu.

6 Eylül’de Gözler Saksonya-Anhalt’ta Olacak

AfD’nin anketlerdeki yüzde 40’ı aşan desteğini sandığa taşıyıp taşıyamayacağı ve diğer partilerin nasıl bir çoğunluk oluşturacağı seçim gecesinin en kritik sorusu olacak.

AfD’nin yalnızca birinci parti olması değil, hükümeti kurabilecek siyasi çoğunluğa ulaşması Almanya açısından asıl tarihi dönüm noktasını oluşturacak.

Bu nedenle 6 Eylül’de Saksonya-Anhalt’tan çıkacak sonuçların etkisinin eyalet sınırlarının çok ötesine uzanması bekleniyor.

@welgmedya