WELG | Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM), yeni yasama yılında cezaevlerindeki aşırı doluluk sorununu çözmek ve infaz sistemini sadeleştirmek amacıyla kapsamlı bir yasa çalışması başlatıyor. Adalet Bakanlığı verilerine göre, 1 Ağustos 2025 itibarıyla 304 bin 964 kişi kapasiteli cezaevlerinde 413 bin 780 tutuklu ve hükümlü bulunuyor. Bu tablo, kapasitenin yaklaşık 109 bin kişi üzerinde olduğunu ortaya koyuyor.

Erken Tahliye Yolunu Açacak Düzenleme

Yeni infaz düzenlemesinde öne çıkan başlıklar:

. 31 Temmuz 2023 düzenlemesinin genişletilmesi: Kovid-19 döneminde yapılan düzenlemeden yararlanamayan, ancak cezası sonradan kesinleşen hükümlüler de aynı haktan yararlanabilecek. Bu düzenleme, cezasının bitimine 5 yıl veya daha az kalanların denetimli serbestliğe ayrılmasını, açık cezaevine ayrılmasına 3 yıl veya daha az kalanların erken tahliye edilmesini sağlıyordu.

. Tüm suçlarda eşit infaz oranı: Mevcut sistemdeki farklılıkların kaldırılması hedefleniyor. Dünya genelinde yaygın olan “yarı infaz modeli” esas alınacak. Ancak bazı ağır suçlarda infaz oranının ¾ seviyesine çıkarılması gündemde.

. Topluma kazandırma odaklı yaklaşım: İyi hâl kriterleri yeniden tanımlanacak, denetimli serbestlik sistemi sadeleştirilecek, topluma kazandırılabilecek hükümlülerin tahliyesi kolaylaştırılacak.

Farklı Ülkelerin Modelleri İnceleniyor

Reform çalışmaları kapsamında farklı ülkelerin başarılı örnekleri de masaya yatırıldı:

. Norveç (Halden & Bastøy Modeli): Eğitim ve meslek edindirme programlarıyla suçun tekrarlanma oranı düşük tutuluyor.

. Hollanda (Toplum Temelli İnfaz): Elektronik kelepçe ve toplum hizmetleriyle cezaevi nüfusu azaltıldı.

. Almanya (Aşamalı İnfaz): Cezanın bir kısmı kapalı cezaevinde, kalan kısmı açık cezaevinde veya yarı özgürlükte infaz ediliyor.

. Kanada (Restoratif Adalet): Fail ile mağdur arasında arabuluculuk ve zararın telafisi esas alınıyor.

. Belçika (Kısa Süreli Ceza Reformu): Üç aydan kısa hapis cezaları toplum hizmetine çevriliyor.

Yeni düzenlemenin TBMM’ye sunulmasıyla birlikte cezaevlerinin yükünün hafiflemesi, infaz adaletinin sağlanması ve toplum yararına daha etkin çözümler üretilmesi bekleniyor.

@welgmedya.com