Peş peşe yoksulluk intiharlarının yaşandığı bu günlerde Meclis’in gündemi bütçe. TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda görüşmeleri süren 2020 bütçesiyle ilgili en çok merak edilen konu ise işsizlik ve yoksulluğa çözüm getirip getirmeyeceği.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu üyesi HDP’li Garo Paylan, 2020 bütçesinin vicdansız ve adaletsiz olduğunu belirtiyor. Paylan’ın hesabına göre, güvenlikçi politikalara ve Saray ile yandaşlarına harcanan 200 milyar TL halka harcanırsa, refah ve huzur sağlanır. Paylan, iktidarın tercihlerini değiştirmesi için halkın 2020 bütçesine itiraz etmesi gerektiğini belirtiyor.

Merkez Bankası’ndan (TCMB) gelen 46 milyar liralık yedek akçeye karşın bütçe açığı ilk 10 ayda 100.7 milyar liraya ulaştı. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıkladığı bütçe verilerinin detayları şöyle:

- Ekim 2018’de 5.4 milyar TL olan açık bu yılın aynı ayında 14.9 milyar TL oldu. Ekimde gelirler yüzde 5.2 artarak 65.4 milyar TL, giderler yüzde 18.9 artarak 80.3 milyar TL’ye çıktı.

- Geçen yılın ilk 10 ayında 62.1 milyar lira olan açık, bu yıl 100.7 milyar liraya yükseldi. Üstelik TCMB’den aktarılan yedek akçeye rağmen bu büyüklükte bir açığa ulaşıldı. Böylece 2019 için hükümet 80.6 milyar lira olan ilk açık hedefi 10 ayda aşılırken, yeni YEP’te revize edilen 125 milyar liralık rakama da yaklaşıldı. Yılın kalan kısmında bu revize rakamın da aşılması bekleniyor.

- Ayrıca geçen yılın ilk 10 ayında faiz dışı denge 2.5 milyar lira fazla şeklinde oluşurken, bu yıl 12.4 milyar liralık açığa dönüştü.

- Ocak-ekim döneminde bütçe gelirleri yüzde 18.1 artarak 719.2 milyar TL, giderler yüzde 22.2 artarak 819.9 milyar TL oldu. Vergi gelirleri yüzde 6.3 artarak 539.9 milyar TL’de kaldı. Faiz giderleri ise 10 ayda 88.3 milyar liraya ulaştı. 

GÖREV ZARARI YÜKSEK

- Görev zararları için bütçe başlangıç ödeneği 78.8 milyar liraydı. 10 aylık harcama 78.7 milyar lira oldu. 

- Güvenlik ve savunmaya yönelik mal ve hizmet alımlarında ekimde 1.5 milyar TL ile rekor kırıldı. 10 aylık rakam da 7.1 milyar lira oldu. Cumhurbaşkanlığı’nın kullanımında bulunan örtülü ödenekten ekim ayında 263.6 milyon lira harcama yapıldı.  Geçen yılın tümünde 1.2 milyar lira olan harcama 10 ayda 1.8 milyar liraya çıktı. 

HİZMET ALIMLARI FIRLADI

- Mal ve hizmet alım giderleri ekimde 7.9 milyar lira, 10 ayda 51.6 milyar liraya yükseldi. Tüketime yönelik mal ve malzeme alımları aylık 4.8 milyar lira, 10 aylık 23.3 milyar lira oldu. 

- Devlet hizmet alımları için 10 ayda 21 milyar lira, kiralar için de 1.2 milyar lira ödedi. Binalara 400 milyon lira, taşıtlarlara 344 milyon lira kira ödendi. Temsil ve tanıtıma 107.5 milyon lira gitti.

- SGK’ye cari transferler kapsamında 10 ayda 72.8 milyar lira aktarıldı. 99.3 milyar lira da Hazine yardımı yapıldı. Bütçeden yapılan toplam Hazine yardımları ise 146.8 milyar lira oldu. 

- Hanehalkına yapılan transferler 10 ayda 43.9 milyar liraya ulaştı. Sermaye transferleri ise 28.2 milyar liralık başlangıç ödeneğini aşarak 38 milyar liraya ulaştı.

- Kâr amacı gütmeyen kuruluşlara yapılan transferler 10 ayda 5.3 milyar liraya çıktı. Başlangıç ödeneği 3.3 milyar liraydı.