WELG - Selahattin Demirtaş, "Seçimlerin Haziran 2023’ten önce kesinlikle yapılacağını düşünüyorum. Herkes, her an seçime hazır olmalıdır. Çünkü sürdürülebilir bir yönetim yok. Her an büyük bir ekonomik çöküş yaşanabilir. Para piyasaları dahil, her şey çökebilir" dedi.

HDP'nin tutuklu eski Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş, gündeme ilişkin önemli açıklamalarda  bulundu. "'PKK eşittir HDP' diyenler hem yanılıyorlar hem de yanıltıyorlar" diyen Demirtaş, HDP'nin bir muhataplık sorunu olmadığını vurguladı. 

Kısa Dalga'dan Beril Eski'nin sorularını yanıtlayan Demirtaş, cezaevi koşullarını şöyle anlattı:

"Cezaevi yemekleri çok iyi değil, genelde kantinden haftalık aldığımız şeylerle yemek yapmaya çalışıyoruz. Yemek pişirmek için ocak yok. Her şeyi ketılda yapıyoruz. Çiğ sebze aldırabiliyoruz. Bol bol salata yapıp yemeğin yanında yiyoruz. Her gün yoğurt aldırıp ayran yapıyoruz. Peynir, zeytin gibi şeyleri kantinden kendimiz alıyoruz. Çünkü cezaevinin verdikleri hem çok kalitesiz hem de çok az. Ancak maalesef imkanı olmayan tutuklu ve hükümlüler, cezaevi yemekleriyle yetinmek zorunda kalıyorlar. Bu nedenle uzun yıllar hapiste kalanların tamamı kronik hastalıklara yakalanıyorlar. Bu da bilinçli bir politikadır. 'Asmayalım da besleyelim mi' noktasından 'Besleyelim ama çok da iyi beslemeyelim ki yavaş yavaş ölsünler' politikasına geçmiş durumdayız."

'SİYASETE BULAŞMASAYDIM DEDİĞİM ZAMANLAR OLDU'

Demirtaş, "Keşke siyasete bulaşmasaydım, sıradan biri olsaydım, ailemin çocuklarımın yanında olsaydım diyor musunuz?" sorusunu ise şöyle yanıtladı:

"Verdiğim röportajlarda, kitaplarımda yazdığım ve yoğunlaştığım konularla ilgili çok fazla detaya girmemeyi tercih ediyorum. Çünkü zaten detaya girmek için yazdım bu kitapları. Ve elbette okur kitaplarımdan ne anlamışsa anlatabildiğim de odur. Toplumsal, siyasi, ekonomik, ailevi veya bireysel birçok konuyu kitaplarımda anlatmaya, işlemeye gayret ettim. Ama ne kadar anlatabildiğime ben değil okurlar karar verecek.

'Siyasete bulaşmasaydım keşke' dediğim zamanlar oldu elbette. Ama bunu hapisteyken hiç düşünmedim. Hapisten önce düşündüğüm zamanlarda. 'Keşke bulaşmasaydım' dediğim şey de demokrasi ve özgürlük mücadelesi değil, milletvekilliği ve eş genel başkanlıktır.

Yoksa ben bir mücadele insanıyım ve bundan asla pişman değilim. Sanırım temsili siyaset beni pek sarmadı. Ben koltuk, makam insanı değilim galiba. Bunlar beni sınırlayan ve daraltan şeylermiş gibi hissediyorum. Siyasi mücadeleyi daha özgürce ve kendi bildiğim, inandığım şekilde yürütmeyi tercih ediyorum. Oysa partiler her zaman sınırlayıcı ve denetleyicidir. Bu nedenle edebiyat bana daha fazla özgürlük hissi veriyor ve kendimi orada daha mutlu hissediyorum.

Asla sıradan biri olmayı düşünmedim. Suya sabuna dokunmayan biri olsaydım, içinde yaşadığımız dünyada olup bitenlere sırtımı çevirseydim, sanrım en çok eşim ve kızlarım bundan utanırlardı. Biz ailecek böyle daha mutluyuz. Kızlarım artık büyüdüler ve daha birkaç ay önce ben de mektupla bu soruyu onlara sordum. Mealen, 'Benden memnun musunuz?' diye sordum. 'Eh işte, idare edersin' dediler. Buraya gülen yüz koyun. (Gülüyor) Benimle gurur duyuyorlarmış, sarayda olmamdansa hapiste olmamı tercih ediyorlarmış."

'HDP'DE MUHATAPLIK KARMAŞASI OLDUĞUNU DÜŞÜNMÜYORUM'

Demirtaş, 'muhataplık sorunu' tartışmasına ilişkin bir soruyu da yanıtlayarak şunları kaydetti:

"Ben HDP’de bir muhataplık karmaşası olduğunu düşünmüyorum. Bir parti kendini tüm sorunların çözümünün muhatabı olarak görmezse kendi varlığını inkar etmiş olur. Bunun yanı sıra, Kürt sorununun bir de silah ve şiddet boyutu olduğu için elbette başka aktörlerin de çözüme dahil edilmesi gerektiğini söylemek HDP’nin muhataplığını inkar etmek veya yadsımak anlamına gelmez. HDP’de farklı düşünenler olabilir. Ancak kurumsal görüş önemlidir ve HDP kendini gerçek bir muhatap olarak ortaya koyarak doğru bir tutum almıştır.

'PKK EŞİTTİR HDP DİYENLER YANILIYOR DA YANILTIYOR DA'

Demirtaş, "Sezai Temelli'nin açıklamasının hükümetin "PKK eşittir HDP" paradigmasını doğrulayan bir açıklama olduğu yorumları yapıldı. Bu konuda ne dersiniz?" sorusunu da yanıtladı:

"'PKK eşittir HDP' diyenler hem yanılıyorlar hem de yanıltıyorlar. HDP, destek aldığı kitleler dışında hiç kimseyi temsil etmez, edemez. Hele silahlı bir yapıyı hiç temsil etmez. Onun siyasi kolu veya uzantısı da değildir. HDP demokratik, siyasal mücadele yürüten anayasal bir partidir. Bünyesinde de bütün halklar ve inançların temsiliyetini barındıran çoğulcu ve çok kültürlü bir siyasi yapıdır.
Hükümetin PKK ve HDP'yi eşitleyen yaklaşımını nasıl değerlendirirsiniz?

HDP, Kürt sorununu ve PKK’yi en gerçekçi şekilde ve çözüme de katkı sunacak bir perspektifle tanımlarken, devletin resmi tanımıyla ters düştüğü için HDP’yi PKK ile eşitliyorlar. Ve kesinlikle yanlış yapıyorlar. PKK bile HDP’yi hiçbir şekilde kendi sözcüsü veya temsilcisi olarak kabul etmezken (ki bunu çözüm sürecinde en üst düzey PKK yöneticilerinin ağzından bizzat duydum. HDP’yi PKK’nin sözcüsü gibi gösterenlerden onlar bile rahatsız ve bunu kabul etmiyorlar) birileri ısrarla HDP’yi PKK’nin sözcüsü veya siyasi kanadı gibi göstermeye çalışıyor. Bu yanlış bir bakış açısıdır ve gerçeği yansıtmamaktadır.

'ERDOĞAN ÇÖZÜM SÜRECİNİN BİTMESİNDEN BİN PİŞMAN'

AKP'li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan'ın çözüm sürecinin sına ermesinden dolayı pişmanlık duyduğunu belirten Demirtaş, şöyle konuştu:

"Belki bu yanılgılı yaklaşımın kabul görmesinde, biz HDP sözcülerinin de zaman zaman yanlış anlaşılmaya müsait konuşmalarımız yol açmıştır. Dolayısıyla bizim de bu konuda özenli ve dikkatli olmamız lazım."Bununla birlikte, çözüm sürecini bitirdiği için Erdoğan’ın bin pişman olduğundan da eminim. Çünkü o günden beri bir daha toparlayamadı. Kaybettiği meşruiyetini otoriterleşerek telafi etmeye çalıştı. Zaten bünyesi demokrasiye karşı alerjik. Son beş altı yılda iyice savruldu ve geri dönülemez şekilde kaybetti. Artık adı tarihe otoriter bir lider olarak yazılmış ve bitmiştir."

Demirtaş'ın diğer sorulara yanıtları şöyle:

-Çözüm sürecinde yanlış giden neydi?

Bunu daha önce de çok konuştuk. En büyük eksiklik, çözüm sürecinin yeterince şeffaf olmaması, kamuoyuna ve halka mal edilememesi ve TBMM’ye taşınamamasıydı. Çözüm sürecinden kurumsal olarak sorumlu olanlar kişiler değil TBMM olmalıydı. Ancak biz o dönemde maalesef ki bunu aşamadık. CHP’yi sürece dahil edip meseleyi Meclis’e taşımak için çok uğraştık. Ancak hep engellerle, bariyerlerle karşılaştık. Örneğin, Erdoğan her şey kendi kontrolünde olsun istiyordu. Düşünün ki HDP’nin eş genel başkanları olarak çözüm sürecinde bir defa bile Erdoğan ile yüz yüze görüşemedik. Türkiye toplumu şundan emin olsun ki, 28 Şubat 2015 Dolmabahçe Mutabakatı'ndan sonra PKK’nin Türkiye’ye karşı silahlı mücadeleyi bırakmasına sadece on gün kalmıştı. Ama Erdoğan buna izin vermedi. Akil İnsanlar Grubu adlı sivil grup, son bir defa İmralı’ya gidecekti. Oradan silahların tümden devre dışına çıkarıldığı mesajını alıp gelecekti. Gerisini artık demokratik siyasetle ve parlamentoda hep birlikte çözecektik.

Kalıcı barışın kendisine ve partisinin oy oranına olumlu yansımayacağını görünce süreci bitirdi, Erdoğan. Akil İnsanlar Grubunun İmralı’ya gitmesine engel olan Erdoğan’dır. “Seni başkan yaptırmayacağız” sözü bütün bunlardan sonra gelmiştir.

Büyük bir çarpıtmayla, sanki süreci benim bu sözüm bitirmiş gibi yansıtarak yalan söylüyorlar. Akil İnsanlar son bir defa İmralı’ya gitsin ve silahlar devre dışı kalsın diye Dolmabahçe Mutabakatından sonra on iki defa dönemin İçişleri Bakanı, Adalet Bakanı ve MİT müsteşarıyla görüşerek Erdoğan’ı ikna etmelerini istedik. Ancak hiçbiri onu ikna edemedi. “Beyefendi çok kararlı” dediler. “Süreç bitmiştir” dediler. Ölümler olmasın diye tabiri caizse yalvardık adeta. Ama Nuh dediler, peygamber demediler. Çünkü çatışmanın ve kanın milliyetçiliği tırmandırıp oylarını artıracağına iman etmişlerdi.

Ne yazık ki hala farklı düşünmüyorlar. Yeni bir Suriye savaşı ile seçimde oy artırma hesabı yapıyorlar. Oysa biz o dönemde barışı sağlayabilseydik bu ölümleri durdurabilseydik emeği geçenlerin, mecazi anlamda söylüyorum, heykelleri dikilirdi. Ben, “Öcalan’ın heykelini dikeceğiz” dediğimde tam da bunu kast etmiştim. Çünkü o konuşmayı yaptığım gün, Öcalan’ın iki mektubu Erdoğan’ın elindeydi. Bu mektuplarda Öcalan silahları bıraktırmaya hazır olduğunu söylüyordu. Ve ben bunu o dönemin Adalet Bakanı’nın ağzından bizzat duymuştum. Şimdi utanmadan sıkılmadan, o konuşmayı aleyhime kullanıyorlar, bundan dolayı yargılanıyorum, Erdoğan mitinglerinde bu konuşmanın videosunu izletiyor. Oysa neyi kast ettiğimi hem Erdoğan hem bütün devlet yetkilileri çok iyi biliyor.

Öcalan silahları bıraktıracak ve elbette ki mecazi anlamda 'heykeli dikilecek' demiştim. İşte çözüm sürecinin şeffaf olmamasının manipülatif sonuçlarıdır bunlar."

-Tüm partiler ilkelerden bahsederken, HDP bir tutum belgesi yayımlayarak ilk olarak ilkeleri isimlendiren, yöntem öneren parti oldu. HDP tutum belgesine dair memnuniyetinizi ifade ettiniz. Bu tutum belgesiyle ilgili düşünceniz nedir, bu belgeyle siyaseten ne hedefleniyor?

HDP’nin tutum belgesinin önemli olduğunu düşünüyorum. Hem HDP hem de diğer siyasi partiler, siyaseten bir sıkışmışlık yaşıyorlardı. Bu tutum belgesi, herkese yeni bir siyaset alanı açtı.

Erdoğan, Türkiye gündemini uzun süredir siyaset üzerinden değil, siyasetsizlik üzerinden belirliyordu. HDP’nin tutum belgesi bu kabulleri yıktı ve siyasete alan açtı. Bu nedenle önemsiyorum.

-Yerel seçimlerde en çok konuşulan konu Kürtlerin oyları, Kürtler ve Türklerin yakınlaşmasıydı. Bu yakınlaşma, özellikle de Kılıçdaroğlu'nun son söylemleri nezdinde de düşünülürse, nasıl devam edecek?

Atılan karşılıklı adımlar gecikmiş de olsa muhalefet açısından iyi bir başlangıç. Ancak önemli olan, demokrasi kültürünün gelişmesine katkı sağlayacak olan müzakereci, çoğulcu, dayanışmayı ve cesur bir siyaset anlayışının gelişmesidir.

Bence önemli olan, seçimi kazanmak değil. Seçim kazanmaktan daha önemlisi gerçek anlamda bir demokrasi kültürüyle yan yana durarak seçimi kazanmaktır. Çünkü bu durumda sadece seçimi değil demokrasiyi de kazanmış oluruz. HDP’yi, sol partileri, Meclis dışı muhalefeti dışlayarak da belki bir şekilde seçim kazanabilirsiniz ama demokrasiyi asla kazanamazsınız. Yeni iktidar, üç beş yıl içinde AKP’ye ve Erdoğan’a dönüşür. Çünkü iktidar yani güç yozlaştırır, mutlak iktidar ise kesinlikle yozlaştırır. Bu yozlaşmanın biricik panzehiri, demokrasiyi toplumun kültürü haline getirmektir. Şekli ve formel bir demokrasi bile toplum için tehdittir, tehlikelidir.

Görebildiğim kadarıyla bir araya gelen bu altı parti, şekli ve formel demokrasiyi aşabilecek bir şeyi söyleyebilmiş değiller henüz. Umarım bu noktada tıkanıp kalmazlar. Aksi taktirde halkın muhalefete verdiği, örneğin 10 milyon TL’lik bir kredi ile şekerli sakız almış olurlar ki bu da kredinin boşa harcanması anlamına gelir. Oysa ödenen bedeller, yaratılan birikim ve ortaya çıkan değerler çok daha büyüğünü kazanmaya imkan sunuyor. Umarım halkın verdiği krediyi heba etmezler. Bir adet sakız yerine tüm marketi almayı akıl ederler.

-Erken seçim olacağını düşünüyor musunuz?

Seçimlerin Haziran 2023’ten önce kesinlikle yapılacağını düşünüyorum. Herkes, her an seçime hazır olmalıdır. Çünkü sürdürülebilir bir yönetim yok. Her an büyük bir ekonomik çöküş yaşanabilir. Para piyasaları dahil, her şey çökebilir.

-Erken seçim halinde HDP’nin stratejisi ne olmalı?

Muhalefetin her ihtimale hazırlıklı olması lazım. Özellikle sandık güvenliği, görevlilerin eğitimi ve benzeri çalışmalar, şimdiye kadar çoktan tamamlanmış olmalıydı. Hatta bütün muhalefet partileri, ortak ve merkezi bir sandık takip sistemi kurmalılar ve şimdiden birkaç tatbikat yapmalılar. Sistemin, Şemdinli’den Keşan’a kadar her yerde işleyip işlemediğini birkaç defa denemeliler. Bunu yapmadıkları için 2017’deki referandum ve 2018 seçimleri kaybedildi.

Ayrıca, ittifaklar ve adaylık konuları da hiç değilse prensipler düzeyinde ön görüşmeleri tamamlanmış konular olmalılar. Seçim kararı verildiğinde hızla hayata geçirilebilecek, düşünülmüş, planlanmış bir stratejileri olmalı.

“Siyasi cinayetler”, “kaybetse de gitmez”, “seçimde hile yapar, bir şekilde kazanır” gibi seçmenleri kaygılandıracak başlıklar yerine cesaret ve umut dolu, direnişi motive edecek bir dil kullanmakta fayda var. Olası bir Suriye savaşı gibi konular için de toplumu şimdiden bilgilendirmek ve ne yaparlarsa yapsınlar bunu vatan için değil, seçim için yaptıklarını ve yapacaklarını halka iyi anlatmak gerekir.

-HDP’nin seçimler öncesinde kapatılabileceğini düşünüyor musunuz?

Evet, HDP’nin kapatılması ihtimal dahilinde. Zaten bu, siyasi bir karar olacaktır. Ama hiç kimse merak etmesin, tek bir HDP seçmeninin oyu bile heba olmayacak şekilde, her türlü tedbir alınıyor. Gerek Meclis seçiminde gerek de Cumhurbaşkanlığı seçiminde, HDP seçmeni rolünü oynayacaktır.

Sıkışmış olan HDP değil, AKP’dir. Partimizi kapatırlarsa bu, seçmenimizde çarpan etkisi yapar. Kapatmazlarsa da çarpan etkisi yapar.

@welg medya haber