WELG | 6 Şubat 2023’te meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremin üzerinden iki yıl geçmesine rağmen, 651.958 kişi hâlâ konteyner kentlerde yaşam mücadelesi veriyor. Yeniden inşa sürecinde yaşanan aksaklıklar ve hak sahiplerinin belirsizliğe itilmesi, mağduriyetleri artırırken, adalet arayışı da devam ediyor.

Hasarın Boyutu ve Barınma Krizi

Depremde en az 53.537 kişi hayatını kaybederken, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı verilerine göre 717.614 bina hasar aldı. Depremin ardından konteyner kentlere yerleştirilen yurttaşların sayısı en yüksek 707.000 olarak kaydedilmişti. Ancak iki yıl geçmesine rağmen bu sayı yalnızca yaklaşık 55 bin kişi azalarak 651.958’e düştü.

Hatay Hâlâ En Fazla Konteyner Kent Barındıran İl

Hatay, 218.379 kişiyle hâlâ en fazla konteyner kent sakini barındıran il konumunda. Kentte 204 geçici barınma merkezi bulunuyor. Yeniden inşa sürecinde Hatay’da devlet tarafından tamamlanan 40.586 konuttan sadece 13.233’ü teslim edildi ve bu konutlara yerleşenlerin oranı %53'te kaldı.

Diğer illerdeki konteyner kentlerde yaşayanların sayıları:

• Malatya (75 konteyner kent): 112.726 kişi
• Adıyaman (55 konteyner kent): 118.204 kişi
• Kahramanmaraş (42 konteyner kent): 107.896 kişi
• Gaziantep (11 konteyner kent): 49.618 kişi
• Osmaniye (5 konteyner kent): 10.141 kişi
• Şanlıurfa (1 konteyner kent): 20.668 kişi
• Adana (1 konteyner kent): 892 kişi
• Kilis (1 konteyner kent): 2.947 kişi
• Diyarbakır (1 konteyner kent): 3.753 kişi
• Elazığ (1 konteyner kent): 6.734 kişi

Konut Hak Sahipliği ve Anahtar Teslimi

Deprem sonrası başlatılan konut inşaatlarında, hak sahipliği süreci 25 Aralık 2023’te tamamlandı. 445.344 konut için hak sahipleri belirlendi, ancak 24 Ocak 2025 itibarıyla yalnızca 201.431 konut tamamlanarak teslim edildi. Bu konutlardan sadece 61.957’sinin anahtarı hak sahiplerine verildi, yani teslim oranı %30,75'te kaldı.

Kahramanmaraş'ta 14.378 konutun anahtarları teslim edilse de, hak sahiplerinin yalnızca %56’sı konutlarına taşındı.

Konut Fiyatları Hâlâ Belirsiz

Hak sahiplerine verilecek konutlar için ödemeler iki yıl ödemesiz olmak üzere 20 yıl boyunca yapılacak. Ancak hak sahipleri, evlerinin kesin fiyatlarını hâlâ bilmiyor. TÜİK verilerine göre belirlenen maliyetler tamamlandıktan sonra metrekare fiyatları açıklanacak.

İnşaat mühendisi Polat Yerlikaya, inşaat süreçlerinde fiyat farklarının sürekli değiştiğini ve nihai maliyetlerin ancak son kesin hak edişle belli olacağını ifade etti.

Sonuç olarak, iki yılın ardından deprem bölgesinde barınma sorunu hâlâ çözülememiş durumda. Yeniden inşa süreci yavaş ilerlerken, konteyner kentlerde yaşamaya devam eden yüzbinlerce depremzede, belirsizlik içinde hayata tutunmaya çalışıyor.

@welgmedya.com