WELG | Ankara – Dersim’in Deşt (Geyiksuyu) merkezli köylerinde yıllardır çözülemeyen altyapı, içme suyu, kanalizasyon, yol, elektrik, barınma ve tapu sorunları Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne taşındı. Dersim Milletvekili Ayten Kordu, hem Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a hem de İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’ya iki ayrı kapsamlı yazılı soru önergesi sundu. Önergelerde, köylerdeki insani yaşam koşullarının yok sayıldığı, devletin temel hizmet sorumluluğunu yerine getirmediği ve 90’lı yılların boşaltılmış köy politikalarının fiilen devam ettiği vurgulandı.

Köylerde Açık Lağım, Sağlıksız İçme Suyu, 25 Yıllık Yol Sorunu ve Konteynerde Unutulan Depremzedeler

Milletvekili Kordu’nun saha incelemeleri sonucunda hazırladığı rapor niteliğindeki önerge, Dersim’in birçok köyünde 21. yüzyılda kabul edilemez koşulların yaşandığını ortaya koyuyor. Bölgenin ikinci büyük köyü olan Deşt’te kanalizasyonun büz/künk ile döşenmesi nedeniyle lağım sularının açıkta akması, halk sağlığını tehdit eden ciddi bir tabloya yol açıyor. Aynı köyde iki yıldır yapılamayan sulama havuzu nedeniyle 2.000 dönümlük tarım arazisi verim kaybı yaşıyor. Depremde evleri ağır hasar alan yurttaşlar ise iki yıldır konteynerlerde yaşamaya zorlanıyor.

Düz Pelit ve Altınyüzük köylerinde 7 yıldır süren çöp konteyneri, içme suyu ve yol sorunları, Karşılar köyünde sağlıksız su hatları nedeniyle kanser vakalarının arttığı iddiası, Ata Doğdu köyünde tapu-kadastro belirsizlikleri, Eğri Yamaç köyünde ise 25 yıldır çözülemeyen yol sorunu nedeniyle cenazelerin bile köye çıkarılamaması durumun vahametini gözler önüne seriyor.

“5 Hane Şartı” Köyleri Issızlaştırıyor

Köylerin elektrik hizmetinden yararlanması için uygulanan “5 hane şartı”, Dersim’de geri dönüşlerin önündeki en büyük engellerden biri olarak önergeye girdi. Kordu, bu şartın köyden göçleri arttırdığını, geri dönmek isteyen yurttaşların ise devlet desteği olmadığı için yeniden köylerine yerleşemediğini belirtti. Önergeye göre devlet hizmet vermediği için göç artıyor, göç arttığı için hizmet verilmediği iddia edilerek kısır döngü yaratılıyor.

Maden Projelerine Açılan Alanlar: Deşt – Eğri Yamaç – Sin Tepesi Hattı Tehlikede

Köylerin yıllardır en temel altyapı hizmetlerini beklediği bir dönemde, aynı bölgelerin maden projelerine açılması halkta tepkiye yol açıyor. Deşt – Eğri Yamaç – Sin Tepesi hattının maden alanı olarak kapatılması, hem ekosistemi hem de hayvancılığı tehdit eden bir risk olarak öne çıkıyor. Kordu, köylülerin görüşü alınmadan bu projelerin ilerletilmesinin kabul edilemez olduğunu vurguladı.

Devletin Sorumluluklarını Yerine Getirmediği İddiası Güçlü Bir Şekilde Vurgulandı

Ayten Kordu’nun açıklamasına göre Dersim köylerinde sondaj, depo yapımı, isale hattı yenilemesi gibi en temel işlerin bile köylünün kendi çabasıyla yürütülmek zorunda kaldığı bir tablo var. “21. yüzyılda açıkta akan kanalizasyon, taşıma suyla yaşam, konteynerde unutulan depremzedeler ve sağlıksız içme suyu nedeniyle artan kanser vakaları devletin sorumluluğunu yerine getirmediğinin göstergesidir.” ifadeleri öne çıktı.

20 SORULUK ÖNERGE: İKİ BAKANA DA AYRI AYRI SUNULDU

Milletvekili Kordu, iki bakanlığa toplam 20 kritik soru yöneltti. Sorular, altyapı eksikliklerinden maden projelerine, kanser iddialarından elektrik politikalarına kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor.

Öne Çıkan Sorular

1. Deşt köyündeki açıkta akan kanalizasyonla ilgili Bakanlığın bilgisi var mı, altyapı ne zaman yenilenecek?

2. İki yıldır bekleyen sulama havuzuna neden ödenek ayrılmadı?

3. Hozat – Deşt yolunun onarımı için bir plan yapıldı mı?

4. Ağır hasarlı evlerde yaşayan aileler için kalıcı konutlar ne zaman yapılacak?

5. “5 hane şartı” uygulaması kaldırılacak mı?

6. Karşılar köyünde içme suyu kaynaklı kanser iddiaları için inceleme başlatıldı mı?

7. Düz Pelit ve Altınyüzük köylerinin yıllardır bekleyen çöp ve su talepleri neden karşılanmadı?

8. Ata Doğdu köyündeki tapu-kadastro sorununa çözüm getirilecek mi?

9. Eğri Yamaç’ın 25 yıllık yol sorunu için net bir tarih verilecek mi?

9. Deşt – Eğri Yamaç – Sin Tepesi hattının maden şirketlerine tahsisi planlanıyor mu? Köylülerin görüşü alındı mı?

(11–20 arası sorular aynı başlıkların İçişleri Bakanlığı açısından sorulmuş versiyonudur.)

Dersim Köyleri İçin “Acil Eylem Planı” Çağrısı

Önergenin gerekçesinde, yüz yıllardır süregelen eşitsizliğin artık sürdürülemez olduğu belirtilerek devletin Dersim köylerine karşı sorumluluğunu yerine getirmesi gerektiği vurgulandı. Kordu, bölgede kalıcı, sürdürülebilir ve yurttaşların temel ihtiyaçlarını esas alan bir planın ivedilikle hazırlanmasını istedi.

@welgmedya.com