WELG | Avusturya – Avusturya ABF geçmiş dönem Yol Erkan Kurulu Başkanı Haydar Bilgin, Alevi hareketinin içinde bulunduğu yapısal ve inançsal krize ilişkin dikkat çeken kapsamlı bir değerlendirme kaleme aldı. “Özünden Uzaklaşan Yol: Alevi Hareketinin Tıkanma Nedenleri” başlıklı yazısında Bilgin, Alevi hareketinin yalnızca örgütsel değil, çok daha derin bir kimlik, inanç ve ahlaki çözülme yaşadığını savunarak, hareketin yeniden ayağa kalkabilmesi için özüne dönmesi gerektiğini vurguladı.

“Alevi Hareketi Tarihsel Bir Yol Ayrımında”

Haydar Bilgin’e göre Alevi hareketi bugün yalnızca geçici bir örgütsel durgunluk yaşamıyor; tarihsel ve toplumsal anlamda ciddi bir kırılma döneminden geçiyor.

Yüzyıllar boyunca baskılara rağmen kendi iç hukuku, rızalık sistemi ve inançsal dinamikleriyle ayakta kalan Aleviliğin, modern kurumsallaşma sürecinde kendi özünü kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını belirten Bilgin, bugünkü gerilemenin temelinde tam da bu kopuşun bulunduğunu ifade etti.

“Bağımsız İrade Yerine Güdümlü Siyaset”

Bilgin’in en sert eleştirilerinden biri, Alevi hareketinin bağımsız siyasi ve toplumsal irade geliştirememesine yönelik oldu.

Alevi kurumlarının kendi sivil ajandasını oluşturmak yerine egemen siyasi kutupların etkisine girdiğini savunan Bilgin, bu durumun hareketi refleksif ve edilgen bir yapıya dönüştürdüğünü dile getirdi.

Bu irade kaybının beraberinde menfaat ilişkilerini de büyüttüğünü belirten Bilgin, Aleviliğin temelinde yer alan paylaşım ve rızalık kültürünün yerini makam, koltuk ve maddi çıkar mücadelelerinin aldığını söyledi.

“İnanç Yerine Koltuk Kavgası”

Yazıda, bazı kurumlarda inancın kutsal değerlerinin kişisel ikbal hesaplarına kurban edildiği vurgulandı.

Bilgin’e göre Yol’un en büyük düşmanlarından biri olan menfaatçilik, bugün kurumsal yapılar içinde ciddi tahribat yaratıyor.

Alevi hareketinin iç yapısındaki bu yozlaşmanın toplumsal güven kaybını hızlandırdığı ifade edildi.

Gençler Neden Uzaklaşıyor?

Haydar Bilgin, özellikle genç kuşakların Alevi kurumlarından kopuşuna da dikkat çekti.

Sosyal medya ve çeşitli platformlarda yıllardır süren “Alevilik İslam’ın içinde mi dışında mı?” tartışmalarının artık yapıcı olmaktan çıktığını, bunun yıkıcı bir kimlik krizine dönüştüğünü belirtti.

Gençlerin, günlük yaşamlarına ve çağdaş sorunlarına yanıt üretemeyen bu kısır tartışmalardan uzaklaştığını ifade eden Bilgin, kurumların da bu boşluğu dolduracak bilimsel, inançsal ve felsefi eğitim çalışmalarını yapmadığını vurguladı.

Bilgin’in en dikkat çekici ifadelerinden biri şu oldu:

“Alevi kurumları artık inancın kalbi olmaktan çıkıp yalnızca cenaze kaldırılan sosyal tesislere dönüşmüştür.”

“Pir-Talip Bağı Çöktü”

Haydar Bilgin’e göre Aleviliği sıradan bir kültürel aidiyetten ayıran en temel unsur Pir-Talip-İkrar bağıdır.

Ancak günümüz kurumlarında dedelerin ve pirlerin sembolik figürlere dönüştürüldüğünü savunan Bilgin, inançsal liyakatin yerini yönetsel gücün aldığını belirtti.

Bu kopuşun Aleviliğin iç ahlaki denetim mekanizmasını da çökerttiğini ifade etti.

“Dar ve Didar Kültürü Unutuldu”

Bilgin, Alevi inancının toplumsal vicdan ve iç adalet sistemi olan Dar ve Didar kültürünün fiilen ortadan kalktığını vurguladı.

Eskiden yanlış yapanların toplum önünde özünü dara çektiğini, kul hakkı yiyenlerin hesap verdiğini hatırlatan Bilgin, bugün bunun yerini sessizlik ve menfaat ilişkilerinin aldığını belirtti.

Düşkünlük kurumunun da işlevsiz hale geldiğini ifade eden Bilgin, kendi iç adaletini sağlayamayan bir yapının topluma adalet dersi veremeyeceğini savundu.

“Çözüm Özünü Dara Çekmekte”

Haydar Bilgin’e göre çözüm dışarıda suçlu aramak değil, Alevi hareketinin kendi içine dönüp öz eleştiri vermesinden geçiyor.

Yazının sonuç bölümünde Bilgin, Alevi hareketinin yalnızca kültürel ya da siyasi sloganlarla yaşayamayacağını belirtti.

Aleviliğin yeniden hayat bulabilmesi için ikrar, dar, rızalık ve Pir-Talip ilişkisinin modern çağın diliyle yeniden inşa edilmesi gerektiğini vurguladı.

Bilgin’in mesajı net oldu: Özünden uzaklaşan bir Yol, toplumsal zeminini de kaybeder.

@welgmedya.com