WELG | Tahran – İran, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’daki protestoların “kanlı” biçimde bastırılması halinde askeri müdahale seçeneğini yeniden gündeme getirmesinin ardından, “savaş istemediklerini ancak savaşa tamamen hazır olduklarını” duyurdu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, Tahran’da yabancı büyükelçilere hitaben yaptığı konuşmada hem müzakere mesajı verdi hem de askeri seçeneğe karşı kararlılık vurgusu yaptı.

“Araghchi: ‘Savaş istemiyoruz, ama tamamen hazırız’”

İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, pazartesi günü Tahran’da devlet televizyonundan canlı yayınlanan konferansta, ülkesinin tutumunu şu sözlerle ifade etti:

İran İslam Cumhuriyeti savaş istemiyor ancak “savaşa tamamen hazır.”

Araghchi ayrıca, diplomasi kapısını açık tuttuklarını belirterek, olası görüşmelerin ancak belirli koşullarda yürütülebileceğini söyledi:

“Görüşmelere de hazırız ancak bu müzakerelerin adil, eşit haklara dayalı ve karşılıklı saygı çerçevesinde yürütülmesi gerekir.”

“Trump: ‘İran liderliği aradı, müzakere etmek istiyorlar’”

ABD Başkanı Trump ise pazar günü Air Force One’da gazetecilere yaptığı açıklamada, İran yönetiminin kendisini aradığını ve görüşme talebinde bulunduğunu iddia etti.

Trump, “İran’ın liderleri bir gün önce aradı… Bir görüşme ayarlanıyor… Müzakere etmek istiyorlar” dedi.

Ancak ABD Başkanı, görüşme gerçekleşmeden önce Washington’un “harekete geçmek zorunda kalabileceğini” de vurgulayarak askeri müdahale ihtimalini açık biçimde gündemde tuttu.

“Protestolar büyüyor: 1979’dan bu yana en büyük meydan okuma”

İran’da 28 Aralık’ta ekonomik gerekçelerle başlayan protestoların iki haftayı aşkın süredir sürdüğü; eylemlerin kısa sürede siyasal taleplere dönüştüğü belirtiliyor. Uluslararası gözlemcilere göre bu dalga, 1979 İslam Devrimi’nden bu yana ülkeyi yöneten teokratik yapı açısından en ciddi iç krizlerden biri haline gelmiş durumda.

“Aktivist iddiaları: En az 544 kişi hayatını kaybetti”

Yurt dışı merkezli İranlı aktivistler ve hak örgütleri, can kaybı ve gözaltı sayısına ilişkin yüksek rakamlar bildiriyor.

ABD merkezli İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) verilerine göre:

- Protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısı en az 544

- Gözaltına alınanların sayısı 10 bin 600’ü aştı

- Ölenlerin 48’i güvenlik görevlisi, 496’sı protestocu

Buna karşın İran hükümeti, toplam kayıp sayısına ilişkin resmi ve doğrulanabilir bir veri paylaşmış değil.

“İran’dan misilleme mesajı: ABD unsurları ve İsrail ‘meşru hedef’”

Tahran yönetimi, Washington’un olası askeri müdahalesine karşılık verileceğini daha önce de duyurmuştu. İran cephesi, ABD’nin “göstericileri koruma” gerekçesiyle güç kullanması halinde bölgede bulunan Amerikan askeri unsurları ile İsrail’in “meşru hedef” sayılacağını ilan etti.

Trump ise bu açıklamalara sert yanıt vererek, İran’ın karşılık vermesi halinde “daha önce hiç vurulmadıkları seviyelerde vuracaklarını” söyledi.

“İnternet kesintisi ve bilgi akışı: Bağımsız doğrulama zor”

İran’da internet erişiminin kısıtlanması ve telefon hatlarının devre dışı bırakılması nedeniyle protestoların gerçek boyutu ve can kaybının bağımsız medya tarafından doğrulanması zorlaşıyor.

Bazı gözlemciler, bilgi akışının kesilmesinin güvenlik güçleri içindeki sertlik yanlılarının daha ağır müdahalelere yönelmesini teşvik edebileceği uyarısında bulunuyor.

@welgmedya.com