PKK Lideri Abdullah Öcalan’ın avukatları, 2003 yılında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) müvekkillerinin tutukluluk koşullarının “insanlık dışı” olduğunu belirterek başvuru yaptı. Müvekkillerinin içinde bulunduğu durumun Avurpa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) işkence ve kötü muameleyi yasaklayan 3. Maddesi’ne aykırı olduğunu vurgulayan avukatlar, müvekkillerine uygulanan “sosyal izolasyon”un AİHS 5. Maddesi’ni içeren “özgürlük ve güvenlik hakkı”, 6. Maddesi’ni içeren “adil yargılanma”, 8. Maddesi’ni içeren “özel hayatın ve aile hayatının korunması”, 13. Maddesi’ni içeren “etkili başvuru hakkı” ve 14. Maddesi’ni içeren “ayrımcılık yasağı”na aykırı olduğunu vurguladı.

AİHS AYKIRI BULUNDU

Avukatların yapmış olduğu bu başvuruyu AİHM, 14 Mart 2014’te karar bağladı. Öcalan’ın şartlı salıverilme hakkına sahip olmaksızın ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkum edilmesini AİHS’ye aykırı bulan AİHM, Öcalan’ın tutukluluk koşullarının 2009 yılından bu yana AİHS ile uyumlu olduğuna hükmetti. 

AİHM, Öcalan’ın “cezaevinde zehirlenerek yavaşça öldürülmek istendiğine” dair 2007 yılında avukatları tarafından dosyaya eklenen iddiaları ise, Türk hükümetinin sunduğu tıbbi raporlar ve CPT belgeleri temelinde geri çevirdi. 

AİHM, avukatların başvuruda dile getirdiği “sosyal izolasyon”, “adil yargılanma”, “özel hayatın ve aile hayatının korunması” vb. çok sayıda konuya ise hiç değinmedi. 

GÖRÜŞ İÇİN YAPILAN 9 BAŞVURU RED EDİLDİ

AİHM’in vermiş olduğu bu kararın ardından hükümet, AİHM Büyük Daire’ye itiraz edileceğini açıkladı. Öcalan’ın avukatları da, yine mahkemenin oy çokluğuyla reddettiği ihlal tespitlerine ilişkin AİHM Büyük Daire’ye başvurma yoluna gitti. Ancak avukatların AİHM Büyük Daire’ye yapılacakları itirazın içeriği hakkında müvekkilleri Öcalan ile görüşme taleplerine Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından her defasında farklı gerekçelerle olumsuz yanıt verilip, engellendi. 

3 aylık itiraz süresinin başladığı 19 Mart 2014’ten son başvuru tarihi olan 16 Nisan 2014’e kadar avukatların yaptığı 9 başvuru “gemi arızası” ya da “hava muhalefeti” gibi gerekçelerle reddedildi.