WELG | Ankara – 2025 hava kalitesi verilerine göre Türkiye, Avrupa’nın en kirli havasına sahip şehirler listesinde dikkat çekici bir şekilde öne çıktı. Iğdır, yıllık ortalama 64,4 µg/m³ PM2.5 değeriyle Avrupa’nın en kirli şehri olurken, İzmir Buca ikinci sırada yer aldı. Listede Türkiye’den toplam 5 şehrin ilk 10’da bulunması, çevre politikalarına yönelik ciddi tartışmaları beraberinde getirdi.

“İlk 10’da 5 Türk Şehri”

Avrupa genelinde yapılan ölçümlerde, Iğdır’ın ardından Buca 51,5 µg/m³ ile ikinci sırada yer aldı. Gödekli, Konya ve Düzce de en kirli ilk 10 şehir arasında sıralandı. Bu değerler, Dünya Sağlık Örgütü’nün güvenli kabul ettiği 5 µg/m³ sınırının katbekat üzerinde seyrediyor.

“Avrupa’nın Diğer Ülkeleri de Listede Ama…”

Listede Bosna-Hersek, Sırbistan, Kuzey Makedonya, Moldova, Romanya, Karadağ ve Polonya gibi ülkeler de yer alıyor. Ancak Türkiye, ilk 10’daki şehir sayısıyla açık ara öne çıkıyor ve kirlilik yoğunluğunda merkez haline gelmiş durumda.

“Kirliliğin Nedeni: Fosil Yakıt, Sanayi ve Denetimsizlik”

Uzmanlara göre Türkiye’de hava kirliliğinin başlıca nedenleri arasında yoğun fosil yakıt kullanımı, sanayi kaynaklı emisyonlar, trafik yoğunluğu ve denetim eksiklikleri bulunuyor. Özellikle kömürle çalışan santraller, düşük kaliteli yakıt kullanımı ve eski ısınma sistemleri sorunu derinleştiriyor.

“Coğrafya ve İklim de Etkili”

Bazı şehirlerde coğrafi yapı ve meteorolojik koşullar, kirli havanın dağılmasını engelleyerek partiküllerin yere yakın kalmasına neden oluyor. Bu durum özellikle kapalı havzalarda kirliliğin daha yoğun hissedilmesine yol açıyor.

“En Temiz Hava Kuzey Avrupa’da”

Listenin diğer ucunda ise Finlandiya öne çıkıyor. Utö Adası yalnızca 1,3 µg/m³ PM2.5 seviyesiyle Avrupa’nın en temiz havasına sahip bölgesi oldu. Finlandiya’nın sıkı çevre politikaları ve yenilenebilir enerji kullanımı bu başarıda belirleyici rol oynuyor.

“Sağlık Açısından Büyük Risk”

PM2.5 olarak bilinen ince partiküller, solunduğunda doğrudan akciğerlere ulaşıp kana karışabiliyor. Uzmanlar, bu kirliliğin kalp-damar hastalıkları, solunum problemleri ve kanser gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceği konusunda uyarıyor.

“Korunmak İçin Önlem Şart”

Uzmanlar, özellikle kirli bölgelerde yaşayan vatandaşların hava kalitesi uygulamalarını takip etmesini, yüksek değerlerde dışarı çıkmamayı ve gerekirse maske kullanmayı öneriyor. İç mekanlarda hava temizleyici sistemlerin kullanılması da önerilen önlemler arasında yer alıyor.

@welgmedya.com