WELG EKONOMİ SERVİSİ- Hafta başında Tuğba Gök, welg medyadaki haberinde Şanlı Urfa’daki ilaç krizine değinmiş, basit bir çocuk ilacı için torpile gerek olduğunu ima etmişti. Tabii ki ilaç krizi Şanlı Urfa ile sınırlı değil, zaten Türkiye’nin bu krizi yaşayacağını geçen yıl Prof. Dr. Özgür Demirtaş da ifade etmişti. İyi de sorunun kökeninde ne var, diyeceksiniz, onu da welg medya ekonomi servisi araştırdı.

İLAÇLAR NEDEN YOK

Yaklaşık 650 kalem ilaç 2021'in Ekim sonundan itibaren “yok”. İlacın cinsi de hiç önemli değil. 10 TL’nin altında olan bir ağrı kesici de yok, basit bir ateş düşürücü şurup da…  Ki hiçbir çocuk şurubu bulunmuyor, kanser için kullanılan 4 bin TL olan ürün de…  

İLAÇ NEDEN YOK?

En önemli etken, Fiyatlandırma Tebliğinin Avro kuru olması. Diğer bir etmense sağlık ve ekonomi politikaları.

Niye mi? Fiyatı belirlerken Türk Lirası da olsa, referans fiyat Avro kuruna çevriliyor.

Ne var bunda diyeceksiniz?

Şöyle, ilacın fiyatlamasında 1 Avro 4,5786 TL'ye Şubat 2021’den beri sabitlenmiş. Gerçekte 1 Avro, 15 TL iken satış fiyatı maliyetleri karşılayamıyor.

O halde, devlet Avro kuru artışında, elini çabuk tutsa diyeceksiniz!..

Yine çözemez. Çünkü yine aynı tebliğe göre güncel kur hesabı yapılamıyor. Önceki yılın kur ortalamasını alıp, ortalamanın yüzde 60’ı tebliğ kuru olarak belirleniyor. Bu yılın ilaç fiyatları, 2022 Şubat’ında belirlenecek. Avro’da ortalama yüzde 40 civarında bir artış bekleniyor. Buradan hareketle, ilaç fiyatı için Avro kurunu 6,26 TL’ya getirir ki, bu da Avro kurundaki artış sorununu çözmez.

TEDARİK ZİNCİRİ KIRILDI

Bir diğer sebepse “tedarik zinciri” kırılmasıdır. Şurup üreticisi; cam şişeye, kauçuk tıpaya hatta karton kutuya ulaşamadığından dertli. Ulaştığındaysa 1 Avro’dan düşük bir fiyatla aldığı basit bir yardımcı maddeye bile şu anda 3 Avro ödemek zorunda kalıyor. Yani Türk lirası maliyeti ile birlikte  Avro maliyeti de artıyor. Bu maliyeti karşılayabilecek sermayesi olan firma devam ederken, diğerleri iflas ediyor.

İLAÇTA STOKÇU YOK MU?

Firma ilacı üretir, depolar ve pazara vermez. Ya da pazara verir, depo eczaneye vermez. Depo eczaneye verir, eczane hastaya vermez. İşte O zaman da ürün “yok”tur.

İLAÇ KRİZİNİN ÇÖZÜMÜ NE?

Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK)  kendi sisteminden ürün piyasada mı değil mi? Sorusunun yanıtı, kolaylıkla takip edebilir. Ürünü bulamazsa hemen firmayı arar, her ruhsat sahibi firma, zaten ürünü piyasada bulundurmakla yükümlüdür. Tüm ilaçlar üretilirken her kutuya özel bir kimlikle üretilir ve üretildiği ya da gümrükten çekildiği an itibariyle bu kayıtlar Türkiye İlaç ve Tıbbi cihaz kurumuna (TİTCK) otomatik bildirilir. Buradaki problem ise şu: Bir üründen piyasada yüz kutu olsa ve bu yüz kutu ürün Türkiye’deki 26 bin eczaneden sadece 10 eczanede olsa, sistem ürünün piyasada olduğunu okur! 

Bu körlükten devlet ilaca fiyat veremiyor, firma ilaç üretmiyor, depo ilaç dağıtmıyor, eczacı da, hasta da ilacı bulamıyor!..

@welgmedya.com