|
Geçen hafta, Almanya soykırımı andı.
27 Ocak 1945 günü, yaklaşık 2,5 milyon Yahudi'nin katledildiği Auschwitz toplama kampı, Sovyet askerlerince ele geçirilmiş, ölümü bekleyen binlerce Yahudi serbest bırakılmıştı. O yüzden, her 27 Ocak'ta, Nazilerce sistematik şekilde katledilen edilen 6 milyon insan, kitlesel olarak anılıyor. Meclis'te anma töreni yapılıyor, savaşan ülkelerin gençleri gelip ırkçılıkla mücadeleye dair konuşuyor. Belgeseller yayınlanıyor, okullarda konferanslar düzenleniyor, mazinin dehşeti hatırlatılıyor. Ama en önemlisi, "Tökezleme Taşları..."
10 santime 10 santimlik bu metal yol taşları, Almanya'nın kaldırımlarında yürürken aniden takılıveriyor ayağınıza... Her taşın üzerinde bir isim ve tarih var. Her taş, bir insan: Bir Yahudi, bir engelli, bir Roman, bir partizan, bir eşcinsel, bir komünist... Her taş, o tarihte, o taşın olduğu yerden alınıp götürülen bir insanı anlatıyor. Her taş, tarihsel bir faciayı, kamusal hafızaya sabitliyor. Sadece Berlin'de 7 bin taş var; size yürüdüğünüz kaldırımda gömülü tarihi düşündürüyor. 27 Ocak geldiğinde Almanlar çoluk çocuk yollara dökülüp bu taşları temizliyor, üzerine küçük mumlar dikiyor, çiçek bırakıyorlar.
Neden acılı geçmişi ısrarla hatırlatmaya dönük bu kampanya?
Hatırlansın diye, ibret alınsın diye, tekrar yaşanmasın diye...
Ne zaman, bir Alevi'nin kapısına kırmızı işaret konsa, ne zaman "sömürüye hayır" diyen bir işçi kaçırılsa, ne zaman polis şefinin "sapkın" dediği bir eşcinsel tutuklansa, ne zaman pusuda bekleyen çeteler hedef gösterilen bir muhalifin üzerine çullansa, tökezleme taşları geliyor aklıma...
O kapılara kırmızı çarpı atana, "hain" denilene saldırana, "Görünmeyenler" adına işkence yapana, bu tökezleme taşlarını gösterip "Bak senin zihniyetinin varacağı yer burası" demek istiyorum.
Yeni tökezleme taşlarına gerek olmasın istiyorsak, tarihten kalan acıları ısrarla hatırlatmak, yaşananlardan ders çıkarmak ve benzerleri yaşandığında en gür sesle karşı çıkmak zorundayız.
|
