Heybet AKDOĞAN

POPÜLER KÜLTÜRÜN KISA BİR YORUMU

Heybet AKDOĞAN
  06-09-2020 09:07:00

  İnsanlığın bütün pratik ve değerlerini ifade eden kültür, klasik anlamıyla insanlığın maddi süreçlerinin serüvenidir. Uygarlık süreci içerisinde üretici güçler ve üretim ilişkilerine bağlı olarak gelişen kültürler, yaşatıldığı çağlar içindeki toplumların tanımlanması konusunda önemli kaynaklardır. Sınıflı toplumların doğası gereği, üretici güçler ve üretim ilişkilerine göre yaşamsal bir tarz kazanan kültür; sınıflı uygarlıklar tarihinde her zaman atomik olan sınıfsal içeriğini korumaktadır.

  Yaşadığımız modern çağın kültürü olan popüler kültür, hayatımızın her alanını kapsayan metalaşma süreci ile birlikte; şeyleşmenin ve bireysel özgürlüğün dışa vurumu olarak, modern yüzyılımızın toplumsal tarifidir. Kapitalizmin teknolojik gelişmeleriyle, özgürlüğü getirdiğine inanan modern toplum algısı, yaşamın her alanında yeni arayışları ve modern dünyanın

ürettikleriyle, yeni arayışların; bireysel ve toplumsal çıkmazlarını geliştirmektedir. Toplumsal tabanda yaşanılan popüler kültür, kültür endüstrisinin bir başlık altında toplanmış bütünlüğüdür. Bu nedenle kültür endüstrisi ve bu endüstriyi tüketen endüstri kitlesi; metalaşmış toplumların sosyal yaşamdaki fertleridirler. Bireysel alanda popüler kültürün hazcılıkla anlamsallaşması, kapitalist çağın sömürüsünden dolayı, insanın acılarından kaçarak kendisine yeni aldanışlar yarattığı, uygarlığın huzursuzluğu olarak tanımlanabilecek bireyin hayatı olarak yorumlayabiliriz. Popüler kültürün sabit olan tüm insani değerleri tehdit etmesi, insanın tehdit edilen değerleri karşısında çaresiz kıvranışlarıdır.  Üretim ve üretim ilişkilerinin sosyal bir parçası olan popüler kültür, kapitalizmin siyaset ve pazar ekonomisi egemenliği altında şekillenen, burjuvazi ideolojilerinin güncelleşmesidir. Popüler kültürle birlikte biçimlenen insanların,

yenilenen sosyal ve kültürel varlıklarının inşasında, egemen sistemin tahakkümü altında, nesnel koşullara ve eşyaya karşı yeni kutsallar üretmesi, popülerin kültürün dinsel bakımdan tasvirleridir. Bireysel olarak, popüler kültürün topluma sunduğu yeni birey modeli olan hız, haz ve ayartı peşinde koşan insan tipi, sömüren sistemin gerçeklerinden kaçarak hayata tutunmaya çalışan, ruhsuz insandan  başka bir şey değildir. Anlamları anlamsızlaştıran, değerleri değersizleştiren, ironileri kutsatan popüler kültür, kapitalist sistemin paradoksal bir şekilde zeminini güçlendiren bir kültür türüdür. Birey ve toplum hayatına benimsetilen popüler kültür, ulus devlet yapılanmalarıyla var olan uluslarıda dizayn etmektedir. Kültürün eko-politik bir toplumsal yaşam biçimi olması; popüler kültürün küresel karakteriyle birlikte, modern ulus toplumlarınıda, siyasi ve ekonomik anlamda etkilemektedir. Bununla birlikte ekonomik senkronizasyonun, kayıt dışı

ekonomileri kayıt altına alması, ulusal ekonomilerin, dünya ekonomisini yönlendiren kapitalist güçler tarafından kontrol altına alınması demektir.  Küresel sermayenin popüler kültürü güçlendirmesi ve popüler kültürle birlikte, küresel sermayenin egemenliği altında özgürlüğünü yitirmeye başlayan uluslar; politika ve sanat alanında ulusal bakımdan, ideolojik ve entellektüel bağımsızlıklarını kaybetmektedirler. Küreselleşmenin her türlü sınırları ortadan kaldırması, tek tipleşmiş, sığ bir kültürün insanların ufkunu kısıtlaması, bireylerin ve toplumların düşünce bağlamında, temel hak ve demokratik talepler konusunda duyarsızlaşmasına neden olmaktadır. Tüm bu olumsuz gerçekliklerle birlikte simülatif bir hâle gelen dünyada, toplumların ontolojik şiddete sığınmaları; suçluluk duygularını bastırmaları için, karakterlerinde nevrotik psikolojiyi yaratmaları, popüler kültürün, modern kapitalist dünyada çözümlenmesi

gereken önemli bir toplumsal rahatsızlığıdır. Dünyanın küreselleşmesiyle orantılı olarak yaygınlık gösteren popüler kültür, siyasal, kültürel ve ekonomik alanda sınırları aşındırsada, dünyanın bütünleşebileceği evrensel bir kültür pratiğini üretememektedir. Popüler kültürle birlikte benzeşmeye benzeyen dünya toplumları, aslında makro ölçekte bir kutuplaşmaya doğru ilerlemektedirler. Küresel ölçekli yaşanılan; sosyolojik kırılmalar, kopmalar, kamplaşmalar şeklinde tezahür eden kutuplaşmalar, küresel emperyalizmin sınıfsal gerçekliğini gözler önüne sermektedir. 

  Engels'inde vurguladığı gibi; politik, kültürel ve hukuksal kavramların, ekonomik olarak doğuşları ve ekonomiye bağlı olarak gelişmeleri, metalaşmış dünya düzeninde, toplumsal dokunun organı olan kültüründe maddi altyapısının, üretim ve üretim ilişkilerine göre oluştuğunu bizlere tanıtlamaktadır. Toplumsal yaşamın uygulanabirliği olan kültür, içinde bulunduğu

çağın yapısına göre anlam kazanmaktadır. Meta üretimine göre bireysel ve toplumsal ilişkilerinin yaşandığı dünyamızda, küresel sermayenin bir ürünü olarak hayat felsefemizi koşullayan popüler kültür, bireysel ve toplumsal olarak sömürülmemize karşı bizleri duyarsız bırakan egemen ideolojinin zihniyetidir. Bu nedenle toplumsal formasyonumuza yeniden ve şeyleşerek anlam kazandırmaya neden olan popüler kültür; kapitalizmin, emperyalizme doğru ilerlediği çağımızda, globalleşen dünyanın sınıfsal bir sorunudur.

(Heybet Akdoğan)

  Bu yazı 1846 defa okunmuştur.

  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP

Bu Yazı'ya ilk yorum yapan siz olun.

  FACEBOOK YORUM

Yorum

  YAZARIN DİĞER YAZILARI

  BİZİ TAKİP EDİN

  • ÇOK OKUNANLAR

      SON YORUMLAR

    PUAN DURUMU

    # Takım O G B M A Y AV P
    1Galatasaray134245--547
    2Fenerbahçe2342111--240
    3Trabzonspor334209--522
    4Beşiktaş434179--819
    5Başakşehir534169--923
    6Göztepe6341413--710
    7Samsunspor7341312--91
    8Rizespor8341011--13-6
    9Konyaspor9341010--14-7
    10Kocaelispor1034910--15-12
    11Alanyaspor1134716--110
    12Gaziantep FK1234910--15-15
    13Kasımpaşa1334811--15-16
    14Gençlerbirliği S.K.143497--18-11
    15Eyüpspor153489--17-15
    16Antalyaspor163488--18-22
    17Kayserispor1734612--16-35
    18Fatih Karagümrük183486--20-23
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    Güncel fikstür verisi şu anda alınamadı.
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Erzurumspor FK1382312--355
    2Amed2382111--639
    3Esenler Erokspor3382111--646
    4Çorum FK438218--924
    5Bodrum FK5381810--1032
    6Pendikspor6381615--725
    7Keçiörengücü7381612--1030
    8Bandırmaspor8381612--1013
    9Manisa F.K.938167--151
    10Sivasspor10381411--134
    11İstanbulspor11381313--122
    12Sarıyer1238157--160
    13Iğdır FK13381311--14-2
    14Vanspor FK14381310--155
    15Boluspor1538146--184
    16Ümraniyespor1638137--18-4
    17Serik Spor1738116--21-31
    18Sakaryaspor1838810--20-27
    19Hatayspor193828--28-69
    20Adana Demirspor203813--34-147
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    Güncel fikstür verisi şu anda alınamadı.
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Batman Petrolspor136258--353
    2Muğlaspor236219--632
    3Elazığspor336216--945
    4Adana 01 FK4361910--720
    5Şanlıurfaspor536198--920
    6Ankaragücü636189--911
    7İnegölspor7361612--823
    8İskenderunspor836168--126
    9Beyoğlu Yeni Çarşı9361315--810
    10Ankaraspor10361313--1010
    1124 Erzincanspor1136156--156
    12Kastamonuspor1236119--16-12
    13Karacabey Belediyespor1336118--17-9
    14Altınordu1436811--17-26
    15Erbaaspor1536107--19-21
    16Beykoz Anadolu163686--22-29
    17Kepezspor173658--23-45
    18Karaman FK183649--23-56
    19Bucaspor 1928193648--24-38
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    Güncel fikstür verisi şu anda alınamadı.
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Sebat Gençlikspor130207--333
    2Yeni Orduspor230184--838
    3Yozgat Bld Bozokspor330176--731
    4Karadeniz Ereğli BSK430169--515
    5Fatsa Belediyespor530154--118
    6Zonguldak Kömürspor630137--1018
    7Pazarspor7301110--9-2
    8Karabük İdman Yurdu830125--13-15
    9Düzcespor930117--12-6
    10Tokat Bld Plevnespor1030106--14-7
    11Orduspor 1967113097--14-16
    12Amasyaspor 1968123096--15-12
    13Artvin Hopaspor133095--16-12
    141926 Bulancak143085--17-30
    15Çayelispor153059--16-21
    16Giresunspor163049--17-22
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    Güncel fikstür verisi şu anda alınamadı.
    Son güncelleme: 31.05.2026 05:00:23