Değerli yoldaşlarım;

PİSAGOR'UN DOĞUMU

Thales, Anaksimandros ve Anaksimenes ile sona eren materyalist doğa felsefesi yerini halk ayaklanmalarıyla iktidardan düşmüş olan soylu aristokrat sınıfın desteğiyle, Pythagoras ile başlayacak olan İtalya Felsefesine bırakır.

İdealist felsefenin babası olarak kabul edilen Pisagor, M.Ö 570 yılında Sisam adasında yüzük taşı yapımcısı Mnesarkhos'un oğlu olarak dünyaya gelir. Pisagor, ilk eğitimini doğmuş olduğu Sisam(Samos) adasında aldıktan sonra Thales'in öğrencisi olur.

Thales'in önerisiyle matematik hakkında bilgisini geliştirmek amacıyla Mısır'a giden Pisagor, döndüğünde soyluların aristokrat yönetiminin halk ayaklanmasıyla yıkıldığını ve yerine demokrasinin kurulduğunu görür.

Bunun üzerine M Ö 530'da İtalya'nın güneyinde bir Yunan kolonisi olan Kroton kentine kaçan Pisagor, burada kenti yöneten soylu sınıfa sığınır.

Felsefe kelimesini ilk defa Yunan ve batı dünyasına tanıtan ve kendisini bilgelik dostu olarak tanımlayan Pisagor burada, soylu sınıfın desteğiyle felsefe tarihinde birinde ruhun ölümsüzlüğü ve ruh göçü doktrinini öğreten diğerinde ise matematiğin ve müziğin temellerini kuran dinsel bir tarikatı andıran, öğrencileri uzun bir deneme safhasından geçtikten sonra kabul edilen bir okul kurar. Kadınların da kabul edildiği okul kısa zamanda Güney İtalya' nın diğer okullarında da şubeler açmaya başlayarak siyasi nüfuz sağlamak ve iktidarı ele geçirmek için mücadele etmeye başlar. Bir süre sonra Kroton'da da halkın ayaklanıp yönetimi ele geçirmesi üzerine Pisagor, öğrencileri ve takipçileriyle birlikte bütün Yunan adasına yayılan demokrasi düşüncesine karşı savaşmak üzere dinsel ve siyasi bir dernek kurar.

PİSAGOR'UN AİLESİ

Pisagor kendisi gibi matematikçi olan Kroton'lu Theano adında bir kadınla evlidir. Kimilerine göre karısı ve karısının babası Brontinos Pisagor'un öğrencisiymiş. Pisagor'un Telauges adında bir oğlu ile anılarını teslim ettiği Damo adında bir kızı varmış. Bu konuda Lysis Hippasos'a yazmış olduğu mektupta Pisagor için şunları yazıyor:

"Bir çok insan senin (Hippasos) halka açık felsefe yaptığını söylüyor.

Pisagor bunu hiç yapmadı, anılarını kızı Damo'ya teslim ederken, bunları eve girenler dışında kimseye vermemesini tembihledi.

Kızı da bu yazıları büyük para karşılığı satabilecekken, bunu yapmak istemedi, yoksulluğu ve babasının tembihlerini altından daha değerli görüyordu.

İşte kadın bu!"

Oğlu için de şunlar söylenmiş:

"Kimilerine göre Empodekles'in hocası olmuş. Empodekles ona şöyle dermiş:

Telauges, Theano ile Pisagor'un ünlü oğlu.

Telagues hiç eser yazmamıstır, ama annesi bir kaç eser yazmış."

Pisagor'un ise üç eser yazdığı söylenir.

Eğitim, Devlet ve Doğa.

Pisagor "Doğa" adlı eserine şu sözlerle başlıyor:

"Soluduğum hava adına, içtiğim su adına, bu eserimle ilgili herhangi bir yergiye katlanmayacağım."

PİSAGOR'UN ÖLÜMÜ

Öğrencisi olan Milon'un evinde dostlarıyla otururken, içeri kabul edilmeyen biri evi ateşe verir. Kimileri ise bunu Pisagor'un başlarına tiran olmasından korkan Kroton'luların yaptığını söyler. Pisagor tam kapıdan çıkarken yakalanmış.

Bunun nedeni ise bakla dolu bir yere gelince üstüne basıp geçmemek için yürümektense yakalanmayı, konuşmaktansa öldürülmeyi tercih ettiğini söyleyerek orada durmuş, peşindekiler tarafından yakalanıp boğazlanarak öldürülmüş. Öğrencilerinden kırk kadarı da Pisagor ile birlikte öldürülmüş.

Bir başka söylentiye göre ise Pisagor, evin ateşe verilmesi üzerine bir tapınağı sığınmış ve burada kırk günlük bir açlığın arkasından M.Ö 495'da ölmüştür.

Bir başkası ise Pisagor'un ölüm biçimiyle ilgili olarak şunları yazar:

"Ah, Pisagor, ah! Ne diye baklaya bu kadar saygı duydu ki?

Ve kendi öğrencileriyle birlikte öldü.

Bir bakla tarlası vardı. Baklaları çiğnememek için, üç yol ağzında Akragaslılar tarafından öldürüldü."

Bu konuya Pisagor'dan değişik konular üzerindeki düşünceleri ile devam edeceğim.