Değerli yoldaşlarım;

Aristoteles'in ünlü kitabı Metafizik "Bütün insanlar doğal olarak bilmek isterler" cümlesiyle başlar.

Geçmiş dönemlerde olduğu gibi günümüzde de insanı insan yapan en önemli özelliklerinden biri onun içinde yaşadığı dünyayı, toplumu ve kendisini bütün yanları ile tanımak ve bilmek isteğidir. Felsefe, adı başka bir şey olsa da (mitoloji, din) bu ihtiyaçtan yani dünyayı , dünyada olup biten şeyleri ve insanın kendisiyle ilgili şeyleri tanıma, bilme ve öğrenme arzusundan doğmuştur. Bu anlamda felsefenin tarihi de insanlığın tarihi kadar eskidir.

Felsefe sözcüğü, eski Yunancadan Arapçaya ve Arapçadan da Türkçe'ye geçmiş, Phila ve Sophia sözcüklerinin bileşiminden doğmuş olup "Philosophia" demektir. Phila sevgi, Sophia bilgelik ya da genel olarak bilgi anlamına gelir. Öyleyse "Philosophia" yani Felsefe, bilgi ve bilgelik sevgisi demektir.

"Philosophos" ya da filozof ise bilgeliği seven, bilgiyi arayan ve ona ulaşmak isteyen kişidir.

Felsefe, dünyadaki tüm olayların kökünü, özünü, temel nedenini bulmaya çalışır.

Bu açıdan felsefe, diğer bilimlerden farklı olarak dünyayı bir bütün olarak ele alan bir fikirler sistemi geliştirir.

Felsefenin amacı, evreni, doğayı, insanı açıklamaktır. Bunun için felsefe, temel bir soru sorar.

Madde mi ruh mu?

Felsefe, bu temel soruya verilen yanıtı temel alarak geliştirilen bir dünya görüşü ve bilgilenme yöntemidir.

Felsefe bu soruya verilen yanıta göre "İdealist Felsefe" ve "Materyalist Felsefe" olmak üzere iki büyük kampa ayrılırken, filozoflarda hangi kampta bulunduklarına göre idealist ya da materyalist olarak adlandırılırlar. Bu iki felsefenin dışında başka bir felsefe yoktur. Sınıflı her toplumda felsefe mutlaka taraf olmak zorundadır. Çünkü felsefe, belirli bir sınıfın dünya görüşünün temelidir, o sınıfın çıkarlarını savunur. Lenin, bu konuda "Materyalizm ve Ampiriyokristisizm" adlı kitabında şunları söylüyor:

"Günümüzde felsefe, iki binyıl önce olduğu kadar taraflıdır. Çatışan taraflar ise zorunlu olarak, her ne kadar yeni terimlerin sözde bilimsel şarlatanlığı ya da iradesiz bir tarafsızlık maskesi altında gizlense de idealizm ve materyalizmdir."

Materyalizm ezilen sınıfların çıkarlarını savunurken, idealizm kurulu düzeni yani ezen sınıfların çıkarını savunur. Materyalizm bilime güvenir ve bilimsel verilerden yararlanır, idealizm tam tersine dinsel dogmalar üzerine kendisini inşa ederek tanrının ve dinin varlığını ve gerekliliğini ispat etmeye çalışır.

Bu sınıflı toplumun ortaya çıktığı zamandan günümüze hâlâ devam etmektedir.

Şimdi ise "Filozof" kime denir, ilk filozof tipi nerede ortaya çıkmıştır? sorusuna yanıt arayalım.

Filozof, bilgeliği seven, bilgiyi arayan, onu bulmaya ve ona uygun yaşamaya kendisini adayan insandır.

Platon'un öğrencilerinden Herakleides Pontikos' un söylediğine göre, "Philosophia" sözcüğünü ilkin Pythagoras kullanmış.

Pythagoras kendisine de "Philosophos" yani filozof demiş. Çünkü, ona göre bilgelik, yalnız tanrılara yakışırmış, insana ise ancak bilgeliği sevmek yakışırmış.

Philosophos yani filozof, şu ya da bu koşula, duruma ya da yönetime bağlı olarak değişiklik göstermeyen, koşullar ne olursa olsun inandığı doğruları sonuna kadar savunan kişidir.

İlkçağda filozof tipini yalnız Yunanistan'da görebiliyoruz.

Bir yandan hayatının en yüksek ereğini bilgide bulan, bilmek için yaşayan, öte yandan edindiği bilgileri yaşamına temel yapmak isteyen ve gerektiğinde inançları için Sokrates örneğinde olduğu gibi ölüme gitmekten çekinmeyen.

Bunun en büyük nedeni eski Doğu kültürlerinde, Tanrı ile kul arasında aracılık eden, dolayısıyla birtakım gizli güçlere sahip olduğuna inanılan kapalı bir rahipler kastı, Yunanistan'da hiçbir zaman olmamıştır. Burada aracı olan din adamları yerine araştırıcıyı, düşünürü yani filozofu buluyoruz.

Bu konuya devam edeceğim.