28 Haziran 2026’da Graz’da sandık kurulacak.

İlk bakışta bu bir belediye seçimi gibi görünebilir. Bir şehir yönetiminin kimlere emanet edileceğinin belirleneceği rutin demokratik bir süreç gibi algılanabilir. Ancak gerçekte mesele bundan çok daha büyüktür.

Çünkü bugün Avrupa’nın içinden geçtiği dönem, sıradan bir siyasal dönem değildir.

Bugün Avrupa’da sadece hükümetler değişmiyor; siyasal kültür değişiyor. Toplumların ruh hali değişiyor. İnsanların birbirine bakışı değişiyor. Korku, güvensizlik, ekonomik belirsizlik ve kimlik siyaseti üzerinden yeni bir toplumsal atmosfer inşa ediliyor.

Fransa’dan Almanya’ya…
Hollanda’dan İtalya’ya…
Macaristan’dan Avusturya’ya…

Aşırı sağ artık marjinal bir öfke hareketi değil; sistemin merkezine doğru yürüyen organize bir siyasi güç haline geldi.

Ve bu yükselişin beslendiği ortak damar çok tanıdık:

Ekonomik kriz.
Hayat pahalılığı.
Konut sorunu.
İş güvencesizliği.
Gelecek korkusu.
Toplumsal yabancılaşma.

Ama bu sorunları yaratan yapısal sistem sorgulanmak yerine, öfkenin yönü bilinçli biçimde başka yerlere çevriliyor.

Göçmenlere.
Yoksullara.
“Öteki” ilan edilenlere.

Toplum, gerçek sorumlular yerine birbirine karşı kışkırtılıyor.

İşte bu yüzden Graz’daki seçim, bir şehir yönetimi tercihinden çok daha fazlasıdır.

Bu seçim, hangi toplumsal aklın kazanacağına dair bir tercihtir.

Graz Sadece Bir Şehir Değil, Siyasal Bir Sembol

Son seçimlerde Graz halkı önemli bir tarihsel tercih yaptı.

KPÖ’yü birinci parti yaptı.

Bu sonuç Avrupa siyasetinde sembolik olarak da büyük yankı yarattı. Çünkü neoliberal çağda, siyasetin giderek şirketleştiği, belediyeciliğin yatırım odaklı rant mekanizmasına dönüştüğü bir dönemde insanlar farklı bir modelin mümkün olabileceğini gördü.

Bu model kusursuz olmayabilir.

Ama temel farkı şuydu:

Siyaset halktan kopuk değildi.

Siyaset, yukarıdan aşağı konuşmuyordu.

Siyaset, insanın gündelik hayatındaki somut yüklerle ilgileniyordu.

Çünkü belediyecilik sadece asfalt dökmek değildir.

Gerçek belediyecilik, hayatı yönetmektir.

Bir işçinin kira baskısını azaltmak…
Bir öğrencinin ulaşım yükünü hafifletmek…
Bir yaşlının yalnız kalmasını engellemek…
Bir annenin çocuklarıyla daha güvenli yaşayabileceği konut üretmek…

Bunlar görünmez siyaset gibi durur.

Ama aslında gerçek siyaset tam burada başlar.

Elke Kahr Fenomeni Neyi Temsil Ediyor?

Bugün siyasete duyulan güvensizliğin temel nedenlerinden biri açıktır:

İnsanlar siyasetçilerin kendileri gibi yaşamadığını düşünüyor.

Ve çoğu zaman haklılar.

Lüks araç konvoyları.
Makam ayrıcalıkları.
Halktan kopmuş bürokratik kuleler.
Yüksek maaşlarla yönetilen siyasi elitler.

Bu manzara artık olağan hale geldi.

Tam da bu yüzden Elke Kahr figürü dikkat çekiyor.

Çünkü o, klasik siyasi elit profilinin tam tersinde bir duruş sergiliyor.

Bisikletle işe giden bir belediye başkanı.

Maaşının büyük bölümünü sosyal dayanışma fonuna aktaran bir siyaset anlayışı.

Makamı ayrıcalık alanı olarak değil, toplumsal sorumluluk alanı olarak gören bir yaklaşım.

Burada asıl mesele kişisel sempati değil.

Buradaki mesele şu sorudur:

Siyaset halkla aynı hayatı mı paylaşacak, yoksa halkın üzerinde ayrıcalıklı bir sınıfa mı dönüşecek?

Graz’da verilen mücadele bu soruya verilmiş pratik bir cevaptır.

Aşırı Sağ Neden Güçleniyor?

Bu soruyu dürüstçe sormak zorundayız.

İnsanlar neden aşırı sağa yöneliyor?

Çünkü korkuyorlar.

Çünkü geçinemiyorlar.

Çünkü sistem onları yalnızlaştırdı.

Çünkü büyük siyasi yapılar insanları temsil etme kapasitesini kaybetti.

Ama aşırı sağ bu sorunlara çözüm üretmez.

Aşırı sağın yaptığı şey çok daha basittir:

Gerçek sorunu gizler.
Kolay düşman yaratır.
Öfkeyi organize eder.
Toplumsal kırılmayı büyütür.

Bugün Avusturya’da FPÖ’nün yükselişi de tam olarak bu zeminde gerçekleşiyor.

Ve şunu görmek gerekiyor:

Aşırı sağın hedefi ilk aşamada göçmenler olabilir.

Ama tarih bize gösterdi ki orada durmaz.

Sonra sendikalar hedef olur.
Sonra sosyal haklar.
Sonra demokratik özgürlükler.
Sonra farklı düşünen herkes.

Bu nedenle mesele yalnız “yabancı düşmanlığı” değildir.

Bu mesele demokrasinin sosyal dokusudur.

Çocuklarımızın Geleceği Üzerine Bir Karar

Bizim kuşağımız belki çok şey gördü.

Sürgün gördü.
Yoksulluk gördü.
Mücadele gördü.
Göç gördü.

Ama şimdi mesele sadece bizim hayatlarımız değil.

Burada büyüyen çocuklarımız var.

Bu toplumda eğitim alan gençler var.

Kendine gelecek kurmaya çalışan insanlar var.

Onlar nasıl bir şehirde yaşayacak?

Korkunun egemen olduğu bir yerde mi?

İnsanların birbirine şüpheyle baktığı bir toplumda mı?

Göçmen çocuklarının sürekli hedef gösterildiği bir düzende mi?

Yoksa dayanışmanın hala bir anlam taşıdığı bir kentte mi?

İşte 28 Haziran aslında bu sorunun cevabıdır.

Sandık Bir Formalite Değildir

Bazen insanlar belediye seçimlerini küçük görür.

“Olsa ne olur?” der.

Ama tam tersine, hayatın en çok hissedildiği yer tam da yerel yönetimlerdir.

Kiranızı etkiler.
Ulaşımınızı etkiler.
Çocuğunuzun parkını etkiler.
Mahallenizin güvenliğini etkiler.
Yaşam kalitenizi etkiler.

Bu yüzden sandık teknik bir işlem değildir.

Bu bir toplumsal irade beyanıdır.

Graz’da bu seçim sadece kimin belediye başkanı olacağını belirlemeyecek.

Bu seçim, Avrupa’da yükselen karanlığa karşı küçük ama güçlü bir ışığın yanıp yanmayacağını da belirleyecek.

Çünkü bazen tarih büyük başkentlerde değil…

Şehirlerde yazılır.

Ve bazen bir belediye seçimi, bir ülkenin ruh haline dair çok şey söyler.

28 Haziran’da verilecek oy, sadece bugüne değil geleceğe verilecek bir oydur.

Mehmet Ali Demir