Cemal Süreya’nın o sarsıcı dizesi, “Tarih öncesi köpekler havlıyordu”, yalnızca geçmişin karanlığını değil, bitmek bilmeyen bir kuşatılmışlık hissini de fısıldar. Süreya için bu ifade, hafızanın derinliklerinden gelen bir travmanın, sürgünün ve kimliksizleştirilme çabasının sesidir. Bugün bu dizeyi Dersim’in sokaklarına, Munzur’un kıyısına taşıdığımızda karşımıza çıkan tablo, yalnızca fiziksel bir baskı değil; çok daha sofistike ve tehlikeli bir toplumsal çürütme operasyonudur. Dersim üzerinde yürütülen güncel politikalar, artık sadece yasaklarla değil, şehrin dokusunu içeriden bozmaya odaklanan bir asimilasyon ve yabancılaştırma stratejisiyle ilerlemektedir.

Tarih Öncesinden Bugüne: Hafızasızlaştırma

Dersim, tarihsel olarak muhalif kimliği, inanç yapısı (Alevilik) ve doğasıyla her zaman sistemin ehlileştiremediği bir alan olmuştur. Cemal Süreya’nın sözünü ettiği o “havlayan köpekler”, bugün biçim değiştirmiştir. Artık açık baskının yerini çoğu zaman görünmez yöntemler almaktadır. Silahların sustuğu ya da geri plana itildiği dönemlerde, bu kez kültürel ve ahlaki bir erozyon devreye sokulmaktadır. Bir toplumu zayıflatmanın en etkili yolu, o toplumun hafızasını aşındırmak, dayanışma ruhunu kırmak ve genç kuşakları kimliksizleştirmektir.

Kirli Üçgen: Fuhuş, Uyuşturucu ve Mafyatik Ağlar

Son yıllarda Dersim’de dile getirilen iddialar ve yaşanan olaylar, sıradan bir asayiş meselesinin ötesinde değerlendirilmesi gereken bir tabloyu işaret etmektedir. Küçük bir şehirde, herkesin birbirini tanıdığı bir toplumsal yapıda ortaya çıkan bu sorunlar, yalnızca bireysel suçlardan ibaret değildir. Uyuşturucu, özellikle gençlerin politik ve toplumsal bilinçlerini köreltmek, onları bağımlılık üzerinden kontrol edilebilir hale getirmek için kullanılan bir araç olarak tartışılmaktadır. Bununla birlikte, fuhuş ve şantaj iddiaları da kentteki bazı karanlık ilişkiler ağının parçası olarak gündeme gelmektedir. Özellikle üniversite öğrencileri ve genç kadınların hedef alındığı yönündeki söylentiler, toplumsal dokunun zedelenmesine neden olmaktadır. Bu tabloya mafyatik yapılanmaların eklenmesi ise şehirde korku ve güvensizlik duygusunu derinleştirmektedir.

Asimilasyonun Yeni Yüzü: Sosyal Mühendislik

Geleneksel asimilasyon politikaları çoğu zaman dili, inancı ve kültürü doğrudan hedef alıyordu. Günümüzde ise daha karmaşık bir yöntem devreye girmiştir. Modern asimilasyon, çoğu zaman “kim olduğunu unut ve yozlaş” mesajıyla işler. Dersim’de tartışılan bu süreç, halkın tarihsel direncini ve etik değerlerini aşağıdan yukarıya doğru aşındırmayı hedefleyen bir sosyal mühendislik biçimi olarak değerlendirilmektedir. Şehirdeki yoğun güvenlik varlığına rağmen uyuşturucu trafiğinin nasıl bu kadar rahat hareket edebildiği sorusu da bu tartışmaların merkezinde yer almaktadır.

Munzur’un Sesi Kesilmek İsteniyor

Cemal Süreya’nın sürgünü yalnızca coğrafi bir yer değiştirme değildi; aynı zamanda bir köksüzleştirme çabasıydı. Bugün Dersim’de yaşanan tartışmalar da benzer bir kaygıyı gündeme getirmektedir. Şehri fuhuş, uyuşturucu ve mafyatik ilişkilerle anılır hale getirmek; kadim bir coğrafyanın toplumsal hafızasını zayıflatma girişimi olarak yorumlanmaktadır.

Ancak tarih boyunca Dersim’in en güçlü yanı, kolektif hafızası ve dayanışma kültürü olmuştur. Tarih öncesi köpekler ne kadar yüksek sesle havlarsa havlasın, o sesler sonunda tarihin tozlu sayfalarına karışır. Munzur’un berraklığı ve Dersim toplumunun hafızası ise, bu coğrafyanın ruhunu koruyan en güçlü damar olmaya devam etmektedir.

Metin Yıldız