Hollanda 22 Kasım 2023 Çarşamba günü yapılan seçim şokunu yaşıyor. Sadece topyekün Hollanda değil; Lahey'deki seçimin galibi aşırı sağcı Geert Wilders de hala şokta. Wilders kendine gelmek için habire kolunu çimdiklediğini söylüyor.

Görünen o ki; son haftalardır tekrar tekrar "Nederlanders eerst-Önce Hollandalılar" diye slogan atan, attıran Wilders, seçmeni ikna etmiş. Hollandalılar önlenemeyen kontrolsüz göçün ve refah kaybının faturasını sandıkta kestiler. 

Wilders, Avrupa'nın en tanınmış İslam karşıtı siyasetçisi olarak biliniyor. Sağcı popülist, sandıktan en büyük güç olarak çıkıp parlamento seçimlerini kazandı ve şimdi kendine ortak bulabilirse Hollanda’nın başbakanı olacak. Zira Hollanda parlamentosundaki 150sandalyenin 37’sine sahip durumunda. Bu arada bu sayı, 2021’deki seçim sonucunun iki katından daha fazla.

Dolayısıyla sadece Hollanda için değil, tüm Avrupa'da bu sonuçları “şok” yahut “deprem”olarak niteleme hafif kalır. Bu sonuç, resmen siyasi bir tsunamiye eşdeğer olarak görülüyor.

Sağcı siyasetçi son haftalarda partisinin aşırı radikal eylemlerde bulunduğu yönündeki korkuları gidermeye çalıştı. Camileri, Kuran kurslarını ve İslam okullarını kapatma hedefinin öncelikli olmadığını, ilk yapılması gerekenin sığınmacıların ülkeye akışını durdurmak olduğunu söyledi söylemesine de, pek kimseyi inandırmışa benzemiyor. Hatta daha önce sarf ettiği İslam karşıtı sözlerin sandıkta kendisine hatırı sayılır bir oranda geri döndüğünü düşünüyorum.

Wilders, 2014 yılında yapılan yerel seçim sonuçlarının değerlendirildiği bir toplantıda parti üyelerine, "Hollanda’da çok mu, az mı Faslı istiyorsunuz?" sorusunu sordu ve aldığı "az" cevabı üzerine "Gereğini yaparız!" ifadesini kullandı. Üstelik tüm Faslılar “pistir” dedi.

Tüm Batı ülkelerinin İslamiyet'in tehdidi altında bulunduğunu iddia eden Hollandalı siyasetçi, “Asıl sorun gerizekalı bir kültürün ideolojisi olan İslamdır!” sözleri ile yargılansa da bunları sarf etmekten geri durmadı.

Aşırı sağcı siyasetçi, en son Türkiye'deki 2023 seçimleri sonrasında sosyal medyadan yaptığı çağrıyla gündeme geldi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a oy veren Hollandalı Türklere "artık bavullarınızı toplayın, Türkiye'ye taşının” talebinde bulundu.

Avrupa ülkelerinde genel itibariyle sağa kayma bir sürpriz değil. Fakat aşırı ırkçı beyanları ve özellikle de açık İslam karşıtı bir siyasetçinin kısa bir sürede bu denli yükselişi, “İslamofobi ve Müslüman karşıtı ırkçılığı” konularını tekrar gündeme taşıdı.

İslamofobi, Müslüman karşıtı ırkçılık terimleri İslam'a ve Müslümanlara yönelik olumsuz tutumları tanımlamaktadır ve ağırlıklı olarak ırkçılık araştırmalarında kullanılmaktadır.

Alman İslam Konferansı, “Müslümanofobiyi” tercih ediyor. İslam'ın veya Müslümanların toptan reddedilmesi konusunda bu terimler ortaklar. Bu terimlerin ortaya çıkışına ve arka planına baktığımızda ilk akla gelen 11 Eylül 2001’dir. Özellikle İslamofobinin 11 Eylül sonrası ortaya çıkan bir fenomen olduğu farz edilir. Oysa uzantısı daha öncesine, Müslüman ülkelerden Avrupa'ya işçi göçüne dayanır. Yalnız bu dönem gelenlerin gidici/geçici olduğu düşüncesiyle bariz bir Müslüman karşıtlığından bahsedemeyiz. Ki ilk dönemlerde göç edenlere “çalışanlar, geçiçi işçiler, zamanı geldiğinde…” dışında başka anlam yüklenilmemiş ve bu misafirler hoş karşılanmıştır. Fakat bu misafirlerin yadırgandığı bilinmektedir.

Yine bu yıllara denk gelen 1979 İran İslam Devrimi, Suriye, Irak gibi Müslüman ülkelerdeki modernitenin geriye gidişi ve bu gericiliğe karşı, Avrupa'da kendini koruma güdüsünün oluşmasına yol açmıştır.

Ve elbette işçi göçü ile gelen Müslüman “misafir”lerin kalıcı olmaya başlamaları, sayılarının ivedilikle artması, bunların büyük bir kısmının topluma entegre olamaması, aksine kültürlerini dayatma eğilimleri ve de çok daha önemlisi “sade” işçilikten “vatandaş” statüsüne geçmeleri ile birlikte 1980 sonrası aşırı sağ çevrelerde anti-İslami tavırların oluşmasına ve hatta ilk ırkçı saldırıların gerçekleştirilmesine neden olmuştur.

Avrupa'daki ekonomik krizler ve bu krizlerle halkın refah düzeyinin düşmesine 1980 sonrası Müslüman ülkelerde bitmeyen çatışmalarla sonu gelmeyen sığınma/göç dalgası/dalgaları neden görülmüş, bu zamana kadar daha ziyade sağ kesimde sıklıkla görülen İslam'a ve Müslümanlara karşı tavrın toplumun geneline yayılmasında etkili olmuştur.

Anti-İslami tavır, sosyolojik, toplumsal kalıp almaya başlamıştır. Ve kırılma noktası 11 Eylül saldırıları… Bahsini ettiğimiz sosyolojik olgunun “korkuya/fobi”ye fenomene dönüşme süreci… 193 sivili öldüren 2004 Madrid tren bombalamaları, 52 sivili öldüren 7 Temmuz 2005 Londra bombalamaları, 2014-16 yılları arasında gerçekleştirilen silahlı, bıçaklı ve değişik araçlar kullanılarak yapılan bireysel İslami terör saldırıları, Kasım 2015 Paris saldırıları (130 ölü), Temmuz 2016 Nice kamyon saldırısı (86 ölü), Mart 2016 Brüksel bombalamaları (32 ölü), ve Mayıs 2017 Manchester Arena bombalaması (22 ölü) ve daha diğerleri… “İslamofobi, Müslümanofobi yahut Müslümanlara karşı ırkçılık”ın arka planında elbetteki son 20 yılda peşpeş gerçekleşen bu İslami terör saldırılarla oluşan korku ortamı önemli yer tutar.

Fakat bunlara ek olarak yapılan, “Medeniyetler çatışması olacak, İslam fundamentalizmi ve Müslümanlar, Avrupa'da Avrupalı Hristiyanlar için bir iç tehdit tehlikesi olacaktır.” propagandasının payının büyük olduğu da kesindir.

Sonuç itibariyle “Bütün teröristler Müslümandır, bütün Müslümanlar terörist değil” cümlesi ders kitaplarına girer, Geert Wilders gibi bir ırkçı da daha dün solun kalesi olan bir Avrupa ülkesinin başına başbakan olur.

Bize kalan ise, kış mevsimini fırsat bilip zaman zaman Wilders’i portakal keserek protesto etmek…

Nevin SEVÜK