Osman AKYOL
  16-05-2020 10:02:00

YENİ BİR YAZIM TEKNİĞİ: BETİMSİZ KURGU

Öykünün yapısında bazı değişmeler ve bozulmalar olsa da, “Yaşanmış veya yaşanması mümkün olayları; kişi, yer ve zamana bağlı olarak anlatan yazı türüne öykü ya da hikâye denir” klasik tanımında, Giovanni Boccaccio’nun “Decameron”undan bu yana değişme olmadı diyebilirim.

İlk bozulma bölümlerinde oldu: serim, düğüm ve çözüm.

“Serim: Öykünün giriş bölümü olup olayın geçtiği çevre ve kişiler (karakterler) bu bölümde tanıtılır.

Düğüm: Öyküde geçen olayın/yaşantının bütün yönleriyle anlatıldığı ve okuyucunun meraklandırıldığı kısımdır.

Çözüm: Öykünün sonuç bölümü olup düğümün çözüldüğü, merakın giderildiği bölümdür.”

Bir klasik öykünün (olay öyküsünün) olmazsa olmazı başı (serim) ve sonu (çözüm) Rus öykücü Anton Çehov tarafından kaldırdı. Böylelikle öyküde yeni bir tür de ortaya çıkmış oldu: “durum öyküsü”.

Zamanla “anlatıcı” da çeşitlendi: dışardan biri, Tanrı, kahraman, karakterler… Geldiğimiz noktada, okuyucuda türbülans etkisi yapmasına rağmen, bu saydığımız anlatıcıların hepsi aynı öyküde kullanılabiliyor.

Öncülüğünü Franz Kafka’nın yaptığı, “modern öykü” de Çehov tarzıyla hemen hemen aynı dönemde klasik öyküye bir tepki olarak doğdu ve günümüze değin varlığını sürdürmeyi başardı.

Günümüzde her üç damar da taraftar ve okuyucu bulmakla birlikte yeni arayışlar da yok değil, “yaratıcı yazarlık” gibi.

Elbette değişim sürecek, sürmeli de. “Değişmeyen tek şey değişimin kendisi” der filozof Heraklitos…

Bu değişimin bir sonucu olarak Kemalettin Tuğcu’nun uzun hikâyelerine, Ömer Seyfettin’in didaktik öykülerine benzer öyküler göremiyoruz günümüzde. Yepyeni tarzlar, yepyeni beğeniler, moda yaklaşımlar görüyoruz. Her biri kendi kulvarında bir ekol olan Murathan Munganlar, Cezmi Ersözler, Murat Gülsoylar, Mehmet Erteler, Murat Uyurkulaklar var artık.

Dedik ya, “değişim.” Değişimin (hareketin) önkoşulu ise bir karşıt-tezin olması… Anti-tezi (karşıtı) olmayan şey yürümez; dogma haline gelir ve bir süre sonra da ölür.

Tıpkı sanat gibi sanatçı da muhalif olmak zorundadır. Topluma, düzene, eskiye hatta kendine bile...

İlginçtir, “Öyküde ne, nasıl değişmeli?”den önce, “öykü nedir?” sorusu takıldı aklıma muhalif olduğunu düşünen bir okur/yazar olarak. Bir sorunsal olarak zihnimi meşgul etmeye başlaması yazmaya başlamamın hemen ertesinde olmadı elbette. Birkaç kitaplık öykü karalamam gerekti bilinç yüzeyine çıkması için bu sorunsalın. Ve işin bir başka ilginç yanı, ne zaman cevaba yoğunlaşsam hayat denen taşkın beni alıp bambaşka yerlere sürüklüyordu; sırrını vermek istemiyor gibiydi.

Yanılmıyorsam 2011 senesiydi, İlahi Adalet Komünizm’i yazıyordum. Tam kaçarken yakaladım cevabı kuyruğundan. Viyaklamasına aldırmadan çektim çıkardım deliğinden.

Meğer “öykü”, yaşam denen sihirli taşkının ta kendisiymiş ve yıllarca içinde yaşamışız ama mükemmel bir şekilde kendini gizlenmeyi başarmış onu görmeyi bir türlü başaramamışız. Aklım başımda: Bu ön kabulle birlikte en iyi öykücünün de Tanrı olduğunun farkındayım-ki öyle.

Bu sırra erdikten sonra abartılı kurguyu bırakmaya karar verdim. Yaşam, yontabileceğimiz yeterince malzeme sunuyordu bize çünkü.

Bu farkındalık sanat anlayışımda da radikal bazı kırılmalara yol açtı. Özellikle öykü sonlarına sarkan betimlemeleri estetik açıdan sorunlu bulmaya başladım. En azından buralarda ukalalığı bırakıp işi Tanrı’ya devretmemiz gerektiği kanısına vardım.

Düşünmekle de kalmayıp bu doğrultuda öyküler de yazmaya başladım. İlk yazdığım öykü “Küp Kokusu” oldu. (Varlık dergisinin stoğunda, bugün yarın yayımlanacak.) Peşinden diğerleri geldi: “Tabip”, “Kardeşim Osman”, “Sızımtı”…

En sonunda “betimsiz kurgu” adını verdiğim bu yeni yazım tekniğini bir “tanım”la temellendirmem ve yazın dünyasının ve okurların beğenisine açmam gerektiğine karar verip 2 Ocak 2019’da yazarı olduğum NND Sözlük’e bir madde olarak eklemeye karar verdim. Reddedildi. Çünkü “betimsiz kurgu” edebiyat literatürüne henüz girmemişti… Girmemişti çünkü henüz deklare etmemiştim. Bu reddedilme bir başka açıdan da tapu senedim oluyordu zaten…

 

“Öykü, roman gibi kurgusal metinlerin daha çok sonlarında, ölüm, hastalık, sarhoşluk, bayılma, korku, heyecan, gürültü, kelimelerin anlamını yitirmesi gibi kaos anları yaratılarak betimlemenin devreden çıkarılması ve kurgunun etkili diyaloglar, sayıklamalar ya da kopuk dış seslerle yürütülmesi tekniği…”

 

Sloganımız da şu olsun:

 

“3… 2… 1… Kayıt! Hayat akıyor…”

  Bu yazı 597 defa okunmuştur.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Alanyaspor 5 4 0 1 13 2 13 +11
2 Fenerbahçe 5 3 0 2 7 4 11 +3
3 Fatih Karagümrük 5 2 1 2 9 5 8 +4
4 Antalyaspor 5 2 1 2 5 3 8 +2
5 BB Erzurumspor 4 2 1 1 6 4 7 +2
6 Galatasaray 5 2 2 1 6 4 7 +2
7 Sivasspor 4 2 1 1 5 4 7 +1
8 Kasımpaşa 5 2 2 1 4 3 7 +1
9 Hatayspor 4 2 1 1 3 6 7 -3
10 Göztepe 5 1 1 3 10 7 6 +3
11 Konyaspor 4 1 0 3 5 2 6 +3
12 Kayserispor 5 2 3 0 4 8 6 -4
13 Çaykur Rizespor 5 1 2 2 7 8 5 -1
14 Trabzonspor 5 1 2 2 5 7 5 -2
15 Yeni Malatyaspor 5 1 2 2 4 8 5 -4
16 Denizlispor 5 1 2 2 3 7 5 -4
17 Gaziantep FK 5 0 1 4 7 9 4 -2
18 Beşiktaş 4 1 2 1 5 7 4 -2
19 Gençlerbirliği 4 1 2 1 2 4 4 -2
20 Başakşehir FK 5 1 3 1 2 6 4 -4
21 MKE Ankaragücü 4 0 3 1 4 8 1 -4
Takım O G M B A Y P AV
1 Ankara Keçiörengücü 6 4 1 1 6 2 13 +4
2 İstanbulspor 5 4 1 0 10 4 12 +6
3 Tuzlaspor 5 3 0 2 11 6 11 +5
4 Samsunspor 6 3 1 2 7 5 11 +2
5 Altay 5 3 1 1 9 2 10 +7
6 Adanaspor 5 2 0 3 6 2 9 +4
7 Altınordu 5 3 2 0 8 8 9 0
8 Adana Demirspor 5 2 1 2 7 4 8 +3
9 Giresunspor 5 2 1 2 7 7 8 0
10 Bursaspor 5 2 2 1 10 9 7 +1
11 Balıkesirspor 5 2 3 0 6 8 6 -2
12 Akhisarspor 5 1 2 2 2 2 5 0
13 Bandırmaspor 6 1 3 2 6 8 5 -2
14 Ümraniyespor 5 1 3 1 5 10 4 -5
15 Ankaraspor 5 1 3 1 3 8 4 -5
16 Eskişehirspor 6 0 3 3 2 10 3 -8
17 Menemenspor 5 0 3 2 4 10 2 -6
18 Boluspor 5 0 4 1 4 8 1 -4
Takım O G M B A Y P AV
1 Turgutluspor 5 5 0 0 6 1 15 +5
2 Serik Belediyespor 5 3 0 2 9 2 11 +7
3 Karacabey Belediyespor 5 3 1 1 7 3 10 +4
4 Elazığspor 5 3 1 1 9 6 10 +3
5 Eyüpspor 5 3 1 1 9 6 10 +3
6 Kırklarelispor 5 2 0 3 7 1 9 +6
7 Tarsus İdman Yurdu 6 2 1 3 10 10 9 0
8 Mamak FK 5 2 1 2 6 3 8 +3
9 Van Spor 5 2 1 2 3 3 8 0
10 Etimesgut Belediyespor 5 2 2 1 5 4 7 +1
11 Kırşehir Belediyespor 5 2 2 1 5 5 7 0
12 Pendikspor 5 2 3 0 9 7 6 +2
13 Sakaryaspor 5 1 1 3 3 3 6 0
14 Bayburt Özel İdare Spor 4 2 2 0 4 5 6 -1
15 Pazarspor 5 2 3 0 8 13 6 -5
16 Bodrumspor 5 1 4 0 7 9 3 -2
17 1922 Konyaspor 5 1 4 0 2 4 3 -2
18 Sivas Belediyespor 4 0 2 2 3 6 2 -3
19 Kastamonuspor 6 0 4 2 6 14 2 -8
20 Kardemir Karabükspor 5 0 5 0 1 14 0 -13
Takım O G M B A Y P AV
1 1928 Bucaspor 5 4 1 0 12 4 12 +8
2 Diyarbekirspor 5 4 1 0 7 2 12 +5
3 Fatsa Belediyespor 5 4 1 0 7 3 12 +4
4 Çankaya FK 5 4 1 0 8 5 12 +3
5 Arnavutköy Belediye 5 3 0 2 6 3 11 +3
6 Belediye Derincespor 5 2 1 2 7 5 8 +2
7 Ofspor 5 2 1 2 8 7 8 +1
8 Yeşilyurt Belediyespor 5 2 2 1 8 6 7 +2
9 Kızılcabölükspor 5 2 2 1 8 7 7 +1
10 Artvin Hopaspor 5 2 2 1 6 7 7 -1
11 Edirnespor 5 2 3 0 6 8 6 -2
12 Payasspor 5 1 3 1 3 6 4 -3
13 Nevşehir Belediyespor 5 1 4 0 4 8 3 -4
14 1877 Alemdağspor 5 0 3 2 2 8 2 -6
15 Kemerspor 2003 5 0 4 1 5 10 1 -5
16 Manisaspor 5 0 4 1 3 11 1 -8
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 23/10/2020 Kasımpaşa vs Göztepe
 24/10/2020 Gaziantep FK vs Konyaspor
 24/10/2020 Başakşehir FK vs Antalyaspor
 24/10/2020 BB Erzurumspor vs Galatasaray
 25/10/2020 Yeni Malatyaspor vs Gençlerbirliği
 25/10/2020 Alanyaspor vs Fatih Karagümrük
 25/10/2020 Fenerbahçe vs Trabzonspor
 26/10/2020 Denizlispor vs Beşiktaş
 26/10/2020 Sivasspor vs Çaykur Rizespor
 30/10/2020 Fatih Karagümrük vs BB Erzurumspor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/10/2020 Giresunspor vs Adanaspor
 21/10/2020 Adana Demirspor vs Ümraniyespor
 21/10/2020 Altınordu vs Altay
 21/10/2020 Balıkesirspor vs Boluspor
 22/10/2020 Tuzlaspor vs Ankaraspor
 22/10/2020 İstanbulspor vs Akhisarspor
 22/10/2020 Menemenspor vs Bursaspor
 24/10/2020 Ümraniyespor vs Altınordu
 24/10/2020 Samsunspor vs Ankara Keçiörengücü
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 21/10/2020 Bodrumspor vs Kırklarelispor
 21/10/2020 Karacabey Belediyespor vs Van Spor
 21/10/2020 Mamak FK vs Eyüpspor
 21/10/2020 Pendikspor vs 1922 Konyaspor
 21/10/2020 Sakaryaspor vs Pazarspor
 21/10/2020 Serik Belediyespor vs Turgutluspor
 21/10/2020 Sivas Belediyespor vs Kardemir Karabükspor
 24/10/2020 Bayburt Özel İdare Spor vs Elazığspor
 24/10/2020 Kırşehir Belediyespor vs Etimesgut Belediyespor
 28/10/2020 Etimesgut Belediyespor vs Serik Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/10/2020 Payasspor vs 1928 Bucaspor
 29/10/2020 Arnavutköy Belediye vs Artvin Hopaspor
 29/10/2020 Belediye Derincespor vs Nevşehir Belediyespor
 29/10/2020 Edirnespor vs Fatsa Belediyespor
 29/10/2020 Kemerspor 2003 vs Çankaya FK
 29/10/2020 Manisaspor vs 1877 Alemdağspor
 29/10/2020 Ofspor vs Yeşilyurt Belediyespor
 29/10/2020 Diyarbekirspor vs Kızılcabölükspor
HABER ARŞİVİ
GAZETEMİZ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
ŞANS OYUNLARI
BİZİ TAKİP EDİN
  • YUKARI