Değerli dostlar.

Alevilerin “KURBAN BAYRAMI” diye bir bayramı yoktur, olamazda.

Niye derseniz çok kısa şöyleyim.

Nesimi “her nereye baktın ise orada sen Allah’ı gör” diyor, Alevi Edebiyatının kurucusu olan Kaygusuz Abdal da “Sana âlem görülen hakikatte Allah’tır” diyor. Buna göre âlemdeki her nesne Haktır.

Alevi inancına göre, Hak hiçbir canlıyı, başka bir canlının keyfi için yaratmaz. Ayrıca insan hiçbir canlının canına kıyarak sevap işleyemez; zevk için cana kıymak günahtır.

Alevi yoluna şu üç işi yapanlar alınmazlar: ihbarcılar, kumarcılar, avcılar alınmaz. Babama avcılık yapanların yola niye alınmadığını sorduğumda, “avcı ihtiyacı için değil kendi zevki için cana kıyan kişidir, zevki için cana kıyan kişiler yola alınmaz” demişti.

Alevilikte kurban vardır. Bir Cem’de, bir toplantıda yemek için hayvan keserler ama hayvan kesip, cana kıymanın kurbanı olmaz. Yani kısaca söylersem Alevilikte kurban var ama Kurban BAYRAMI yok.

Kur’an’da da Kurban BAYRAMI diye bir bu anlama gelecek bir anlatım yok. Kur’ana bakın, bunu bilene sorun Kur’anda da Kurban Bayramı diye bir şey yok.

Cem’de yenmek için kesilecek kurban meydana gelip, tığlanır; tığlamak ondan izin almak demektir. Cem’de kurban edilecek koyundan izin istenir, durum anlatılır ondan Sonra kurban edilir. Ağaç işleri ile uğraşan Tahtacı Aleviler kesecekleri ağaca durumlarını anlatıp, ağaçtan izin ister ondan Sonra ağacı keserler. İhtiyaç olmadığı halde, zevk için ağaç kesilmez. İnsanların ihtiyacı olup, bir hayvanı kesip yemesi ile bir canlının kanını akıtarak sevap işle işleyeceğini düşünmesi ayrıdır.

Kısaca Alevilikte cana kıyma bayramı olmaz, Aleviliğin mantığına bu terstir. Ben çocukluğumda kurban kesme bayramı yapıldığına hiç tanık olmadım. Yani öz olarak söyleyeyim, Kurban Alevilikte var ama Kurban kesme bayramı yok.

Bu gününün (Kurban Bayramının) sabahında bu düşüncemi sizlerle paylaşayım istedim.

Aşk ile. Rıza Aydın
11. 8. 2019

*
Değerli arkadaşlar

Nüfus kağıdım da Doğum tarihim: 01.01.1956 yazıyor. Ben ne bizim köyde ne de çevre köylerde bu gün Sünnilerin yaptığı gibi, bayram ediyoruz diye kurban kesip etinide kendi evine koyanı görmedim; bizde kurban iki türlü olurdu Cem türü yapılan kurbana oturak kurbanı denilirdi. Kurban kesenler iki türlü kurban yapardı bunu kusaca anlatayım.

Kurban kesen aile ya da adam kestiği kurban için bütün köylüyü, hatta çevre köyleri davet eder onu yedirirdi. Bu tür kurbanlar daha çok, Karababa da, Ardıç’ta, Mıhtar Abdallah da, Çoğ’de kesilip halka yedirilirdi; halada öyle yapılıyor. Hacı Bektaş Dergahına da kurban götürenler olurdu.

Kurban kesen aile köyü hatta yakındaki köyleri kurbanına davet eder, kestiği kurbanı Pilavın içine koyup pişirir onu topluma yedirirdi; gelenek görenek böyledir. Kesilen Kurbanın pilavı artarsa o da köydeki evlere dağıtılırdı; yani kurban kesen kurbanından evine bir şey bırakmadan onu köylüye dağıtırdı. Bu yüzden de bir köyde aynı gün iki kurban kesilmezdi.

Yada kurban kesen kişi oturak kurbanı denilen Cem yapardı. Aslında cemlere “OTURAK KURBANI” da denilir.

Bir kişinin bu gün kurban bayramlarında kesildiği gibi kurban kesip, etini ev ahalisine yedirdiği türden kurban olmazdı; bizim köylerde böyle bir şey hala olmaz.

Kurban kesilince de kanı bir çukura akıtılır ona dede Gülben’i okur öyle kesilirdi. Bayram diye kurban kesildiğine tanık olmadım.

Yani Alevi, kendi evinin, çoluğunun, çocuğunun et ihtiyacını karşılamak için bir hayvanı kesip ona da kurban demez; kurban bayramında yapılan bu, adam kendi Evi için etlik kesiyor.

Alevi kurban keseceği zaman bu kurbanı yemek olarak pişirir, köylüyü davet eder, kestiği kurbanı bütün halka yedirir; kurban etinden kendi evine hiç bir şey kalmazdı. Kurban kesip yedirmek, bütün köylü için olduğu için, bir köyde aynı gün iki kurban kesilmezdi.

Kurban iki türlü olurdu yani halka yedirilmesi iki türlü olur; Ya oturak kurbanı dediğimiz Cem yapılır; bu cemdir ya da kurban pişirilip bütün köylüye yedirilir. Bu yüzden bir köyde aynı günde iki kurban aynı gün kesilmez; çünkü bu kurbanı köylünün toplu halde yemesi gerekir.

Kesilen kurban ile oturak kurbanı yani Cem yapılmayacaksa, kurbanın etiyle yemek (bulgur pilavı) yapılır, köylü davet edilir, bu yemek köylüye yedirilir. Hem bizim köyde hemde Emlek bölgesinde kurban kesme adeti böyledir; bu adet bozulmadan hala sürüyor.
 

Yani demem şu ki Alevilerin kurban kesme anlayışı zaten farklıdır

Ama bu gün bunu Sünni kafası ile düşünenlere anlatamazsın

Aşk ile
Rıza Aydın. 2019