Çelebiler Zamanı kitabımın temel konusu 1550 yılında Alevi yolunda yaşanılan Çelebiler ile Babaganlar denilen Dede babalar arasındaki ayrılıktır.

Ben bunları yazana kadar, bu ayrılığı yazan bütün yazarlar bu ayrılığı lafsı -ideolojik farklılıklarla izah etmeye çalıştıkları için konu anlaşılamıyordu. 

Ben diyorum ki 1550'de Alevi dünyasında yaşanılan bu ayrılık  kelam tartışmasından dolayı çıkmadı; kelam tartışmasından çıkmadı ise ya niye çıktı?

Dergah Dulkadiroğlu Devletinin sınırları içinde yaşamını sürdürüyordu. Osmanlı Devleti 1522 yılında Dulkadiroğlu devletini ilhak ettikten sonra, Alevilerin Serçeşmesi olan Hacı Bektaş Dergâhını kendi atadığı adamlar vasıtası ile yönetmek istedi; sorunların tümü buradan doğdu.

Hacı Bektaş Dergahını yönetmesi  için Kanunu Sultan Süleyman kaynı, asıl adı Server Paşa olan ama  Sersem Ali Baba diye tanınan devlet adamını dergahı yönetmeye atadı; Dedebabaları devlet atar. Sorunlarda buradan çıktı.

Sersem Ali Baba  önce 1522'de Dergaha atandı ancak o zaman Şah Kalender Çelebi güçlü olduğu için, burada bir isyan çıkacağından korkup Hacıbektaş 'ı terk etti; bence Kalender Çelebi onu Dergaha koymadı -kovdu.

Sonra 1526 da başlayıp 1527'de sona eren Kalender Çelebi'nin Huruç eylemi başlayıp sona erdi.

Kalender Çelebi isyanı bastırıldıktan 23 yıl sonra, 1550'de Kanunu Sultan Süleyman Sersem Ali Babayı, ikinci kez Dedebaba sıfatıyla Hacı Bektaş Dergahını yönetmeye atadı. 

Sersem Ali Baba, Dedebaba sıfatıyla Dergahı teslim alıp yönetmeye başlayınca, Hünkar Hacı Bektaş zamanından bu yana Dergahı yönetmekte olan Çelebilerinin başını çektiği gurup buna karşı çıktı, böylecede Alevi yolunda bu ayrılık yaşanmaya başlandı.

Bu ayrılık yani Çelebiler ile Dedebabalar arasındaki ayrılık baş gösterdikten sonra bu ayrılığa ideolojik gerekçeler yaratıldı.

Eskiden bu yana Dergahı yöneten Çelebilerden yana olan Aleviler "Bozuk düzende düzgün çark olmaz" diyerek, tarihte ilk kez  dede baba sıfatını kullanan Sersem Ali Baba'nın yönetimine toptan karşı çıktılar.

Osmanlı Devletinin atadığı Dedebaba yanlıları ise, Hacı Bektaş evlenmemiştir, Çelebiler Hacı Bektaşın çocukları değillerdir diye malum gerekçelerini ürettiler.

Sonuç olarak demem şu ki: bu ayrılık kelam tartışmasından doğmayan hem sosyal hemde siyasal bir ayrılıktır, ideolojik gerekçeleri ayrılıktan sonra üretildi. 

İşte "Çelebiler Zamanı" adını verdiğim kitabımdaki yazılar, bu ayrılığın tarih içinde oluşum sürecini anlatıyor. Bu yüzden bu bakış açısı ilktir, konu ilk defa böyle anlatılmaktadır, kitabın yayımlanması bu alandaki tartışmaları yoluna koyup, anlaşılır olmasını sağlayacaktır 

Buları konuşup üzerinde üzerinde muhabbet etmek isterim 

Aşkı muhabbetlerimle 

Rıza Aydın