“Yedi kere ben bu cihana geldim
Arşta duran iki nişan bendedir
Yerde gökte Tanrı diye ararlar
Biz Hakkı severiz Haksa bendedir”
(Derviş Muhammed)
“Mende sığar iki cihan
Men bu cihana sığmazam”
(Nesimi)
“Yer yoğuken gök yoğuken
tâ ezelden varidim”
(Hatayi)
“Daha Allah ile cihan yoğuken
Hak ile birlikte yektaşıdım ben”
Bu cihana gelmeden mâ’şuk İle bir idim
‘Kul huvallah’ sıfatlı bir bi nişan Nur idim
...
Yer gök yaratılmadan Kaaulu belâ denmeden
Levh kelam çalınmadan mi’raçta kadir idim
Nice kez geldim gittim dilim sûret yarattım
Bu şimdiki surette Yunus olup dûr idim”
“Çerh-ı felek yok idi canlarımız var iken
Biz ol vakit dost idik Azrâil ağyâr iken”
“Ne gök var idi ne yir ne zeber vardı ne zir
Komşu idik cümlemiz nur dağın yaylar iken” Yunus
“Hak cihâna doludur kimsene Hakk’ı bilmez.
Onu sen senden iste o senden ayrı olmaz”
“Aklın ererse sor bana ben evvelde nerde idim
Diler isen deyi verem ezeli vatanda idim”
..
Yer bünyâd urulmadan Âdem dünyaya gelmeden
Öküz balık evlenmeden ben ezeli anda idim” Yunus
“Ne gök var idi ne yir ne zeber vardı ne zir
Komşu idik cümlemiz nur dağın yaylar iken” Yunus
“İkiliği terk etgil birlik makaamın türgıl
Canlar canın bulasın iş bu dirlik içinde” Yunus
“Dünyaya çok gelip gittim erenler eteğin tuttum
Kudred ürünü işittim kaynayıban cuşa geldim” Yunus
“Adem yaratılmadan can kalıba düşmeden
Şeytan lânet olmadan arş idi seyran bana” Yunus
“Bilenlere sormak gerek bu tendeki can neyimiş
Can hod Hakk’ın kudredidir damardaki kan neyimiş.” Yünü
“Ezelde benim fikrim Enel Hak idi zikrim
Henüz dahı doğmadan ol Mansûr-ı Bağdâdi” Yunus
Bizim meclis mestlerinin demleri Ene’l Hak olur
Bin Hallâcı Mansur gibi onun kemin divanesi.” Yunus
Aşktan haber bilenler aşk derdile dolandır
Küfrü iman olanların ayıplaman güldüğünü” Yunus
“Söyler isem sözüm savaş söylemezsem ciğerim baş
Cihan doludur kallâş her birinden bir taş gelir” Yunus
*
Bir araştırmaya göre okuduğunu anlamayanlar arasında Türkiyeliler çok önlerde imiş; mesela ben Alevilerin söyledikleri deyişleri anlayarak söyledikleri kanaatin değilim; umarım yanılıyordurumdur.
Bir şöförü yada pilotu düşünün kullandığı aracı sürer menziline eriştirir ama o aracın özünü, mekanizmalarını bilmez; çağımızın kimi dedelerini, bunlara benzetiyorum, yolu sürdürüyorlar ama yolun Şiilikle farkını fark edememişler.
İşin aslını sorarsan, arşta duran iki nişan birdir ama iki renklidir, aşık “arşta duran iki nişan bendedir” derken yada “bende sığar iki nişan ben bu cihana sığmazam” derken arşta duran, Kudred kandilinde balkıyan bir ışığın içindeki iki renkten söz ediyor, işin esasına bakarsan nişan iki değil bir, bir bütünün iki bileşeni, iki parçası. Bunun için aşık, “ikilikten geçip birinrn görüş” derken haklı. Hak birdir ama içinde iki rengi barındırır. Bu yol inceden incedir ama gönül gözü İle görenlere.
Aşk İle
İriza
18 Eylül 2019 Kaymak Köyü
Son söz yerine Ek
Ruhi Su, Alevi geleneğinde bir kural vardır, bir aşığın kalitesi söylediği deyişin tümünü eksiksiz söyleyip, söyleyemediğine bakılarak ölçülür, bu deyişler bu günlere bu kural sayesinde gelmiştir der.
Yukarda andığım bütün deyişleri anmak yerine Nesimi’nin deyişinin tümünü anmak işitiyorum. Yol erenleri kusur görmesin azımızı çoğa saysın.
Aşk ile.
İKİ CİHANA SIĞMAZAM...
NESİMİ
Mende sığar iki cihan,men bu cihana sığmazam
Yersiz, yurtsuz cevher menem, hiçbir mekana sığmazam
Hem sedefim hem inciyim, Sırat’tan da geçiciyim
Bunca atlas kumaş ile men bu dükkana sığmazam
Gizli hazine menem işte, göz önünde olan da men
Maddenin cevheri menem, dağa, ummana sığmazam
Can ile cihan menem, dünya ile zaman menem
Ama ne dünyaya, ne zamana sığmazam
Yıldızlara felek menem, vahiy ile melek menem
Çek dilini dilsiz kesil, men bu lisana sığmazam
Zerre menem güneş menem; çar penc û şeş sırlar menem
Her şey açık ve meydanda, men bu meydana sığmazam
Ateşteki ağaç menem, dönüp duran şu taş menem
Bak şu ateş yalımına, men bu yanana sığmazam
Şeker menem, bal da menem. Güneş menem ay da menem
Herkese can bağışlarım, ama meen cana sığmazam
Gerçi bugün Nesimi’yim, Haşimi’yim Kureyşî’yim
Bundan uludur ayetim; ayete şana sığmazam
–NESİMİ–
İriza
18 Eylül 2019 Kaymak
