Muharrem ayı Alevilerin Kerbela'da katledilen İmam Hüseyin ile beraberindekileri anmak için yas tutup, onları anmak için muhabbetle geçirilen, kendilerine has bir perhiz (oruç) tutulan aydır.

 

Bu muhabbetlerde göz önüne getirilmesi için alttaki haritayı yayımlayarak bu muhabbetler için bazı bilgiler vereceğim.

 

Hz. Muhammed Milattan sonra 571 yılında doğuyor, 632 yılının Haziran ayında dünyamızdan göçüyor.

 

İmam Ali, 598 yılında doğuyor, 661 yılında katlediliyor.

 

İmam Ali'den yaklaşık olarak 10 yıl sonra büyük oğlu Hasan bu dünyadan göçüyor; zehirlenerek öldürülüyor.

 

Hz. Ali'nin ölümünden 20 yıl, Hz Hasan'ın ölümünden 10 yıl sonra yani 680 yılında, İmam Hüseyin Kerbela'da şehid ediliyor (tarih: 10 Ekim 680); Aşura onuncu gün demek.

 

Hem Emevi tahtının padışahı hemde İslamın Halife'si olan Muaviye ölürken, hem tahta hem de Halifeliğe oğlu Yezid'i atıyor.

 

Yezid, hem devlet başkanı hem de Halife olarak Şam'da Emevi tahtına geçiyor.

 

Yezid, Şam'da Emevi tahtına geçip, Halifeliğini ilan edince, Medine'de sakin bir hayat yaşamakta olan İmam Hüseyin'in kendisine biat ettirilmesi için Madine'ye adamlarını gönderiyor.

 

İmam Hüseyin'i, Madine de valinin Sarayına çağırıp, "ya Yezid'e bist edeceksin yada öleceksin, başka bir seçeneğin yok" deniyor.

 

İmam Hüseyin Yezid'in bu belasından kurtulmak için Medine'den göçmek istiyor; bu konuda önerilen çeşitli seçenekler üzerinde düşünülüyor. Bu arada Kufe'den ise Hüseyin'e davetler geliyor. İmam Hüseyin, Küfe'deki durumdan emin olmak için, amcasının oğlu Müslüm Akil 'i Kufe'ye gönderiyor.

 

Müslüm Akil ile iki oğlu Kufe'ye gelip, durumu görüyorlar ki, durum müsait, Kufeliler samimi, İmam Hüseyin'e, Kufe'ye gelebileceğini, bu konuda endişe edilecek bir durumun olmadığını bildiren bir Name (mektup) yazıp, Hüseyin'e gönderiyor. İmam Hüseyin, Kufe'den gelen Müslüm Akil'in mektubunu alıp, okuduktan sonra, ailesi ile beraber Medine'den göçüp, Kufe'ye gitmek için yola çıkıyor. Müslüm Akil'in bu mektubu olmasa, Hüseyin Kufe'ye gitmek yerine başka bir seçenek düşünecek.

 

Bu gelişmeleri duyan Halife Yezid, Şam'dan ordusunu göndererek Kufe'yi kuşatıyor. Halife Yezid'in ordusu, Kufe'yi kuşatınca, Yezid'in gücünü gören Küfe halkı, dönüp Halife Yezid'i desteklemeye başlıyor.

 

İşte bu gelişmeden haberi olmayan Hüseyin'in katarı, Kufe'ye doğru geliyor. Hüseyin'in katarının önü Kerbela'da kesiliyor, Hüseyin Yezid'e biat etmediği için katlediliyor.

 

Şimdi arkadaşların bu anlatılanı gözünün önüne getirmesi için, aşağıdaki haritaya iyi bakmasını öneriyorum.

 

İmam Hüseyin ile ailesinin Medine'den göçüp, gitmek istedikleri Küfe arası 1477 km yani Erzurum İle Edirne arasındaki bir mesafe kadar bir yol.

 

Herkes Googleye bakıp bu mesafeleri araştırırsa konu daha iyi anlaşılır.

 

Şam İle Medine arası 1940 km.

 

Şam İle Küfe arası: 918 km.

 

Teknik olarak ben yapamıyorum ama bir arkadaş, bu harita üzerinde oklar çizerek mesafeleri yazarak gösterirse iyi olur. Konuşurken konuşmacıya yardımcı olmuş olur.

 

Bu bilgiler Muharrem sohbetinde göz önüne alınsın diye vermeyi düşündüm.

 

Yazıyı bitirmeden şu hususun altını çizerek söyleyim.

 

Hüseyin, Halife Yezid'in saltanatını yıkmak için ayaklanmıyor ya da savaş açmıyor. Hüseyin, Halife Yezid'in belasından kurtulmak için, Ailesi ile beraber, Medinden göçüp, 1477 kilometre uzaklıktaki yolu, yayan yapırdak alarak Küfeye gidip, Yezid belasından kurtulmaya çalışıyor; burada bir savaş yok, göçmekte olan bir Ailenin önü kesilip, katlediliyor. Ama bu beladan kurtulamıyor, bela gelip Hüseyinin kafilesini Kerbela'da yakalıyor. Hüseyin'e Kerbela'da "Ya Yezid'e biat edersin Ya da hepiniz burada ölürsünüz" deniyor. Alevi edebiyatında buna "Üstüne yol uğramak" deniyor. Bunun için Pir Sultan ABDAL, "Üstüne yol uğrayınca ayrılmayıp, duran gelsin" diyor. Siz normal, işinizde, gücünüzde, sade hayatınızı yaşarken, üstünüze yol uğruyor, sizde üstünüze yol uğrayınca ayrılmayıp, yolda durarak, yolun gereğini yapıyorsunuz. Bu yani "üstüne yol uğramak" kavramı çok önemli.

 

Herkes tabloya bakıp, empati yapmalı.

 

Aşk İle

 

3 Ağustos 2018 Kaymak Köyü

**************

Ayrıca şunu da not etmenizi isterim.

 

Aleviler Kerbela'da olup biteni de tam olarak bilmiyorlar.

 

Halife Yezid'in 10 bin kişilik ordusu, Hüseyin'in kafilesinin önünü Küfe yolunda Kerbela denen bölgede kesiyorlar.

 

Halife Yezid'in ordusu hemen Hüseyin'in kafilesine saldırıp, imha etmiyor.

 

Hüseyin'i biat etmeye zorluyorlar, biat ediyorum dese sorun bitecek; Hüseyin kendisine dayatılan bu boyun eğmeyi kabul etmiyor.

 

Bunun için Hüseyin "bu baş hayatta kimseye boyun eğmeyen bir baştır; ölüncede bu başı toprağa dik gömün, bu başa toprakta bile eğik durmak yakışmaz" diyor

 

Ayrıca savaş meydanına teketek (yekeyek) çıkıp dövüşüyorlar; sanırım bu bir Arap töresi.

 

1 Muharremde Hüseyin'in kafilesinin önü Kerbela'da kesiliyor. 7 Muharrem de, Fırat'tan su almaları engelleniyor; 7 Muharreme kadar Fırat'tan su alabiliyorlar.

 

Hüseyin 8 Muharremde artık işin bittiğini, kurtuluş çarelerinin kalmadığını anlıyor. 8 ila 9 Muharrem gecesi Hüseyin'in kafilesi ışık yakmıyor, gecenin karanlığına karışıp, kaçıp kurtulmak isteyene olanak tanıyorlar.

 

10 Muharrem Aşura günü en sonunda Hüseyin Zülcanahtan inip, eşi Şehru banuyu Zülcanaha bindirip, Zülcanah seni babayın memleketine götürür diyor.

 

Gerçekten de, Tahran'ın yakınlarında Hoy şehrinin kırsalında bir mağara var, Zülcanah Şehru Banu'yu oraya getiriyor; ora şimdi ziyaretgah; ben burayı ziyaret ettim.

 

Nihayetinde Muharrem ayının onuncu günü (Aşura onuncu gün demek) Hüseyin er meydanına çıkıyor, Şimil Mervan onun başını kesiyor.

 

Bunları bilip olduğu gibi yazmanın solculuğa ne zararı var işte bunu anlamıyorum. Bu anlatım Fuzulinin anlatımına uygun. Bu tarihle yüzleşip, tarih karşısında muhasebe yapıp, tavır alma. Bu tarihe bakıp, bu tarihle yüzleşince senin gönlün nerede, önemli olan bu.

 

Not: Konuyu merak edenler Fuzuli'nin, Ermişler bahçesi diye bilinen "Hadikatü's Sühada" adlı kitabı okusunlar, buradaki bilgiler onun özeti gibidir.