Vahşi Bir Katliam: Kadın, Çocuk Demeden On Binlerce Kurban

WELG | Zilan Katliamı, Ağrı Dağı Ayaklanması sırasında, Ferik Salih Omurtak komutasındaki 9. Kolordu tarafından gerçekleştirilmişti. On binlerce Kürt, Zilan Deresi’ne sığınmış ancak burada vahşi bir şekilde katledilmişti. Katliamın vahşeti, hamile kadınların karınlarının deşilmesi, insanların birbirine bağlanarak kurşuna dizilmesi gibi insanlık dışı uygulamalarla tarihe geçti.

Farklı Kaynaklardan Farklı Rakamlar

Katliamda ölenlerin sayısına ilişkin farklı rakamlar ifade ediliyor. 16 Temmuz 1930 tarihli Cumhuriyet gazetesi 15 bin kişinin öldüğünü bildirirken, Kürt yazar Hesen Hişyar Serdi’ye göre bu sayı 47 bin, Ermeni araştırmacı Garo Sasuni’ye göre ise 5.000 kadın, çocuk ve yaşlı öldürülmüştü. Sovyetler Birliği Bilimler Akademisi, "Zilan Bölgesi vadilerinden birinde 1.550 kişi kesildi, Erciş bölgesinde 200 köy yakıldı, Patnos sahasında yakılıp yıkılmayan tek köy kalmadı" şeklinde aktardı.

Büyük Askeri Güç Kullanıldı

Türkiye ordusu, katliamda iki kolordu (7. Kolordu ve 9. Kolordu) ve 80 uçaktan oluşan hava gücü kullanmıştı. 16 Temmuz 1930 tarihli Cumhuriyet gazetesi, "Ağrı Dağı tepelerinde tayyarelerimiz şakiler üzerine çok şiddetli bombardıman ediyorlar... Zilan Deresi ağzına kadar ceset dolmuştur" ifadeleriyle durumu aktarmıştı.

Tanıkların Gözünden Zilan Katliamı

Zilan Katliamı’nda görev alan bir asker, anılarında insanları makineli tüfeklerle öldürdüklerini belirtiyor. Rûdaw ekranlarında yayınlanan, Zilan Katliamı’nın tanıkların dilinden anlatıldığı “Kızıl Gökyüzü” isimli belgeselde yaşanan vahşet gözler önüne seriliyor.

Anma ve Hafızalar

Zilan Katliamı'nın 94. yılında, bu büyük trajedinin acısı hafızalardaki tazeliğini koruyor. Katliamda hayatını kaybedenlerin anısına yapılan anma törenleri ve etkinlikler, bu acının unutulmaması ve geleceğe taşınması için önemli bir rol oynuyor.

@welgmedya