20 Kasım’da Türkiye’nin Çocuk Hakları Tablosu: Her 100 Çocuktan 37’si Yoksulluk Veya Dışlanma Diski Altında

 Tarih: 20-11-2026 10:35:19
Editör: Kaynak: HABER MERKEZİ

WELG | ANKARA - Dünya Çocuk Hakları Günü’nde Türkiye’de her 100 çocuktan yaklaşık 37’si yoksulluk veya sosyal dışlanma riski altında. TÜİK’e göre 2025’te 15–17 yaş grubunda 882 bin çocuk çalışıyordu. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi, 2025–2026 eğitim yılında en az 95 çocuğun çalışırken hayatını kaybettiğini kaydetti. Bir çocuğun düzenli beslenebilmesi, okulda kalabilmesi ve güven içinde büyüyebilmesi, ailesinin gelirine bırakılamayacak kamusal bir sorumluluk.

Yoksulluk ve dışlanma riski çocuklarda daha yüksek

TÜİK’in 2025 verilerine göre yoksulluk veya sosyal dışlanma riski çocuklarda yüzde 36,8, genel nüfusta yüzde 27,9 oldu. Çocuklardaki oran bir önceki araştırmaya göre yüzde 38,9’dan gerilese de genel nüfusun yaklaşık 9 puan üzerinde kaldı. Gösterge, göreli gelir yoksulluğunun yanı sıra maddi ve sosyal yoksunluğu ve hanedeki düşük çalışma yoğunluğunu da kapsıyor.

BM Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, her çocuğun gelişimine elverişli bir yaşam düzeyine hakkı olduğunu belirtiyor. Devletlere, ihtiyaç halinde aileleri beslenme, giyim ve barınma alanlarında destekleme görevi veriyor. Bu yükümlülüğün gündelik hayattaki karşılığı, geliri yetersiz bir hanede büyüyen çocuğun da düzenli öğüne, güvenli bir eve ve eğitime erişebilmesi.

Mesleki ve teknik liselerde her iki öğrenciden biri en az 20 gün devamsızlık yaptı

Millî Eğitim Bakanlığı verilerine göre 2025–2026 eğitim yılında net okullaşma oranı 6–9 yaş grubunda yüzde 98,46, 10–13 yaş grubunda yüzde 98,16 oldu. Oran 14–17 yaş grubunda yüzde 87,09’a geriledi. MEB’in 2025 yıl sonu raporuna göre mesleki ve teknik ortaöğretimde öğrencilerin yüzde 49,78’i en az 20 gün devamsızlık yaptı. TÜİK verilerine göre 15–17 yaş grubunda ne eğitimde ne istihdamda olanların oranı da 2024’te yüzde 10,8’den 2025’te yüzde 11,5’e yükseldi.

Okula kayıt kadar okulda kalmanın koşulları da önemli. Ücretsiz okul yemeği, ulaşım desteği ve hanelere düzenli gelir desteği, eğitim hakkını aile bütçesine daha az bağımlı kılacak somut kamu politikaları arasında.

Bir eğitim yılında en az 95 çocuk çalışırken öldü

TÜİK’e göre 15–17 yaş grubunda çalışan çocukların oranı 2024’te yüzde 22,3 iken 2025’te yüzde 22,8’e çıktı. İSİG Meclisi’nin kayıtlarında ise çalışırken hayatını kaybeden çocukların sayısı 2024–2025 eğitim yılında en az 72, 2025–2026 eğitim yılında en az 95 oldu. Son eğitim yılında kayda geçen ölümlerin 37’si tarımda, 27’si sanayide, 18’i inşaatta, 13’ü hizmet sektöründe gerçekleşti.

İSİG Meclisi, Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) üzerinden çocukların ucuz ve güvencesiz işgücü olarak çalıştırıldığını belirtiyor. Çocuk emeğinin işverenler için düşük maliyetli olması, işyerlerinin denetlenmesini ve işverenlerin sorumluluğunun takip edilmesini çocuk haklarının parçası haline getiriyor. Sözleşmenin 32. maddesi de devletlere çocukları ekonomik sömürüden ve sağlıklarına, gelişimlerine ya da eğitimlerine zarar verecek işlerden koruma yükümlülüğü getiriyor.

İlk sekiz ayda en az 542 önlenebilir çocuk ölümü

FİSA Çocuk Hakları Merkezi’nin medya taramasına dayanan iki bilgi notuna göre 2026’nın ilk beş ayında en az 303, haziran-ağustos döneminde ise en az 239 çocuk önlenebilir nedenlerle yaşamını yitirdi. Böylece ilk sekiz ayda kayda geçen ölümlerin sayısı en az 542’ye ulaştı. Merkezin kayıtlarında trafik kazaları, çalışırken meydana gelen ölümler ve akran şiddeti de yer aldı.

Adalet Bakanlığı verilerine göre 2025’te çocukların cinsel istismarı suçuna ilişkin başsavcılıklara 33 bin 407 yeni dosya geldi. Çocuğun haklarını bilmesi, yaşadıklarını anlatmasını ve yardım istemesini kolaylaştırabilir. Başvurabileceği güvenli bir yere erişmesini sağlamak, onu dinlemek ve süreç boyunca korumak ise kamu kurumlarının sorumluluğu.

Türkiye’nin sözleşmeye koyduğu üç çekince sürüyor

BM Genel Kurulu, Çocuk Hakları Bildirgesi’ni 20 Kasım 1959’da, devletlere bağlayıcı yükümlülükler getiren Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’yi ise 20 Kasım 1989’da kabul etti. Türkiye, sözleşmenin bilgiye erişim, eğitimin amaçları ve azınlıklara mensup çocukların kendi dillerini kullanma, kültürlerini yaşama ve dinlerini uygulama haklarına ilişkin 17, 29 ve 30. maddelerine çekince koydu. BM Çocuk Hakları Komitesi, 2023’te Türkiye’ye bu çekinceleri geri çekmeyi değerlendirme çağrısını yineledi.

@welgmedya

  Bu haber 4965 defa okunmuştur.

  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP

  FACEBOOK YORUM Yorum

☁️
--°

  BİZİ TAKİP EDİN

  • ÇOK OKUNANLAR

      SON YORUMLAR

    PUAN DURUMU

    # Takım O G B M A Y AV P
    1Galatasaray11911--1228
    2Trabzonspor11812--1825
    3Amed11722--1323
    4Beşiktaş11713--1122
    5Kasımpaşa11551--620
    6Fenerbahçe11614--1919
    7Kocaelispor11614--419
    8Başakşehir11524--217
    9Çorum FK11515--016
    10Göztepe11434--315
    11Rizespor11425---314
    12Erzurumspor FK11425---714
    13Alanyaspor11335---912
    14Gençlerbirliği S.K.11326---911
    15Konyaspor11227---88
    16Gaziantep FK11227---108
    17Samsunspor11218---157
    18Eyüpspor111010---273
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    21 Kasım, CumartesiGençlerbirliği S.K.13:30Gaziantep FK
    21 Kasım, CumartesiGalatasaray16:00Samsunspor
    21 Kasım, CumartesiAmed16:00Rizespor
    21 Kasım, CumartesiKocaelispor19:00Fenerbahçe
    22 Kasım, PazarErzurumspor FK13:30Göztepe
    22 Kasım, PazarKonyaspor16:00Beşiktaş
    22 Kasım, PazarKasımpaşa16:00Alanyaspor
    22 Kasım, PazarTrabzonspor19:00Eyüpspor
    23 Kasım, PazartesiBaşakşehir20:00Çorum FK
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Bursaspor141022--1832
    2Kayserispor14932--2230
    3Iğdır FK14842--828
    4Mardin 196914743--625
    5Batman Petrolspor14734--324
    6Keçiörengücü14653--823
    7Bodrum FK14563--521
    8Antalyaspor14626---120
    9Fatih Karagümrük14545--419
    10Esenler Erokspor14464--218
    11Muğlaspor14464---718
    12Ümraniyespor13454--417
    13Sarıyer14455---417
    14Vanspor FK14536---616
    15Bandırmaspor14356--014
    16Pendikspor14356---1014
    17Manisa F.K.14347---313
    18Sivasspor14275---613
    19İstanbulspor142210---218
    20Boluspor131111---224
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    BugünIğdır FK20:00Ümraniyespor
    21 Kasım, Cumartesiİstanbulspor13:30Keçiörengücü
    21 Kasım, CumartesiMardin 196913:30Bandırmaspor
    21 Kasım, CumartesiKayserispor16:00Sarıyer
    21 Kasım, CumartesiFatih Karagümrük19:00Boluspor
    22 Kasım, PazarBatman Petrolspor13:30Muğlaspor
    22 Kasım, PazarManisa F.K.16:00Pendikspor
    22 Kasım, PazarEsenler Erokspor16:00Antalyaspor
    22 Kasım, PazarBursaspor19:00Sivasspor
    23 Kasım, PazartesiBodrum FK20:00Vanspor FK
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Muş Sport Klübü12921--2129
    2Elazığspor12831--2127
    3Güzide Gebzespor12831--927
    4Aliağa FAŞ12822--726
    5Şanlıurfaspor12732--1424
    6İnegöl Kafkas Gençlik12723--723
    7Çorluspor 194712633--621
    8Erbaaspor12525--417
    9Sebat Gençlikspor12435--715
    1068 Aksaray Belediyespor12435--415
    11Isparta 32 Spor12435---115
    12Menemen FK12435---315
    13Ankaraspor12417---513
    14Somaspor12336---812
    15Kastamonuspor12228---305
    16Arnavutköy Belediyespor121110---171
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    22 Kasım, PazarAnkaraspor13:00Çorluspor 1947
    22 Kasım, PazarAdana Demirspor13:00Aliağa FAŞ
    22 Kasım, PazarKastamonuspor13:00Erbaaspor
    68 Aksaray BelediyesporMuş Sport Klübü13:00Hatayspor
    68 Aksaray BelediyesporSomaspor13:00Elazığspor
    68 Aksaray BelediyesporSebat Gençlikspor13:00Güzide Gebzespor
    68 Aksaray BelediyesporMenemen FK15:00Şanlıurfaspor
    68 Aksaray Belediyesporİnegöl Kafkas Gençlik15:00Arnavutköy Belediyespor
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Yeşilyurt Belediyespor12930--3630
    2Talasgücü Belediyespor12921--1729
    3Karaköprü Belediyespor12822--1726
    4Mazıdağı Fosfatspor12741--1525
    5Niğde Belediyesispor12813--1025
    6Kırşehir Belediyespor12732--1724
    7Bitlis Özgüzelderespor12723--1223
    8Yeni Mersin Idmanyurdu11704--621
    9Kırıkkale Büyük Anadolu11623--720
    10Osmaniyespor12615--319
    11Adana Adaletgucu12417---613
    12Ağrı 197012327---811
    13Diyarbekirspor12318---410
    14Yozgat Bld Bozokspor12237---209
    15Silifke Belediyespor12228---138
    16Karaman FK11209---276
    17Adanaspor121110---294
    18Yeni Malatyaspor110011---330
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    21 Kasım, CumartesiAdana Adaletgucu13:00Mazıdağı Fosfatspor
    22 Kasım, PazarYeni Malatyaspor13:00Adanaspor
    22 Kasım, PazarKırşehir Belediyespor13:00Yeni Mersin Idmanyurdu
    22 Kasım, PazarAğrı 197013:00Yozgat Bld Bozokspor
    22 Kasım, PazarBitlis Özgüzelderespor13:00Osmaniyespor
    22 Kasım, PazarKaraman FK13:00Diyarbekirspor
    22 Kasım, PazarKaraköprü Belediyespor13:00Yeşilyurt Belediyespor
    22 Kasım, PazarSilifke Belediyespor13:00Kırıkkale Büyük Anadolu
    22 Kasım, PazarNiğde Belediyesispor17:00Talasgücü Belediyespor
    Son güncelleme: 20.11.2026 14:47:30