WELG - HABER/YORUM | Alevi Avrupa Birlikleri Konfederasyonu (AABK) Onursal Başkanı Turgut Öker, Türkiye’de yaşanan yeni süreci Aleviler açısından değerlendirdi. Öker, silahların susmasının ve demokratik siyasetin önünün açılmasının desteklenmesi gerektiğini belirtirken, Alevilerin tarihsel hafızasından, eşit yurttaşlık talebinden ve asimilasyona karşı mücadelesinden vazgeçmemesi gerektiğini vurguladı.

Öker’in yazısının tamamı şöyle:

Alevi Toplumu Yeni Sürece Nasıl Yaklaşmalıdır?

Alevilerin bugün yaşanan yeni sürece nasıl yaklaşması gerektiğini tartışırken, önce kendi inançsal ve tarihsel değerlerimizden hareket etmek zorundayız.

Doğada hayvanları katleden, eline kan bulaştıran avcıları ve insan canına kıyanları Cem ibadetine almayan bir Alevi toplumundan söz ediyoruz.

Bu anlayış, Aleviliğin yaşamı esas alan öğretisinin doğal sonucudur. İnsanın, hayvanın ve doğadaki bütün canlıların yaşam hakkını savunmak bizim için siyasi bir tercih değil, Alevi olmanın temel ilkesidir.

“Yetmiş iki millete bir nazarla bakmak” da bunu gerektirir. Bir halkın başka bir halk, bir inancın başka bir inanç üzerinde egemenlik kurmasını reddederiz. Bütün halkların, inançların ve kimliklerin eşit haklarla, barış içinde bir arada yaşamasını savunuruz.

Aleviler yüzyıllar boyunca bu duruşun ağır bedellerini ödediler. Türkmen Aleviler inançlarından; Kürt Aleviler kimliklerinden ve inançlarından; Arap Aleviler kimliklerinden ve inançlarından; farklı halklara mensup Bektaşiler ise inançlarından ve ulusal kimliklerinden dolayı baskıya ve zulme uğradılar.

Koçgiri'den Dersim'e, Maraş'tan Çorum'a, Sivas'tan Gazi'ye kadar yakın tarihimiz katliamlarla doludur.

Ama bütün bunlara rağmen bugün hiçbir halk veya inanç topluluğu çıkıp “Aleviler bizi kimliğimizden veya inancımızdan dolayı katlettiler” diyemez.

Bu bizim tarihsel ve ahlaki mirasımızdır.

Silahların susmasına evet, unutmaya hayır

Bu nedenle Kürt halkının yaklaşık yarım yüzyıldır sürdürdüğü silahlı mücadelenin sona ermesi, insanların ölmemesi ve mücadelenin demokratik-siyasi zeminde sürdürülmesi yönündeki her gerçek adım değerlidir.

Aleviler silahların susmasına karşı çıkamaz.

Ancak silahların susmasını desteklemek başka, geçmişi unutmak başka şeydir.

Maraş'ta, Çorum'da Alevileri katledenleri; Sivas'ta Madımak Oteli'nin önünde saatlerce toplanıp canlarımızın diri diri yakılmasına ortak olan zihniyeti hiçbir şey yaşanmamış gibi nasıl unutacağız?

Bir sabah kalkıp, “Yeni süreç başladı, artık kardeşiz” mi diyeceğiz?

Yaklaşık 1400 yıl önce Kerbela'da gerçekleşen katliamı unutmayan, bugün hâlâ yasını tutan Alevi toplumu, son yüz yılda kendi yaşadığı katliamları mı unutacak?

Kerbela'yı unutmayan Aleviler Dersim'i, Maraş'ı, Çorum'u, Sivas'ı, Gazi'yi nasıl unutsun?

Biz barış istiyoruz, intikam değil. Ama barışın yolu hafızasızlıktan değil, yüzleşmeden geçer.

Barış, katliamların üzerini örtmek değildir. Barış, katille mağduru aynılaştırmak değildir.

Eğer bu katliamların arkasındaki siyasi ve ideolojik çevrelerde gerçekten bir değişiklik olmuşsa bunun göstergesi de açıktır: Geçmişle yüzleşmek, sorumluluğu kabul etmek, Alevi toplumundan özür dilemek ve aynı zihniyetin bir daha ortaya çıkmayacağının güvencesini vermek.

Bunlar olmadan Alevilerden geçmişlerini unutmaları beklenemez.

Aleviliğe yönelik inanç soykırımı

Bugün Alevilere yönelik tehdit yalnızca fiziki katliam biçiminde karşımıza çıkmıyor.

Benim bu konudaki pozisyonum nettir:

Kültür ve Turizm Bakanlığı bünyesinde oluşturulan Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı, Alevileri asimile etmek ve Aleviliğe yönelik bir inanç soykırımı gerçekleştirmek amacıyla kurulmuş bir kurumdur.

Bunu diplomatik ifadelerle yumuşatmanın gereği yoktur.

Amaç; Aleviliği devletin belirlediği sınırlar içine çekmek, bağımsız Alevi kurumlarını etkisizleştirmek ve sonuçta bir devlet Aleviliği yaratmaktır.

Köy köy, kasaba kasaba, şehir şehir dolaşıp cemevlerine küçük maddi olanaklar sağlamakla Alevilerin yüzlerce yıllık eşitlik mücadelesi satın alınamaz.

Bizim meselemiz birkaç kırıntı meselesi değildir.

Biz eşit yurttaşlık istiyoruz.

Aleviliğin devlet tarafından tarif edilmemesini; çocuklarımızın zorunlu Sünni din anlayışına tabi tutulmamasını; cemevlerimizin statüsüne devletin değil, Alevilerin karar vermesini istiyoruz.

Yeni süreç Alevilere ne getiriyor?

Bugün Alevilerin sorması gereken temel soru budur:

Türkiye'de yeni bir süreç yaşanacaksa bunun Alevilere karşılığı nedir?

Kürt sorununda geçmiş politikalar değişiyorsa, Alevilere yönelik yüz yıllık inkâr ve asimilasyon politikaları neden değişmesin?

Gerçek demokratikleşmenin ölçüsü yalnızca silahların susması değildir.

Dersim'le, Maraş'la, Çorum'la, Madımak'la yüzleşiliyor mu?

Alevilerin eşit yurttaşlığı kabul ediliyor mu?

Aleviliği devlet eliyle biçimlendirme politikasından vazgeçiliyor mu?

Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı üzerinden yürütülen asimilasyon politikasına son veriliyor mu?

Aleviler açısından yeni sürecin samimiyetinin ölçüsü bunlardır.

Kimsenin siyasi piyonu olmayacağız

Alevilerin saftirik bir iyimserlikle hareket etme lüksü yoktur.

Ne AKP-MHP iktidarının ne muhalefetin ne de başka herhangi bir siyasi hareketin oluşturduğu yeni denklemin piyonu olmalıyız.

Kendi sözümüzü kendimiz söylemeli, kendi taleplerimizi kendimiz belirlemeli, kendi kırmızı çizgilerimizi kendimiz çizmeliyiz.

Silahların susmasına evet.

Kürt halkının demokratik haklarına evet.

Halkların ve inançların eşitliğine evet.

Ama aynı açıklıkla:

Katliamlarla yüzleşmeden unutmaya hayır.

Asimilasyona hayır.

Devlet Aleviliğine hayır.

Aleviliğe yönelik inanç soykırımına hayır.

Doğadaki bir canı öldürdüğü, eline kan bulaştırdığı için avcıyı Cem'e almayan; insan canına kıyanı Cem meydanına kabul etmeyen bir inancın mensupları olarak, canlarımızın katledilmesinde sorumluluğu bulunanlarla hiçbir yüzleşme, özeleştiri ve özür olmadan kucaklaşmamız beklenemez.

Ama yaşadığımız acılar da bizi barışın karşısında konumlandıramaz.

Barıştan yana olacağız ama hafızamızdan vazgeçmeyeceğiz.

Kardeşlikten yana olacağız ama katliamları unutmayacağız.

Demokrasiden yana olacağız ama Aleviliğin asimilasyonuna sessiz kalmayacağız.

Alevi toplumu bu yeni sürece başkalarının siyasi hesaplarından değil; kendi tarihinden, kendi değerlerinden, kendi taleplerinden ve kendi geleceğinden bakmalıdır.

Ölçümüz nettir:

Bu süreç Türkiye'yi demokratikleştiriyor, halkların ve inançların eşitliğini güçlendiriyor ve Alevilerin özgürleşmesine hizmet ediyorsa yanında olacağız. Etmiyorsa, kimden gelirse gelsin karşısında duracağız.

Turgut Öker
AABK Onursal Başkanı

@welgmedya