WELG | TÜRKİYE- Özgürlük İçin Hukukçular Derneği’nin (ÖHD) verilerine göre, 2026’nın ilk 10 ayında en az 116 tutsağın tahliyesi İdare ve Gözlem Kurulları tarafından ertelendi. ÖHD’li hukukçu Elif Taşdöğen, siyasi düşüncelerin tahliye aleyhine değerlendirilmesine tepki göstererek infaz mevzuatının barış, demokratikleşme ve eşitlik temelinde yeniden düzenlenmesini istedi.

Taşdöğen, tahliye değerlendirmelerinin somut, kişiye özgü, nesnel ve denetlenebilir verilere dayanması gerektiğini vurguladı. Siyasi mahpuslardan ideolojik pişmanlık beklenmesinin, infazın hukuki niteliğini aşarak düşünce ve vicdan özgürlüğüne müdahaleye dönüştüğünü söyledi.

Kitap Okumaktan Koğuş Tercihine Kadar Uzanan Gerekçeler

Hukukçuların “ikinci bir mahkeme” olarak nitelendirdiği İdare ve Gözlem Kurullarının kararları, tahliye süreçlerindeki etkisi nedeniyle eleştiriliyor.

Tahliye ertelemelerinde çok veya az kitap okumak, spor yapmamak ve fazla su kullanmak gibi gerekçelerin öne sürüldüğü belirtiliyor. Siyasi mahpuslara yöneltilen pişmanlık ve koğuş değiştirme soruları da değerlendirmelerin nesnelliğine ilişkin itirazların merkezinde bulunuyor.

İHD Hapishane Komisyonunun raporlarına göre, 2021–2024 arasında en az 501, 2025’te ise en az 342 tutsağın tahliyesi ertelendi. ÖHD’nin 2026’nın ilk 10 ayına ilişkin kaydettiği sayı ise en az 116 oldu.

Tek Kişilik Hücrede “Örgütsel Hareket” Değerlendirmesi

Taşdöğen, 29 yıldır cezaevinde bulunan Mehmet Sait Yıldırım’ın durumunu örnek gösterdi.

Yıldırım’ın tek kişilik hücrede tutulmasına rağmen “örgütsel hareket ettiği” ve “düşünce yapısının değişmediği” değerlendirmeleriyle tahliyesinin ertelendiğini aktaran Taşdöğen, kişinin siyasi düşüncelerinden vazgeçmemesinin özgürlüğü aleyhine yorumlanamayacağını belirtti.

Hasta Mahpusların Yaşam Hakkı

7 Kasım’da tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitiren hasta tutsak Tuncer Sağlam’ı da hatırlatan Taşdöğen, sağlık hizmetlerine erişimdeki sorunların telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti.

“Hiç kimse cezaevinde hastalığıyla, tedaviye erişememekle ve yaşam hakkı mücadelesiyle baş başa bırakılmamalıdır” diyen Taşdöğen, hasta mahpusların ihtiyaç duydukları koşulların sağlanması gerektiğini vurguladı.

“Barış Yalnızca Dışarıda Konuşulan Bir Kavram Olmamalı”

Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nin cezaevlerindeki hak ihlallerinden bağımsız değerlendirilemeyeceğini söyleyen Taşdöğen, demokratikleşme tartışılırken mahpusların düşünceleri nedeniyle tahliyelerinin engellenmesini ciddi bir çelişki olarak nitelendirdi.

İnfazda ayrımcı ve keyfî uygulamaların sonlandırılmasını, kurulların yetkilerinin yeniden düzenlenmesini ve eşitlik ilkesinin güvenceye alınmasını isteyen Taşdöğen, şu çağrıyı yaptı:

“On yıllardır hapishanelerde bulunan, yaşamlarının önemli bir bölümünü dört duvar arasında geçiren insanların tahliye süreçleri, siyasi düşüncelerini değiştirip değiştirmediklerine göre belirlenemez.”

Taşdöğen, barışın önemli göstergelerinden birinin, insanların özgürlüklerine kavuşmasının önündeki keyfî engellerin kaldırılması olduğunu söyledi.

@welgmedya