WELG | ANKARA - AKP’nin 25’inci kuruluş yıl dönümü programı, seçmen iradesi tartışmalarının gölgesinde gerçekleşti. Farklı partilerden seçildikten sonra istifa eden 3 milletvekili ile 7 belediye başkanı AKP’ye katıldı. Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, Başkent Millet Bahçesi’ndeki törende yeni katılan isimlere parti rozetlerini taktı.

AKP’ye katılan milletvekilleri Aydın Milletvekili Ömer Karakaş, Gaziantep Milletvekili Mehmet Mustafa Gürban ve İzmir Milletvekili Mustafa Bilici oldu.

Karakaş ve Gürban daha önce İYİ Parti’den, Bilici ise Gelecek Partisi’nden ayrılmıştı. Son katılımlarla AKP’nin TBMM’deki sandalye sayısı 280’e yükseldi. Parti, 2023 seçimlerinde 268 milletvekili çıkarmıştı.

Yedi belediye başkanı AKP’ye geçti

Törende AKP rozeti takılan belediye başkanları şunlar oldu:

. Yakup Odabaşı – Ankara Gölbaşı Belediye Başkanı

. Selim Çırpanoğlu – Ankara Kahramankazan Belediye Başkanı

. Tuncer Başoğlu – Tekirdağ Hayrabolu Belediye Başkanı

. Türkan Kayır – Şırnak İdil Belediye Başkanı

. Ali Kemal Derin – Kütahya Tavşanlı Belediye Başkanı

. Engin Uysal – Kütahya Domaniç Belediye Başkanı

. Saim Zileli – Çanakkale Eceabat Belediye Başkanı

Odabaşı, Çırpanoğlu, Başoğlu, Uysal ve Zileli CHP’den; Kayır DEM Parti’den, Derin ise Yeniden Refah Partisi’nden seçilmişti. İsimler, AKP’nin kuruluş yıl dönümü programının ardından resmen açıklandı.

Seçmen AKP’ye karşı oy vermişti

AKP’ye geçen belediye başkanlarının önemli bölümü, 31 Mart 2024 yerel seçimlerinde AKP adaylarını geride bırakarak göreve geldi.

Kahramankazan’da CHP adayı Selim Çırpanoğlu 17 bin 633 oy alırken AKP adayı Serhat Oğuz 15 bin 583 oyda kaldı. Hayrabolu’da CHP adayı Tuncer Başoğlu 10 bin 662, AKP adayı Osman İnan ise 8 bin 11 oy aldı.

Domaniç’te Engin Uysal 1.488 oyla belediye başkanı seçilirken AKP adayı 886 oy alabildi. Eceabat’ta Saim Zileli 2 bin 84 oyla seçimi kazanırken AKP adayı yalnızca 153 oy aldı.

İdil’de DEM Parti adayı Türkan Kayır, 7 bin 909 oy ve yüzde 71,26’lık destekle belediye başkanı seçildi. AKP adayı İkbalhan Haznedar ise 2 bin 215 oyda kaldı.

Tavşanlı’da Yeniden Refah Partisi adayı Ali Kemal Derin 17 bin 438 oyla birinci olurken AKP adayı Ali Özden 11 bin 875 oy aldı.

Bu sonuçlar, seçmenin söz konusu ilçelerin yönetimini AKP’ye teslim etmediğini açık biçimde gösteriyor. Belediye başkanlarının seçildikleri partilerden ayrılıp AKP’ye geçmesi hukuken mümkün olsa da siyasi ve demokratik meşruiyet bakımından ciddi soru işaretleri yaratıyor.

Rozet değişti, seçmenin oyu değişmedi

Yerel seçimlerde yurttaşlar yalnızca bir kişiye değil, o kişinin temsil ettiği partiye, programa ve belediyecilik anlayışına da oy verdi. Seçimden sonra parti değiştiren bir belediye başkanı, kendisine verilen kişisel yetkiyi seçmenin reddettiği başka bir siyasi partiye taşıyor.

Başkanların “hizmet getirmek” veya merkezi yönetimle uyumlu çalışmak gerekçesiyle iktidar partisine geçmesi de demokratik açıdan kabul edilebilir bir açıklama değildir. Kamu hizmetleri iktidar partisinin belediyelerine verilen bir ödül değil, bütün yurttaşların vergileriyle finanse edilen bir haktır.

Bir belediyenin kaynak alabilmek için iktidar partisine katılmak zorunda bırakılması ya da başkanların böyle bir zorunluluk hissetmesi, yerel yönetimlerin siyasi baskı altında bulunduğunu gösterir.

Sandıkta kaybedilen güç rozet törenleriyle kuruluyor

AKP, 2024 yerel seçimlerinde ülke genelinde ikinci parti konumuna geriledi. Çok sayıda belediyeyi muhalefete kaybeden iktidar, seçim sonrasında belediye başkanı transferleriyle yerel gücünü yeniden genişletmeye yöneldi.

Bu yöntem, seçmenin sandıkta verdiği kararı doğrudan değiştirmese de seçim sonucunun siyasi anlamını aşındırıyor. AKP’nin kazanamadığı belediyelerin başkanlarını kendi saflarına katması, halk iradesinin parti transferleri yoluyla etkisizleştirilmesi eleştirilerine neden oluyor.

Milletvekilleri açısından da benzer bir temsil sorunu bulunuyor. Seçmenlerin İYİ Parti veya Gelecek Partisi listelerine verdikleri oylarla Meclise giren isimlerin daha sonra AKP’ye katılması, bir partinin seçimde elde edemediği sandalye gücüne transfer yoluyla ulaşması anlamına geliyor.

Demokratik siyasetin temeli yalnızca seçim yapmak değildir; seçmenin tercihine seçimden sonra da saygı göstermektir. Başka bir partinin programıyla seçilen belediye başkanı veya milletvekili siyasi çizgisini değiştirebilir. Ancak bu durumda demokratik açıdan en tutarlı yol, görevinden ayrılarak yeniden halkın onayına başvurmasıdır.

Sandıkta AKP’ye karşı oy kullanmış yurttaşların iradesi, kapalı görüşmeler ve rozet törenleriyle iktidar partisine devredilemez. Rozet değişebilir; ancak seçmenin verdiği oy değişmez.

@welgmedya