WELG | Berlin – Almanya'da artan emekli nüfusu, düşen doğum oranları ve uzayan yaşam süresi nedeniyle emeklilik sisteminde kapsamlı bir reform gündeme geldi. Hükümetin görevlendirdiği uzman komisyon tarafından hazırlanan 33 maddelik reform paketi, emeklilik yaşının yükseltilmesinden erken emeklilik haklarının sınırlandırılmasına kadar birçok köklü değişiklik içeriyor.

"Emeklilik Yaşı Yaşam Süresine Bağlanacak"

Reform önerilerinin merkezinde emeklilik yaşının yükseltilmesi yer alıyor. Uzman komisyon, 2031 yılından itibaren emeklilik yaşının yaşam beklentisine endekslenmesini önerdi.

Mevcut planlamaya göre 2031 ile 2041 yılları arasında emeklilik yaşı kademeli olarak 67'den 67,5'e çıkarılacak. Sonraki yıllarda ise yaşam süresindeki artışa bağlı olarak yeni düzenlemeler yapılabilecek.

"63 Yaşında Emeklilik Dönemi Sona Eriyor"

Almanya'da uzun yıllardır uygulanan ve 45 yıl prim ödeyen çalışanlara tanınan kesintisiz erken emeklilik hakkının kaldırılması planlanıyor.

Mevcut sistemde birçok çalışan 63 yaşında emekli olabiliyorken, yeni reformla birlikte bu uygulamanın sona erdirilmesi öngörülüyor. Bunun yerine sağlık sorunları nedeniyle çalışamayacak durumda olan kişiler için daha esnek düzenlemeler hazırlanması planlanıyor.

"Erken Emeklilik Daha Zor Hale Gelecek"

Reform paketine göre erken emeklilik tamamen kaldırılmayacak ancak şartları ağırlaştırılacak.

En az 35 yıl sigorta primi bulunan çalışanlar erken emeklilik hakkını koruyacak. Ancak yaş sınırı ilk etapta 64'e yükseltilecek. Daha sonraki dönemde bu sınırın normal emeklilik yaşının üç yıl altında sabitlenmesi öngörülüyor.

"Kısmi Emeklilik Sistemi Değişiyor"

Almanya'da yaygın olarak kullanılan kısmi emeklilik (Altersteilzeit) uygulaması da reformdan etkilenecek.

Bugün 55 yaşından itibaren yararlanılabilen sistem için yaş sınırının 58'e çıkarılması planlanıyor. Ayrıca çalışanların belirli bir süre tam zamanlı çalışıp daha sonra tamamen işten ayrılmasına olanak tanıyan "blok model" uygulamasının kaldırılması hedefleniyor.

"Daha Fazla Kişi Emeklilik Sistemine Dahil Edilecek"

Sistemin finansmanını güçlendirmek amacıyla daha fazla meslek grubunun zorunlu emeklilik sistemine dahil edilmesi öneriliyor.

Buna göre serbest meslek sahipleri, milletvekilleri ve şirket yöneticileri de emeklilik sistemine prim ödemek zorunda kalacak. Uzun vadede memurların da sisteme dahil edilmesi hedefleniyor ancak bu konuda henüz somut bir düzenleme bulunmuyor.

"Emekli Maaşlarındaki Artışlar Sınırlandırılabilecek"

Reform paketinde emekli maaşlarının ücret artışlarından daha yavaş yükselmesini öngören "sürdürülebilirlik faktörünün" yeniden uygulanması da yer alıyor.

Bu mekanizma sayesinde sistem üzerindeki mali baskının azaltılması ve yükün çalışanlar ile emekliler arasında daha dengeli paylaşılması amaçlanıyor.

"Sermaye Destekli Yeni Emeklilik Modeli"

Uzman komisyonun dikkat çeken önerilerinden biri de sermaye destekli emeklilik modelinin sisteme eklenmesi oldu.

Buna göre çalışanların gelirlerinden ek prim kesilecek ve bu kaynak merkezi bir fonda değerlendirilecek. İşçi ve işveren tarafından ortak finanse edilmesi planlanan sistem, İsveç'te uygulanan modele benzer şekilde işleyecek.

Toplanan kaynaklar bireysel hesaplarda değerlendirilecek ve gelecekte emeklilik gelirlerine ek katkı sağlayacak.

"Mini Job Çalışanları da Prim Ödeyecek"

Almanya'da düşük gelirli ve kısmi zamanlı çalışanların önemli bölümünü oluşturan "Mini Job" çalışanları da reform kapsamına alınıyor.

Yeni düzenlemeyle öğrenciler dışındaki tüm Mini Job çalışanlarının emeklilik sistemine zorunlu katkı yapması öngörülüyor.

"Sendikalar ve Muhalefetten Tepki"

Reform önerileri kamuoyuna açıklanır açıklanmaz tartışmaları da beraberinde getirdi.

Sendikalar erken emeklilik haklarının sınırlandırılmasına karşı çıkarken, işveren örgütleri yeni sermaye destekli sistem nedeniyle oluşacak ek maliyetleri eleştiriyor. Sosyal kuruluşlar ise sağlık sorunları yaşayan ileri yaştaki çalışanların mağdur olabileceği uyarısında bulunuyor.

Muhalefetteki Sol Parti ise emeklilik sisteminin sermaye piyasalarına daha fazla bağımlı hale getirilmesini riskli buluyor.

"Yasa Taslağı Yıl Sonuna Kadar Meclis'e Gelebilir"

Koalisyon ortaklarının 1 Temmuz'da reform paketi üzerinde siyasi uzlaşma arayacağı belirtilirken, Çalışma Bakanlığı'nın yaz tatilinden sonra yasa taslaklarını hazırlaması bekleniyor.

İlk düzenlemelerin yıl sonuna kadar Federal Meclis'e sunulması planlanırken, reformun Almanya'da önümüzdeki yılların en önemli sosyal politika tartışmalarından biri olması bekleniyor.

@welgmedya.com