WELG | Viyana – Avusturya’da sağlık sisteminin finansmanına ilişkin yeni öneriler büyük tartışma yarattı. Yeşiller’in kamuoyuna açıkladığı Avusturya Sağlık Sigortası Kurumu’na (ÖGK) ait bir çalışma belgesinde, doktor ziyaretlerinde kademeli hasta katkı payı (Selbstbehalt) uygulanması ve özel doktorlara (Wahlarzt) yapılan masrafların bir bölümünün geri ödenmesi uygulamasının kaldırılması gibi seçenekler yer alıyor. ÖGK İşverenler Kurulu Başkanı Peter McDonald belgenin içeriğini doğrularken, önerilere Sağlık Bakanı Korinna Schumann’dan ÖGK çalışan temsilcilerine ve siyasi partilere kadar birçok kesimden tepki geldi.

Söz konusu fikirlerin, ÖVP ağırlıklı ÖGK işveren tarafının gerçekleştirdiği bir “strateji toplantısında” ele alındığı belirtildi.

McDonald, ortaya çıkan sonuçların sosyal taraflarla görüşülmesi ve siyasi tartışmaya açılması gerektiğini belirterek sağlık sisteminin geleceği konusunda “düşünce yasağı” olmaması ve tamamen yeni yaklaşımların da tartışılabilmesi gerektiğini savundu.

Doktora Gidenden Katkı Payı Alınması Gündemde

Belgede en fazla tartışma yaratan önerilerden biri, doktor ziyaretlerinde hastalardan kademeli ücret veya katkı payı alınması.

Öneriye göre hastaların sağlık sistemini kullanma biçiminin finansal araçlarla yönlendirilmesi ve doktor ziyaretlerinin sıklığının azaltılması hedefleniyor.

Ancak belgede klasik anlamda bir “Gatekeeper” sisteminin, yani hastaların uzman doktora gitmeden önce zorunlu olarak belirli bir ilk başvuru noktasından geçmesinin planlanmadığı belirtiliyor.

Katkı paylarının nasıl hesaplanacağı ise henüz kesinleşmiş değil.

Belgede düşük gelirli kişiler için genel ve otomatik muafiyetler yerine, gelire bağlı bir üst sınır uygulanması ihtimali de gündeme getiriliyor. Böyle bir sınırın reçete ücretleri ve doktor masrafları için birlikte uygulanabileceği değerlendiriliyor.

Wahlarzt Masraflarının Geri Ödenmesi Kaldırılabilir

İkinci önemli öneri ise Avusturya’da çok sayıda kişinin kullandığı Wahlarzt sistemini doğrudan ilgilendiriyor.

Mevcut sistemde hastalar ÖGK ile sözleşmesi bulunmayan özel doktora gittiklerinde ücreti önce kendileri ödüyor, daha sonra belirli koşullarda masrafın bir bölümünü ÖGK’den geri alabiliyor.

Çalışma belgesinde ÖGK’nin Wahlarzt ziyaretleri için yaptığı bu geri ödemenin kaldırılması seçeneği bulunuyor.

Buradan sağlanacak kaynağın ise kamu sağlık sigortasıyla çalışan Kassenarzt sisteminin daha cazip hale getirilmesi için kullanılması öneriliyor.

Ayrıca sağlık hizmetinin sürdürülmesi açısından önemli olan özel doktorların yeniden veya daha güçlü biçimde kamu sigorta sistemine dahil edilmesi hedefleniyor.

Sağlık Bakanı Schumann: Sağlık Cüzdan Meselesi Olmamalı

Önerilere federal hükümet içerisinden de itiraz geldi.

Sağlık Bakanı Korinna Schumann (SPÖ) sağlık sisteminde reforma ihtiyaç olduğunu kabul etmekle birlikte bunun hastaların karşısına yeni mali engeller çıkarılarak yapılmasına karşı çıktı.

Schumann, sağlık hizmetine erişimin kişinin maddi durumuna bağlı olmaması gerektiğini vurgulayarak, Avusturya sağlık sisteminde vatandaşların cebinden ödediği özel sağlık harcamalarının halihazırda yüksek olduğunu belirtti.

Bakan bunun daha da artırılmasının doğru olmayacağını savundu.

Schumann çözüm seçeneklerinden biri olarak daha fazla kısmi Kassenvertrag oluşturulmasını gündeme getirdi. Buna göre hastanelerde çalışan uzman doktorların planlanan uzmanlık merkezlerinde ek olarak kamu sağlık sigortası kapsamında hasta kabul edebilmesi mümkün olabilir.

ÖGK İçinden de İtiraz: “Bizimle Olmaz”

Önerilere ÖGK yönetiminin çalışan tarafını temsil eden Başkanı Andreas Huss da karşı çıktı.

Huss, doktor ziyaretlerinde yeni katkı paylarına yönelik tavrını “Bizimle olmaz” sözleriyle ortaya koydu.

ÖGK sisteminde zaten yeterince hasta katkı payı bulunduğunu belirten Huss, yeni ücretlerin özellikle düşük gelirli insanları daha ağır etkileyeceğini savundu.

Huss, Wahlarzt masraflarının geri ödenmesinin kaldırılmasına ise tamamen karşı olmadığını belirtti. Ancak buradan tasarruf edilecek paranın özel alandan çıkarılarak doğrudan kamusal sağlık sistemine aktarılması gerektiğini söyledi.

Yeşiller: Son Derece Adaletsiz

Belgeyi kamuoyuna açıklayan Yeşiller ise önerileri “son derece adaletsiz” olarak nitelendirdi.

Yeşiller Sağlık Sözcüsü Ralph Schallmeiner, insanların Kassenarzt sistemindeki sorunlar nedeniyle halihazırda Wahlarzt hizmetlerine yüz milyonlarca avroyu kendi ceplerinden ödediğini belirtti.

Schallmeiner, kamu sisteminde yeterli hizmet alamadığı için özel doktora yönelen hastaların şimdi bir de ÖGK’den aldıkları geri ödemenin kaldırılmasıyla karşı karşıya bırakılmasının doğru olmadığını savundu.

FPÖ de Karşı Çıktı

FPÖ Sağlık Sözcüsü Gerhard Kaniak da önerilerin sigortalılar açısından ciddi bir mali yük oluşturacağını belirterek karşı çıktı.

Kaniak, yeni hasta katkı paylarının sağlık hizmetlerine erişimi olumsuz etkileyebileceğini savundu.

Böylece doktor ziyaretlerine yeni katkı payı getirilmesi fikrine ÖGK içerisinden ve farklı siyasi partilerden geniş çaplı itiraz gelmiş oldu.

SPÖ Yüksek Gelirliler İçin Prim Tavanını Tartışmaya Açtı

SPÖ ise sağlık sisteminin gelirlerini artırmak için farklı bir finansman modeli gündeme getirdi.

Parti, sosyal sigorta primlerinde uygulanan azami prim matrahının (Höchstbeitragsgrundlage) kaldırılmasını seçeneklerden biri olarak ortaya koydu.

Mevcut sistemde belirli bir gelir seviyesinin üzerindeki kazançlar için sosyal sigorta primi artmaya devam etmiyor. Tartışılan sınır aylık 6 bin 930 avronun üzerindeki gelirleri ilgilendiriyor.

SPÖ’nün önerisi hayata geçirilirse yüksek gelir sahiplerinin daha yüksek sosyal sigorta primi ödemesi gündeme gelebilir.

NEOS: Tasarruf Yönetimden Başlamalı

NEOS ise sağlık sisteminde daha fazla önleyici sağlık hizmeti ve dijitalleşme talep etti.

Parti ayrıca ÖGK’nin idari yapısında tasarruf potansiyeli bulunduğunu belirterek sağlık sistemindeki finansman sorunlarının hastalara yeni ücretler yüklemek yerine yönetim giderlerinin azaltılması yoluyla da ele alınmasını istedi.

Henüz Karar Alınmış Değil

Tartışmanın en önemli noktası ise söz konusu önerilerin henüz yürürlüğe girecek kesin kararlar olmaması.

ÖGK İşverenler Kurulu Başkanı Peter McDonald belgenin içeriğini doğruladı ancak fikirlerin sosyal taraflarla tartışılması ve ardından siyasi değerlendirmeye alınması gerektiğini belirtti.

Dolayısıyla Avusturya’da Kassenarzt ziyaretlerinin genel olarak ücretli hale getirildiği veya Wahlarzt geri ödemelerinin kaldırıldığı yönünde şu aşamada alınmış nihai bir karar bulunmuyor.

Ancak ÖGK içerisinden gelen çalışma, Avusturya sağlık sisteminin nasıl finanse edileceğine ilişkin önümüzdeki dönemde yaşanacak tartışmanın önemli başlıklarından birinin “sağlık hizmetlerinin maliyetinin ne kadarının doğrudan hastalar tarafından karşılanacağı” olacağını gösteriyor.

@welgmedya.com