WELG | VİYANA – Avusturya'da sağlık hizmetlerine erişimde eşitlik yeniden tartışma konusu oldu. Özel sağlık sigortası bulunan hastaların bazı ameliyatlar için daha kısa süre beklediğini ortaya koyan bilimsel araştırma, kamu sağlık sisteminde hastaların maddi durumuna göre farklı muamele görüp görmediği sorusunu gündeme taşıdı.

Özellikle kalça ve diz protezi ameliyatlarını inceleyen araştırma, özel sigortası olan hastalar ile yalnızca kamu sağlık sigortasından yararlanan hastalar arasında bekleme süreleri açısından farklılıklar bulunduğunu gösteriyor.

ARAŞTIRMA HANGİ AMELİYATLARI KAPSIYOR?

Public Health adlı bilimsel dergide 2024 yılında yayımlanan araştırma, Avusturya'daki planlı kalça ve diz protezi ameliyatlarına odaklanıyor.

Çalışma kapsamında 2019 yılında 11 rehabilitasyon merkezinde hastalardan anket yoluyla bilgi toplandı.

Toplam 400 hastanın verileri değerlendirilirken, ayrıntılı istatistiksel analiz 310 hasta üzerinden gerçekleştirildi.

Araştırmaya göre ortanca bekleme süreleri şöyle gerçekleşti:

. Kalça protezi ameliyatı: 8,9 hafta

. Diz protezi ameliyatı: 8,4 hafta

Bu süreler araştırmaya katılan hastaların genel verilerini yansıtıyor. Her hastanenin veya her hastanın aynı süre beklediği anlamına gelmiyor.

ÖZEL SİGORTASI OLANLAR DAHA KISA BEKLİYOR

Araştırmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, özel tamamlayıcı sağlık sigortası bulunan hastaların daha kısa bekleme süreleriyle ilişkilendirilmesi oldu.

Özel hastanelerde ameliyat olmak ve şiddetli ağrı yaşamak da daha kısa bekleme süresiyle bağlantılı faktörler arasında yer aldı.

Bulgular, tıbbi ihtiyaçların yanı sıra hastanın sigorta durumunun da sağlık hizmetine erişim süresiyle ilişkili olabileceğini ortaya koyuyor.

Ancak araştırma, her özel sigortalı hastanın mutlaka daha erken ameliyat edildiği sonucunu vermiyor.

HASTALARIN YÜZDE 10,9'U BEKLEME SÜRESİNİ KISALTMA TEKLİFİ ALDIĞINI BİLDİRDİ

Çalışmada dikkat çeken bir başka bulgu ise hastaların yüzde 10,9'unun ameliyat sırasını öne alabilecek bir teklifle karşılaştığını bildirmesi oldu.

Bu teklifler arasında ameliyatı gerçekleştirecek doktorun özel muayenehanesine gitmek veya doktora doğrudan gayriresmî ödeme yapmak gibi yöntemler yer aldı.

Araştırmacılar, bu bulguların kamu sağlık sisteminde eşit erişim ilkesi açısından kaygı yarattığını belirtti.

Söz konusu oran, tüm Avusturya hastanelerinde aynı uygulamanın bulunduğunu göstermiyor; araştırmaya katılan hastaların bildirimlerine dayanıyor.

MR RANDEVULARINDA DA ÖZEL HASTA FARKI

Ameliyatların dışında, tıbbi görüntüleme hizmetlerinde de benzer bir tartışma yaşanıyor.

Avusturya sosyal sigorta kurumlarının 2026 yılına ilişkin verilerine göre, ülke genelinde kamu sigortası kapsamında MR randevusu için ortalama bekleme süresi 20 gün olarak ölçüldü.

Muayene ücretini kendisi ödeyen özel hastalarda ise bu süre ortalama 5 gün oldu.

Özel MR incelemesinin ortalama maliyeti 335 euro olarak bildirildi.

Bu veriler ameliyat bekleme sürelerini değil, MR incelemelerine erişimi gösteriyor. Ancak sağlık hizmetlerinde ödeme biçimine göre oluşabilen süre farklılıklarını ortaya koyuyor.

SAĞLIKTA EŞİTLİK SORUSU YENİDEN GÜNDEMDE

Avusturya'da çalışanlar ve emekliler, gelirleri ve yasal durumları doğrultusunda kamu sağlık sigortası sistemine katkıda bulunuyor.

Buna karşın özel sigorta yaptırabilen veya sağlık hizmetleri için doğrudan ödeme yapabilen kişilerin bazı işlemlere daha hızlı ulaşabilmesi, sistemin eşitlik ilkesi açısından tartışılmasına neden oluyor.

Özellikle uzun süre ağrı çeken ve ameliyat bekleyen hastalar açısından birkaç haftalık fark bile günlük yaşamı önemli ölçüde etkileyebiliyor.

HERKES İÇİN AYNI SAĞLIK HİZMETİ MÜMKÜN MÜ?

Araştırmanın sonuçları, Avusturya'da planlı ameliyatların bekleme sürelerinin daha şeffaf biçimde izlenmesi gerektiğine işaret ediyor.

Hastaların tıbbi önceliklerine göre değerlendirilmesi ile özel sigorta durumlarının bekleme süreleri üzerindeki etkisinin birbirinden ayrılması önem taşıyor.

Tartışmanın merkezinde ise şu soru bulunuyor:

Sağlık hizmeti, hastanın tıbbi ihtiyacına göre mi yoksa ek ödeme yapabilme gücüne göre mi daha hızlı sunuluyor?

@welgmedya