WELG | Avusturya’da ÖVP, SPÖ ve NEOS’tan oluşan üçlü koalisyon, 2025-2026 bütçe planlarını açıkladı. Ancak yeni hükümetin mali manevra alanı ciddi şekilde kısıtlanmış durumda. 2026 yılına kadar 15 milyar Euro’luk bir tasarruf hedefi belirlenirken, ekonomik gelişmelere bağlı olarak ek önlemler gerekebilir. Avusturya Ekonomik Araştırmalar Enstitüsü (WIFO) uzmanı Margit Schratzenstaller, programı "gerçekçi" olarak değerlendirirken, birçok kritik noktanın hala belirsiz olduğunu vurguladı.

Koalisyonun Temel Bütçe Hedefleri

Hükümetin öncelikli hedefleri arasında Avrupa Birliği’nin aşırı açık prosedürüne (EAP) maruz kalmamak yer alıyor. Ancak tasarruf planlarının ekonomiye etkisi ve istikrarı belirsiz. Schratzenstaller’e göre, öngörülen tasarruflar AB’nin bütçe kurallarına uyum sağlamak için yeterli olabilir, ancak ekonomi daha da kötüleşirse ek önlemler kaçınılmaz hale gelebilir.

Tasarruf Önlemleri: Hangi Harcamalar Kısıtlanacak?

Koalisyonun bütçe planında en büyük tasarruf kalemleri şunlar olacak:

İklim Bonusunun Kaldırılması:

- 2022’de CO2 vergisi tazminatı olarak başlatılan iklim bonusu tamamen kaldırılacak.

- Bu önlem, hükümete yıllık yaklaşık 2 milyar Euro tasarruf sağlayacak.

- 2026’dan itibaren seyahat edenlere yönelik bazı vergi iadeleri de iptal edilecek.

Eğitim İzninin Kaldırılması:

- Eğitim izni 2026’dan itibaren daha sınırlı hale gelecek.

- Mevcut sistemde, işverenler çalışanlarını eğitime gönderirken herhangi bir mali yükümlülük altına girmiyor.

- Yeni düzenlemeyle, işverenler bir katkı ödemek zorunda kalacak ve çalışanlar eğitim sonrası belirli bir süre işte kalmakla yükümlü olacak.

Bakanlıklarda Tasarruf:

- "Verimliliği artırma" hedefiyle bakanlık harcamaları gözden geçirilecek.

- Öngörülen tasarruf tutarı yaklaşık 1 milyar Euro.

- Ancak bu harcamaların nerelerde kısılacağı henüz net değil.

Vergi Düzenlemeleri: Kimler Etkilenecek?

Banka Vergisinde Artış

- Yerel bankalara uygulanan vergi oranı artırılacak.

- 2025 ve 2026 yıllarında bankalardan yaklaşık 500 milyon Euro ek gelir elde edilmesi bekleniyor.

Veraset Vergisi ve Milyoner Vergisi Yok

- SPÖ’nün seçim kampanyasında savunduğu milyoner vergisi ve veraset vergisi koalisyon anlaşmasına dahil edilmedi.

Tütün, Kumar ve Lüks Ürün Vergileri Artıyor

- Tütün ürünlerine ek vergi getirilecek.

- Kumar sektörü için bahis vergileri artırılacak.

- Büyük gayrimenkul alım-satımlarında arazi vergileri artırılacak.

Soğuk İlerleme (Braket Creep) Önlemleri

- Vergi dilimlerinde otomatik düzenleme sürerken, yüksek gelir grupları için yüzde 55’lik en yüksek vergi oranı 2025’ten itibaren dört yıl daha uzatılacak.

Fotovoltaik ve Elektrikli Araç Vergileri

- Fotovoltaik enerji tesisleri için KDV istisnası sona erecek.

- Elektrikli otomobiller için motor vergisi avantajları kaldırılacak.

Çalışanlar ve İşletmeler İçin Vergi Düzenlemeleri

Koalisyon, çalışanlar ve küçük işletmeler için vergi avantajları sunmayı hedefliyor.

Çalışanlar İçin Vergi Avantajları

- Fazla mesai ve ek ücretlerden alınan vergiler düşürülecek.

- Noel ve tatil ödenekleri için vergisiz bir üst sınır getirilecek.

- Kadınlara yönelik vergi indirimi uygulanacak.

- Hijyen ürünlerinde (tampon vergisi) ve doğum kontrol haplarında KDV kaldırılacak (2026 itibarıyla).

Küçük İşletmeler İçin Vergi Kolaylıkları

- Küçük işletmeler için sabit oranlı vergi dilimleri artırılacak.

- Şirket araçlarının amortisman sınırları esnetilecek.

- Küçük kamyonlar, standart tüketim vergisinden muaf tutulacak.

Gelecekteki Riskler ve Ekonomik Belirsizlikler

Koalisyonun bütçe planı, ekonomik dalgalanmalara karşı hassas bir dengede duruyor.

- Ekonominin beklenenden daha fazla yavaşlaması halinde, AB’nin aşırı açık prosedürüne girme riski var.

- Vergi artışları ve kamu harcamalarındaki kesintiler, vatandaşlar ve işletmeler üzerinde baskı oluşturabilir.

- Özellikle iklim bonusu ve eğitim izni gibi sosyal harcamaların kaldırılması, dar gelirli kesimler için ek maliyet yaratabilir.

WIFO uzmanı Schratzenstaller, bütçenin uygulanabilir olduğunu ancak ekonomik gelişmelere bağlı olarak hükümetin ek adımlar atmak zorunda kalabileceğini belirtiyor.

Sonuç: Sıkı Mali Politika ve Sınırlı Sosyal Destek

ÖVP, SPÖ ve NEOS koalisyonu, bütçe açığını kapatmaya ve AB'nin mali kurallarına uymaya odaklanan bir program ortaya koydu. Ancak vergi artışları ve sosyal harcamalardaki kesintiler, kamuoyu nezdinde tepki çekebilir.

Önümüzdeki aylarda hükümetin tasarruf politikalarının ekonomik büyüme üzerindeki etkileri dikkatle izlenecek. Özellikle eğitim, sosyal yardımlar ve enerji politikalarındaki değişiklikler, toplumun geniş kesimlerini doğrudan etkileyecek.

Koalisyonun bu tasarruf politikalarının Avusturya’da ekonomik büyümeyi destekleyip desteklemeyeceği veya tam tersine sosyal gerilimi artırıp artırmayacağı önümüzdeki dönemde netleşecek.

@welgmedya.com