WELG | INNSBRUCK – ANALİZ | FPÖ’nün eski lideri Jörg Haider için Innsbruck’ta düzenlediği etkinliği 130 polis korudu. Yaklaşık 50 bin avroluk güvenlik masrafının tamamı kamu bütçesinden karşılandı. Daha önce Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Viyana ziyaretinin güvenlik maliyetini eleştiren FPÖ, bu kez faturanın büyümesinden karşı gösterileri sorumlu tuttu.

Avusturya’da siyasi etkinliklerin güvenlik giderlerini kimin karşılaması gerektiğine ilişkin tartışma, FPÖ’nün Jörg Haider anmasıyla yeniden gündeme geldi.

FPÖ Parlamento Grubu, Haider’in yaklaşık 40 yıl önce parti liderliğine seçilmesini anmak amacıyla 12 Eylül’de Innsbruck Kongre Merkezi’nde bir etkinlik düzenledi. Yaklaşık bin kişinin katıldığı organizasyonda FPÖ lideri Herbert Kickl de konuşma yaptı.

ORF Tirol’un açıkladığı bilgilere göre etkinlik ve çevresindeki güvenlik önlemleri için toplam 130 polis görevlendirildi. Operasyonun kamu bütçesine maliyeti yaklaşık 50 bin avro oldu.

Kongre Merkezi Polis Araçlarıyla Çevrildi

Etkinliğin düzenlendiği kongre merkezinin çevresine onlarca polis aracı konuşlandırıldı. Operasyonda özel eğitimli köpekler de kullanıldı.

Aynı saatlerde Innsbruck merkezindeki Annasäule çevresinde yaklaşık 100 kişinin katıldığı bir karşı gösteri düzenlendi. Polis, tek bir güvenlik operasyonu kapsamında hem FPÖ etkinliğini hem çevredeki kamusal alanları hem de karşı gösteriyi güvence altına aldı.

Tirol polisinin açıkladığı 50 bin avroluk toplam tutar, bu önlemlerin tamamını kapsıyor.

Ancak maliyetin ne kadarının doğrudan FPÖ etkinliği, ne kadarının protesto gösterisi veya çevrede alınan genel güvenlik önlemleri nedeniyle oluştuğu ayrı ayrı açıklanmadı.

Bu nedenle faturanın tamamını yalnızca FPÖ’ye ya da karşı göstericilere yüklemek mevcut verilerle mümkün değil.

FPÖ’den Neden Para Alınmadı?

Avusturya’da siyasi partilerin düzenledikleri toplantılar nedeniyle görevlendirilen polislerin masraflarını ödemesini zorunlu kılan genel bir yasal düzenleme bulunmuyor.

Polisin kamusal alanı koruması, gösteri özgürlüğünü güvence altına alması ve karşıt gruplar arasında çatışma yaşanmasını engellemesi devletin görevi kabul ediliyor.

Kaç polisin görevlendirileceğine, özel birliklerin kullanılıp kullanılmayacağına veya operasyonun kapsamına organizasyonu düzenleyen parti değil, güvenlik makamları karar veriyor.

Bu nedenle Innsbruck’taki 50 bin avroluk faturanın tamamı kamu tarafından karşılandı ve FPÖ’den herhangi bir ödeme talep edilmedi.

Bu durum FPÖ’ye tanınmış özel bir ayrıcalık değil. Aynı hukuki çerçeve diğer siyasi partilerin toplantıları, protestolar, devlet ziyaretleri ve güvenlik riski bulunan organizasyonlar için de geçerli.

Tartışmanın Merkezinde Hukuk Değil, Siyasi Tutarlılık Var

FPÖ’nün polis masraflarını ödemekle yükümlü olmaması mevcut hukuk açısından olağan. Tartışma ise partinin daha önce başka siyasi ve diplomatik etkinlikler için yapılan güvenlik harcamalarını sert biçimde eleştirmesinden kaynaklanıyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin Viyana ziyareti sırasında gerçekleştirilen polis operasyonunun yaklaşık 360 bin avroya mal olduğu açıklanmıştı.

Dünyada güvenlik riski en yüksek devlet başkanlarından biri olan Zelenskiy’nin korunması için Viyana’da geniş kapsamlı önlemler alınmıştı.

FPÖ Genel Sekreteri Christian Hafenecker, Avusturya’da halkın enflasyon baskısı altında bulunduğu bir dönemde ülkeye “katma değer sağlamayan” bir ziyaret için yüz binlerce avro harcandığını savunmuştu.

Hafenecker ayrıca çok sayıda polisin bu ziyaret nedeniyle görevlendirildiğini ve söz konusu personelin Avusturya halkının güvenliğini sağlamak için başka alanlarda kullanılabileceğini ileri sürmüştü.

Haider anması için 130 polisin görevlendirilmesinin ardından aynı ölçütler bu kez FPÖ’ye yöneltildi.

Haider Anmasının “Katma Değeri” Soruldu

ORF Tirol, Hafenecker’e daha önce kullandığı “katma değer” ölçütünü hatırlatarak Jörg Haider anmasının Avusturya açısından nasıl bir yarar sağladığını sordu.

Haberde, Hafenecker’in yazılı soruya yayın saatine kadar cevap vermediği belirtildi.

FPÖ ise haber yayımlanmadan önce Herbert Kickl’in Facebook hesabından paylaşılan yaklaşık beş dakikalık videoyla tartışmaya karşılık verdi.

Parti, polis operasyonunun büyüklüğünü kendisinin belirlemediğini vurguladı. Güvenlik masrafının 50 bin avroya ulaşmasını “üzücü” olarak nitelendiren FPÖ, maliyetin büyük bölümünün protesto çağrısı yapan “sol radikal gruplardan” kaynaklandığını savundu.

FPÖ, etkinliğin sağladığı katma değeri ise parlamento grubunun bir araya gelmesi ve Jörg Haider’in siyasi mirasının değerlendirilmesiyle açıkladı.

Protesto Hakkının da Güvenlik Maliyeti Var

FPÖ’nün açıklaması, karşı gösterilerin güvenlik operasyonunun kapsamını büyütmüş olabileceği gerçeğine dayanıyor. Ancak protestocuların bulunması, polisin yalnızca FPÖ’yü değil, anayasal toplantı ve gösteri hakkını kullanan karşıt grupları da koruduğu anlamına geliyor.

Dolayısıyla 50 bin avroluk harcama sadece özel bir parti toplantısının korunması olarak değerlendirilemez. Devlet aynı zamanda kamusal alanın güvenliğini, etkinliğe katılanların güvenliğini ve karşı gösterinin barışçıl biçimde yapılmasını sağlamakla yükümlüydü.

Açıklanan bilgiler maliyetin hangi bölümünün hangi güvenlik önlemi için harcandığını göstermediğinden, FPÖ’nün faturayı büyük ölçüde protestoculara bağlayan açıklaması bağımsız olarak doğrulanamıyor.

Aynı İlke Herkes İçin Geçerli mi?

Haider anmasının güvenlik faturası, daha geniş bir siyasi soruyu ortaya çıkarıyor: Kamu güvenliği harcamaları etkinliğin siyasi içeriğine göre mi, yoksa herkes için geçerli ortak ilkeler üzerinden mi değerlendirilmeli?

Bir devlet başkanının ziyareti, parti toplantısı veya hükümet karşıtı protesto arasında güvenlik riski bakımından önemli farklar bulunabilir. Bu nedenle yalnızca toplam maliyetlere bakarak doğrudan karşılaştırma yapmak eksik kalır.

Ancak bir siyasi parti başka etkinliklerin polis harcamalarını “katma değer” üzerinden sorguluyorsa aynı sorunun kendi organizasyonlarına yöneltilmesini de kabul etmek zorunda.

FPÖ’nün hukuken 50 bin avroluk faturayı ödeme yükümlülüğü bulunmuyor. Fakat mesele hukuki sorumluluktan çok siyasi söylemin tutarlılığıyla ilgili: Kamu güvenliği devletin vazgeçilmez görevi olarak görülüyorsa bu ilke Zelenskiy’nin ziyaretinde de, Haider anmasında da ve FPÖ karşıtı protestoda da aynı biçimde savunulmalı.

@welgmedya