WELG | DEM Parti Dersim Milletvekili Ayten Kordu, 10-12 Nisan 2025 tarihlerinde meydana gelen don felaketinin özellikle coğrafi işaret tescilli Ulukale Dutlarını etkileyerek bölgedeki tarımsal üretimi durma noktasına getirdiğini belirterek Tarım ve Orman Bakanı’na 12 maddelik soru önergesi sundu.

Don Felaketi 2 Milyon Kök Dut Ağacını Etkiledi

Dersim’in Çemişgezek ilçesine bağlı Ulukale ve Bozağaç köyleri, yüzyıllardır dut üretimiyle geçimini sağlayan, köklü tarım geleneklerine sahip yerleşimler arasında yer alıyor. Bölgeye özgü coğrafi işaret tescilli Ulukale Dutu ise hem yerel halkın ana geçim kaynağı hem de yurt dışına ihraç edilen önemli bir ürün. Ancak Nisan ayında yaşanan zirai don nedeniyle yaklaşık 2 milyon dut ağacının tamamen zarar gördüğü, ürün kaybının ise %100’e yakın olduğu tespit edildi.

Üretici Hem Bu Yılı Hem Geleceği Kaybediyor

Kordu, sadece mevcut yılın ürün kaybının değil, aynı zamanda ağaçların gelecek yıllardaki verim kaybı, bakım maliyetleri ve ekonomik-sosyal çöküşün de hesaba katılması gerektiğini belirtti. İklim krizine bağlı bu tür felaketlerin artması, geleneksel üretimi ve bölgenin sosyal dokusunu da tehdit ediyor.

“Dut Destek Kapsamında Değil, Üretici Mağdur”

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından açıklanan 16 ürün dışında kalan dut gibi yerel ürünlerin destek kapsamı dışında bırakılması büyük tepki çekti. Kordu, bu durumun ekonomik adaletsizlik yarattığını ve yerel tarımın sürdürülebilirliğini tehdit ettiğini ifade etti.

Meclise Sunulan Sorular Şu Şekilde:

1. Don olayında kaç dekar tarım alanı ve kaç dut ağacı zarar görmüştür?

2. Ulukale Dutları’ndaki hasar oranı ve ekonomik kayıp belirlenmiş midir?

3. Afet sonrası üreticilere ne tür destek sağlanmıştır?

4. TARSİM yaptırmayan, ÇKS’ye kayıtlı olmayan üreticiler için özel destek planı var mıdır?

5. Dut üretim alanlarının rehabilitasyonu için bir program mevcut mudur?

6. Erken uyarı sistemleri ve tarımsal koruma önlemleri uygulanacak mı?

7. Üreticilere yönelik teknolojik don önleme sistemleri ve eğitim planı var mı?

8. 2025 yılı itibarıyla ekonomik kayıp öngörünüz nedir?

9. Coğrafi işaretli ürünler için özel destek planı var mı?

10. Don nedeniyle merkezi bütçeden destek programı hazırlanacak mı?

11. Destek kapsamına alınmayan ürünler için genişletme planı mevcut mu?

12. Bütün tarım ürünlerini kapsayan bütüncül bir afet destek sistemi kurulacak mı?

Kordu: “Semt Pazarı Değil, Mirasımız Yanıyor”

Kordu açıklamasında, “Bu yalnızca birkaç kasa dut meselesi değil; bölge halkının yüzyıllık emeği, kültürü ve geçimiyle ilgilidir. Üreticinin sesi duyulmazsa yalnızca ekonomi değil, kültürel hafıza da yok olur” ifadelerini kullandı.

@welgmedya.com