WELG | Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu’na (DİSK) bağlı Genel-İş Sendikası, “Türkiye’de Gelir Eşitsizliği ve Yoksulluk Raporu”nu yayımladı. Raporda, Türkiye’nin Avrupa ülkeleri arasında gelir eşitsizliğinin en yüksek olduğu ülke konumuna geldiği vurgulandı.

Rapora göre ülkedeki her 10 kişiden 2’si yoksul, 6’sı borçlu durumda. Çocuk işçiliği oranı hızla artarken, 17 milyon 821 yurttaşın en temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamayacak kadar yoksul olduğu belirtildi.

Avrupa’nın En Eşitsiz Ülkesi

Rapor, gelir dağılımında uçurumun derinleştiğini ve gelir adaletinin tamamen bozulduğunu ortaya koyuyor. Türkiye, Avrupa’daki ülkeler arasında gelir eşitsizliği endeksinde birinci sırada yer alıyor.
Genel-İş, “Ekonomi büyüyor deniyor ama emekçilerin geliri azalıyor. Halkın çoğu borçla yaşamını sürdürmeye çalışıyor” tespitini paylaştı.

Asgari Ücret Açlık Sınırının Altında

Raporda, asgari ücretin (22.104 TL) ağustos ayı itibarıyla açlık sınırı olan 26.149 TL’nin altında kaldığına dikkat çekildi.
Yoksulluk sınırı ise 90 bin 450 TL’ye ulaşmış durumda. Buna karşın en düşük memur maaşı 50 bin 503 TL, en düşük memur emekli aylığı ise 22 bin 671 TL olarak açıklandı.

Bu tablo, Türkiye’de çalışan yoksulluğunun kalıcılaştığını gösteriyor. Çalışanların yüzde 10,7’si yoksulluk sınırının altında yaşıyor.

“Ekonomi Büyüdü Deniyor, Emekçilerin Geliri Azaldı”

Genel-İş raporunda şu değerlendirmelere yer verildi:

“Kırılgan bir ekonomiye sahip olmak; yüksek enflasyon, zayıf büyüme, yüksek dış açık, yüksek borçluluk ve sıcak paraya bağımlılık anlamına geliyor. Türkiye bu göstergelerde başı çekmektedir.
TÜİK verilerine göre Türkiye ekonomisi 2025 yılının birinci çeyreğinde yüzde 2,3, ikinci çeyreğinde yüzde 4,8 oranında büyümüştür. Ancak her zamanki gibi ‘ekonominin büyüdüğü’ iddia edilirken, emekçi sınıfların gelirleri azalmış; yoksulluk ve borçluluk artmıştır.”

17 Milyon 821 Yurttaş Temel İhtiyaçlarını Karşılayamıyor

TÜİK’in Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması’na atıfta bulunan rapor, 17 milyon 821 vatandaşın “en temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamayacak kadar yoksul” olduğunu belirtiyor.
Yoksulluk oranı yüzde 21,2’ye çıkarken, her 10 yurttaştan 2’si yoksul hale geldi.

Yoksulluk sınırı son 10 yılda 12 kat arttı:

. 2014’te: 6.665 TL

. 2022’de: 21.296 TL

. 2023’te: 38.531 TL

. 2024’te: 81.742 TL

Bu artış, 2022 sonrası dönemdeki yüksek enflasyon ve TL’nin değer kaybı nedeniyle dramatik şekilde hızlandı.

Çocuk Yoksulluğu ve Artan Çocuk İşçiliği

Raporun en çarpıcı bulgularından biri çocuk yoksulluğu oldu.
2024 verilerine göre 18 yaş altı çocukların yüzde 38,9’u yoksul ya da sosyal dışlanma riski altında. Bu oran, 18–64 yaş aralığında %26,3, 65 yaş üstünde ise %23,3.

“Çocukların hayatlarının en çok ihtiyaç duydukları döneminde sağlık, beslenme ve eğitim gibi temel haklardan mahrum kalmaları, onların fiziksel ve zihinsel gelişimini olumsuz etkilemektedir.
Yoksulluk içinde büyüyen çocuklar erken yaşta çalışma hayatına girmek zorunda kalmakta ve çocuk işçiliği hızla artmaktadır.”

Yoksulluk Artık Sosyal Bir Kriz

Raporda yoksulluğun yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sosyal, siyasi ve insani bir kriz haline geldiği vurgulandı.
Düşük ücretler, yüksek enflasyon, adaletsiz vergi sistemi ve dışa bağımlı ekonomi politikalarının halkı her geçen gün daha fazla yoksullaştırdığına dikkat çekildi.

Genel-İş, “adil gelir dağılımı, sosyal adalet ve insanca yaşam” taleplerinin artık ertelenemeyecek kadar acil hale geldiğini belirterek, çalışan kesimlerin yaşam koşullarının iyileştirilmesi çağrısında bulundu.

@welgmedya.com