WELG | ANKARA- Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında ortak savunmayı öngören Mekke Anlaşması’nın onaylanmasını uygun bulan kanun teklifi TBMM’de kabul edildi. AKP, MHP ve CHP “evet” oyu verirken; DEM Parti, YENİ Parti, Yeni Yol Grubu ve İYİ Parti, Türkiye’nin bölgesel çatışmalara çekilebileceği gerekçesiyle karşı çıktı.

Anlaşma, taraflardan birine yönelik dış kaynaklı silahlı saldırının diğer iki ülkeye de yapılmış sayılmasını ve askeri imkânlar dahil karşılıklı yardım sağlanmasını öngörüyor. Ancak kabul edilen düzenleme, Türkiye’den yurt dışına otomatik asker gönderilmesi anlamına gelmiyor; bunun için ayrıca Meclis kararı gerekiyor.

Bir Ülkeye Saldırı, Üçüne Yapılmış Sayılacak

7 Ağustos 2026’da Mekke’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalanan anlaşma 16 maddeden oluşuyor.

Kolektif savunma hükmüne göre, saldırıya uğrayan tarafa askeri imkân ve kabiliyetler de dahil karşılıklı yardım araçları kullanılarak “derhal” destek verilecek. Yardımın, BM Şartı’nın 51’inci maddesindeki meşru müdafaa hakkı çerçevesinde ve objektif değerlendirme sonrasında sağlanması öngörülüyor.

Tarafların egemenliği ve toprak bütünlüğüne yönelik tehditler karşısında “gerekli tüm yöntemler” ifadesinin kullanılması, muhalefetin belirsizlik eleştirilerinin merkezinde yer alıyor.

İlk 10 Yıl Çekilme Hakkı Yok

Süresiz düzenlenen anlaşmadan ilk 10 yıl boyunca çekilmek mümkün olmayacak. Bu sürenin ardından en az üç ay önceden yazılı bildirimle ayrılma hakkı doğacak.

Yeni ülkelerin katılımı ve anlaşmada değişiklik yapılması ise üç kurucu ülkenin oybirliğine bağlı olacak.

Silah, İstihbarat Ve Ortak Üretim İşbirliği

Anlaşma; savunma sanayiinde teknoloji paylaşımı, ortak araştırma ve geliştirme, ortak üretim, personel değişimi, eğitim ve tatbikatları kapsıyor.

Güvenli kanallardan istihbarat paylaşımının yanı sıra barış, savaş ve olağanüstü durumlarda silah, mühimmat, yakıt ve yedek parça dahil lojistik destek sağlanması öngörülüyor.

Dışişleri ve savunma bakanlarıyla genelkurmay başkanlarından oluşacak Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi yılda iki kez toplanacak. Sekretarya Suudi Arabistan’da kurulacak, ilk genel sekreter Pakistan vatandaşı olacak.

Muhalefet: Yükümlülükler Belirsiz, Çatışma Riski Var

DEM Parti, YENİ Parti, Yeni Yol Grubu ve İYİ Parti; askeri yükümlülüklerin belirsizliğine, 10 yıllık çekilme yasağına ve Yemen veya Körfez kaynaklı çatışmalara sürüklenme ihtimaline dikkat çekti.

DEM Parti anlaşmayı “bölgesel taşeronluk” olarak nitelendirirken, İYİ Parti “işbirliğine değil, belirsizliğe” karşı olduklarını açıkladı.

Yetkililer ise anlaşmanın tamamen savunma amaçlı olduğunu ve herhangi bir ülkeyi hedef almadığını savundu.

CHP Barışa Katkı Gerekçesiyle Destek Verdi

CHP, anlaşmanın NATO dışında bölgesel bir güvenlik yapısı oluşturabileceğini ve doğru kullanılması halinde barışa katkı sağlayabileceğini belirterek “evet” oyu kullandı.

Anlaşma, üç ülkenin iç onay süreçlerinin tamamlanması ve son onay belgesinin sekretaryaya teslim edilmesiyle yürürlüğe girecek. Türkiye’nin yurt dışına asker göndermesi için ise Anayasa’nın 92’nci maddesi kapsamında ayrıca TBMM’den yetki alınması gerekecek.

@welgmedya