WELG | VARŞOVA- Polonya Anayasa Mahkemesi Başkanı Bogdan Swieczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartlomiej Sochanski’nin görevlerinden uzaklaştırıldığının açıklanması, başkent Varşova’da protestolara yol açtı. Mahkeme önündeki olaylarda üç kişi gözaltına alınırken, Senegal’e gitmek üzere yola çıkan Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki ülkesine döndü. Nawrocki’nin mahkeme binasına girişi sırasında da arbede yaşandı.

Anayasa Mahkemesinin internet sitesinde yerel saatle 18.00 sıralarında yayımlanan duyuruda, başkan ve başkan yardımcısının görevlerinden uzaklaştırıldığı bildirildi. Ardından mahkemenin yönetimini en kıdemli yargıç Anna Korwin-Piotrowska devraldı.

Muhalefet Liderleri Mahkeme Önünde Toplandı

Kararın duyurulmasının ardından muhalefetteki Hukuk ve Adalet Partisi (PiS) Genel Başkanı Jaroslaw Kaczynski, eski Başbakan Mateusz Morawiecki ve eski Anayasa Mahkemesi Başkanı Julia Przylebska’nın da aralarında bulunduğu çok sayıda kişi mahkeme binası önüne geldi.

Polis, bina çevresinde güvenlik önlemlerini artırdı. Bazı göstericilerin çevredeki çitleri aşmaya çalıştığı, bazılarının ise polis memurlarına çeşitli cisimler attığı bildirildi. Olaylarda üç kişi gözaltına alındı.

Nawrocki Senegal Yolundan Döndü

Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, gelişmeler üzerine Senegal’e yapacağı ziyaret için çıktığı yolculuğu yarıda kesti.

X hesabından açıklama yapan Nawrocki, “Böyle bir zamanda Cumhurbaşkanının Polonya’da olması gerekiyor. Senegal’e uçuşumu yarıda kesiyorum. Geri dönüyorum” dedi.

Cumhurbaşkanlığı uçağı İspanya üzerinden Polonya’ya dönüş rotasına girdi. Flightradar24 verilerine göre dönüş uçuşunu bir milyondan fazla kişi takip etti.

Ülkesine ulaşan Nawrocki, Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda Swieczkowski ve Yüksek Mahkeme Birinci Başkanı Zbigniew Kapinski ile görüştü.

Mahkeme Binasında Gerginlik Yaşandı

Görüşmenin ardından Anayasa Mahkemesine giden Nawrocki ile mahkeme yargıçları arasında gerginlik çıktı. Cumhurbaşkanının binaya girmeye çalıştığı sırada arbede yaşandı.

Taraflar fiziksel müdahale konusunda birbirlerini suçladı. Nawrocki daha sonra bölgeden ayrıldı.

Tusk: Hukukun Üstünlüğünü Yeniden Tesis Etmek Görevimiz

Başbakan Donald Tusk, hükümetin yargı reformundan geri adım atmayacağını belirtti.

Tusk, sosyal medya açıklamasında, “Hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmek bizim görevimizdir. PiS iktidarının yıllarca süren hukuksuzluğunun ardından bu zor, zaman zaman sancılı bir süreçtir ve kararlı adımlar atılmasını gerektirir. Başka bir yol yok” ifadelerini kullandı.

Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Radoslaw Sikorski de ABD’nin Atlanta kentinde katıldığı G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı sırasında polis müdahalesini savundu.

Sikorski, müdahalenin usulüne uygun seçilen yargıçların görevlerine başlayabilmesi ve mahkemenin çalışmalarını yeniden yürütebilmesi amacıyla gerçekleştirildiğini söyledi.

ABD’den İtidal Çağrısı, İki Büyükelçiden İstifa

ABD’nin Varşova Büyükelçisi Tom Rose, gelişmelerden endişe duyduğunu belirterek siyasi gerilimin şiddete dönüşmemesi çağrısında bulundu.

Rose, Polonya’nın istikrarı, güvenliği ve demokratik geleceğinin önemini vurguladı.

Öte yandan Polonya’nın Pekin Büyükelçisi Jakub Kumoch ile Bükreş Büyükelçisi Pawel Soloch’un da gelişmelerin ardından görevlerinden istifa ettiği bildirildi.

Yargıç Atamaları Krizin Merkezinde

Bogdan Swieczkowski, PiS hükümeti döneminde Şubat 2022’de Anayasa Mahkemesi yargıçlığına seçilmiş, 9 Aralık 2024’te dönemin Cumhurbaşkanı Andrzej Duda tarafından mahkeme başkanlığına atanmıştı.

Tusk, Swieczkowski’yi parlamentodaki çoğunluk tarafından seçilen bazı yargıçların görevlerine başlamasını engellemekle suçluyordu.

2023 yılında yargı bağımsızlığını yeniden tesis etme vaadiyle iktidara gelen Tusk hükümeti ile muhalefet arasındaki anlaşmazlık, uzun süredir Anayasa Mahkemesinin yapısı ve yargıç atamaları üzerinde yoğunlaşıyor. Son gelişmeler, bu çatışmayı hükümet ile cumhurbaşkanlığı arasındaki gerilimin de merkezine taşıdı.

@welgmedya