WELG | Donald Trump’ın “çok verimli” dediği telefon görüşmesi, geçmişteki krizlerle örülü ilişkilerin yeniden kişisel zemine mi çekildiği sorusunu gündeme taşıdı. Erdoğan’ın daveti, Brunson örneği, Gazze mesajları ve Suriye için yapılan ‘işbirliği’ vurgusu akıllarda soru işareti bırakıyor.

Yeni Dönem, Aynı Yöntem mi?

ABD’nin eski ve yeniden aday başkanı Donald Trump, Pazartesi günü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesini “çok iyi ve verimli” olarak niteledi. Trump’ın sosyal medya mesajı, sadece sıcak bir diplomatik temasın değil, aynı zamanda geçmişte sıkça eleştirilen kişisel ilişki diplomasisinin yeniden canlandığının işaretini verdi.

Peki bu görüşme, iki liderin geçmişteki 'özel bağlarının' bir devamı mı? Yoksa seçim hesaplarıyla şekillenen bir stratejik manevra mı?

Gazze, Suriye ve Ukrayna: Somut Adım Var mı?

Görüşmede Gazze’deki insani kriz, Suriye’nin geleceği ve Rusya-Ukrayna savaşı gibi derin jeopolitik konuların ele alındığı açıklandı. Ancak kamuoyuna yansıyanlar, bu konularda nasıl bir yol haritası çizildiğine dair elle tutulur bir detay sunmuyor.
Özellikle Gazze konusunda Erdoğan’ın “Türkiye her türlü desteğe hazır” ifadeleri dikkat çekici. Ancak bugüne kadar Türkiye’nin Gazze’ye yönelik yardımlarının ve diplomatik çabalarının ne ölçüde etkili olduğu, kalıcı barışa katkı sağlayıp sağlamadığı sorgulanmaya açık.

‘İşbirliği’ ve Savunma Sanayii: Eski Başlıklar, Yeni Maske mi?

İletişim Başkanlığı’nın açıklamasında, savunma sanayii başta olmak üzere ABD ile işbirliğinin süreceği vurgulandı. Ancak bu başlık, daha önce Türkiye’nin F-35 programından çıkarılması, S-400 krizi ve yaptırımlar gibi çok sayıda sorunun gölgesinde kalmış bir alan.
Şimdi Trump ile yapılan sıcak temas, bu sorunları çözmeye mi, yoksa yeniden kişisel bir ilişki zemini kurmaya mı hizmet ediyor?

Brunson Krizi: Trump'ın Kendi Başarısı Olarak Sunduğu Taviz

Trump, 2018’de yaşanan Rahip Andrew Brunson krizine atıf yaparak, Erdoğan ile geçmişteki “mükemmel ilişkiyi” yeniden hatırlattı. Bu ilişki, ABD'nin Türkiye'ye karşı sert yaptırımlar uyguladığı, Türk lirasının hızla değer kaybettiği, Erdoğan’ın ise “Ver papazı, al papazı” diyerek başladığı restleşmeyi geri çekmek zorunda kaldığı bir dönemi içeriyor.

Brunson’un serbest bırakılması sonrası Trump bunu kişisel zaferi olarak lanse etti. Bu olay, Türkiye’nin dış politikasında “kişisel ilişkilerle kriz çözme” anlayışının bedelini ağır ödeyebileceğini göstermişti. Bugün benzer bir denklemin yeniden kurulması, geçmişteki tecrübeleri sorgulamayı gerektiriyor.

Seçim Gölgesinde Diplomasi: Erdoğan’ın Daveti Ne Anlama Geliyor?

Trump, Erdoğan’ın kendisini Türkiye’ye davet ettiğini; kendisinin de Erdoğan’ı Washington’a çağırdığını söyledi. Bu davetlerin zamanlaması dikkat çekici: Trump, 2024 seçimleri için kampanya yürütürken, Erdoğan’ın da Batı’da yeniden kanal açma arayışında olduğu bir dönemden geçiyoruz.
Bu çerçevede karşılıklı ziyaret planları, halklar adına mı, yoksa liderler arası ‘pragmatik işbirliği’ adına mı yapılıyor?

Sonuç: Kişisel Diplomasi, Devlet Aklının Yerine mi Geçiyor?

Geçmişte yaşanan krizler, yaptırımlar, ekonomik sarsıntılar ve stratejik kırılmalar ortadayken, Erdoğan-Trump görüşmesinin bu kadar “verimli” ve “mükemmel” olarak sunulması, kamuoyunun hafızasına haksızlık gibi görünüyor.
İki liderin geçmişte kurduğu kişisel ilişki ağının, kurumsal diplomasi yerine yeniden tercih edilmesi ise, Türkiye’nin dış politikasında kırılganlık yaratma potansiyelini taşıyor.

Kısacası, bu görüşme bir “normalleşme” değil; geçmişte yaşanmış diplomatik tavizlerin ve stratejik belirsizliklerin gölgesinde şekillenen bir “yeniden kurgu” olarak da okunabilir.

@welgmedya.com