Can DÜNDAR

Tarihe ihanet

Can DÜNDAR
  08-07-2020 09:11:00

Sevgili dostlar,

 

      İki insanlık hazinesini peşpeşe yitirdik:
      Biri toprağının mazisini, halkının destanını, zihninde, dilinde taşıyan bir dengbej...
      Diğeri asırlık bir medeniyetler köprüsü...
      Biri, -Kürtçesinden tercüme edersek-, tarihi "sesiyle söyleyen" Seyîtxanê Boyaxçî"...
      Diğeri Dicle'nin üzerinde, asırların tahribatına direnmiş, "kayalar şehri" Hasankeyf...
      İkisi de ömürleri boyunca nice acılara tanıklık etti:
      "Amed'in Bülbülü" namlı Boyaxçi 87 yıldır...
      Hasankeyf, 12 bin yıldır...
      En son 6 yıl önce bir belgesel kaydı için gittiğimiz Diyarbakır'da buluşmuştuk Boyaxçi ile... "Seyithan amca", Dengbejler Evi'nde Beyaz Ordu'nun Serhat'a girişini, Bitlis'e kadar ilerleyişini ve onlara direnen bir Kürt ailenin katledilişini stran şeklinde seslendirmişti bize... "Yaşayan tarih" ne demekmiş, daha iyi anlamıştık.
      Toplumsal belleği koruyan ve kuşaktan kuşağa aktaran böyle bir değer, herhangi bir medeni ülkede yaşasa, şimdiye bütün biriktirdiği sözlü bellek kayda alınmış, belgelenip tasniflenmiş, halka açılmış olurdu. Oysa Seyithan Amca, ayakkabı boyacılığıyla geçindi hayatının büyük bölümünde...  Geçen yılki bir söyleşisinde "Hastayım, tedavi görecek param yok" demişti. Öncekilerden öğrendiğinin pek azını yenilere devredebildi; zihninde gezdirdiği tarihi de alıp gitti.
      Hasankeyf de öyle... Asurlulara, Romalılara, Selçuklulara ev sahipliği yaptı da, bu devrin inşaat ihtirasına direnemedi. Dünyanın gözdesi olması gereken bir kültürel miras, lime lime edildi. Zeynel Bey Türbesi, Er-Rızk Camii, Artuklu Hamamı, tarihi ortamından koparılıp taşındı; tarihi çarşı yıkıldı; kireçtaşı mağaraları sular altında kaldı.  
      Hasankeyf, bir açık hava müzesine dönüştürülse, daha asırlarca insanlığa tarih anlatabilirdi; izin vermediler. Direnen köylüleri dipçiklediler, çevrecileri hain ilan ettiler. Az öteye betondan bir kent dikip Hasankeyf'i yok ettiler. Utanmadan da devletin ajansından "Tarihi suya boğduk, gelin, gezin" diye çağrı yaptılar.
      Öyledir:
      Kimisi yaptığıyla öğünür, kimisi yıktığıyla...
 

 

Can Dündar

 

 

  Bu yazı 5527 defa okunmuştur.

  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP

Bu Yazı'ya ilk yorum yapan siz olun.

  FACEBOOK YORUM

Yorum

  YAZARIN DİĞER YAZILARI

☁️
--°

  BİZİ TAKİP EDİN

    • ÇOK OKUNANLAR

      SON YORUMLAR

    PUAN DURUMU

    # Takım O G B M A Y AV P
    1Galatasaray134245--547
    2Fenerbahçe2342111--240
    3Trabzonspor334209--522
    4Beşiktaş434179--819
    5Başakşehir534169--923
    6Göztepe6341413--710
    7Samsunspor7341312--91
    8Rizespor8341011--13-6
    9Konyaspor9341010--14-7
    10Kocaelispor1034910--15-12
    11Alanyaspor1134716--110
    12Gaziantep FK1234910--15-15
    13Kasımpaşa1334811--15-16
    14Gençlerbirliği S.K.143497--18-11
    15Eyüpspor153489--17-15
    16Antalyaspor163488--18-22
    17Kayserispor1734612--16-35
    18Fatih Karagümrük183486--20-23
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    15 Mayıs, CumaRizespor2-2Beşiktaş
    16 Mayıs, CumartesiFatih Karagümrük2-1Alanyaspor
    16 Mayıs, CumartesiGaziantep FK1-2Başakşehir
    16 Mayıs, CumartesiSamsunspor3-0Göztepe
    17 Mayıs, PazarKayserispor2-1Konyaspor
    17 Mayıs, PazarFenerbahçe3-3Eyüpspor
    17 Mayıs, PazarTrabzonspor0-3Gençlerbirliği S.K.
    17 Mayıs, PazarKasımpaşa1-0Galatasaray
    17 Mayıs, PazarAntalyaspor1-0Kocaelispor
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Erzurumspor FK1382312--355
    2Amed2382111--639
    3Esenler Erokspor3382111--646
    4Çorum FK438218--924
    5Bodrum FK5381810--1032
    6Pendikspor6381615--725
    7Keçiörengücü7381612--1030
    8Bandırmaspor8381612--1013
    9Manisa F.K.938167--151
    10Sivasspor10381411--134
    11İstanbulspor11381313--122
    12Sarıyer1238157--160
    13Iğdır FK13381311--14-2
    14Vanspor FK14381310--155
    15Boluspor1538146--184
    16Ümraniyespor1638137--18-4
    17Serik Spor1738116--21-31
    18Sakaryaspor1838810--20-27
    19Hatayspor193828--28-69
    20Adana Demirspor203813--34-147
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    1 Mayıs, CumaHatayspor3-1Vanspor FK
    1 Mayıs, CumaBoluspor3-1Serik Spor
    1 Mayıs, Cumaİstanbulspor8-1Adana Demirspor
    1 Mayıs, CumaManisa F.K.5-0Sakaryaspor
    2 Mayıs, CumartesiÜmraniyespor1-4Keçiörengücü
    2 Mayıs, CumartesiBodrum FK0-1Sarıyer
    2 Mayıs, CumartesiBandırmaspor1-0Sivasspor
    2 Mayıs, CumartesiÇorum FK1-1Erzurumspor FK
    2 Mayıs, CumartesiEsenler Erokspor1-1Pendikspor
    2 Mayıs, CumartesiIğdır FK3-3Amed
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Batman Petrolspor136258--353
    2Muğlaspor236219--632
    3Elazığspor336216--945
    4Adana 01 FK4361910--720
    5Şanlıurfaspor536198--920
    6Ankaragücü636189--911
    7İnegölspor7361612--823
    8İskenderunspor836168--126
    9Beyoğlu Yeni Çarşı9361315--810
    10Ankaraspor10361313--1010
    1124 Erzincanspor1136156--156
    12Kastamonuspor1236119--16-12
    13Karacabey Belediyespor1336118--17-9
    14Altınordu1436811--17-26
    15Erbaaspor1536107--19-21
    16Beykoz Anadolu163686--22-29
    17Kepezspor173658--23-45
    18Karaman FK183649--23-56
    19Bucaspor 1928193648--24-38
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    24 Nisan, CumaKaracabey Belediyespor0-1Bucaspor 1928
    25 Nisan, CumartesiBatman Petrolspor6-0Kepezspor
    25 Nisan, CumartesiAnkaragücü4-1İskenderunspor
    25 Nisan, CumartesiAltınordu2-2İnegölspor
    24 ErzincansporKastamonuspor0-3Muğlaspor
    24 ErzincansporŞanlıurfaspor2-1Ankaraspor
    24 ErzincansporKaraman FK3-2Beykoz Anadolu
    24 ErzincansporBeyoğlu Yeni Çarşı3-1Erbaaspor
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Sebat Gençlikspor130207--333
    2Yeni Orduspor230184--838
    3Yozgat Bld Bozokspor330176--731
    4Karadeniz Ereğli BSK430169--515
    5Fatsa Belediyespor530154--118
    6Zonguldak Kömürspor630137--1018
    7Pazarspor7301110--9-2
    8Karabük İdman Yurdu830125--13-15
    9Düzcespor930117--12-6
    10Tokat Bld Plevnespor1030106--14-7
    11Orduspor 1967113097--14-16
    12Amasyaspor 1968123096--15-12
    13Artvin Hopaspor133095--16-12
    141926 Bulancak143085--17-30
    15Çayelispor153059--16-21
    16Giresunspor163049--17-22
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    18 Nisan, CumartesiGiresunspor0-1Karabük İdman Yurdu
    18 Nisan, CumartesiArtvin Hopaspor7-31926 Bulancak
    18 Nisan, CumartesiFatsa Belediyespor5-1Çayelispor
    18 Nisan, CumartesiPazarspor1-0Amasyaspor 1968
    18 Nisan, CumartesiYeni Orduspor3-4Zonguldak Kömürspor
    18 Nisan, CumartesiKaradeniz Ereğli BSK5-3Orduspor 1967
    18 Nisan, CumartesiTokat Bld Plevnespor2-0Düzcespor
    18 Nisan, CumartesiSebat Gençlikspor2-3Yozgat Bld Bozokspor
    Son güncelleme: 17.07.2026 17:00:18