|
"Unutulma hakkı" çok yeni bir kavram... İlk kez 8 yıl önce Avrupa Konseyi'nde gündeme gelmiş, sonra Yüksek Adalet Divanı tarafından yasal zemine kavuşturulmuş.
Türk hukuku, "Unutulma hakkı"nı şöyle tanımlıyor:
"Kamu yararı olmadığı sürece, geçmişte yaşanan ve dijital hafızada yer alan olumsuz olayların unutulmasını, başkalarının bilmesi istenmeyen şahsi verilerin yayılmaması için silinmesini isteme hakkı.."
Diyelim geçmişte bir suç işlediniz. Hüküm giydiniz. Bu da sicilinize işlendi. Yeni iş başvurusu yaptığınızda isminizi araştıranlar, o hükmü hemen görüyor. İstiyorsunuz ki o hüküm, en azından dijital ortamda sicilinizden kaldırılsın; suçunuz unutulsun.
Tartışma çok yeni. Kimine göre herkesin özel hayatını gizli tutma hakkı var, kimine göre tarih, kişisel de olsa silinerek düzeltilemez.
İşin özel hayatla ilgili boyutu tartışılabilir, ancak yeni sosyal medya sansür yasasındaki haliyle bu kavram, iktidardakilere geçmiş suçlarını temizleme şansı veriyor.
Mesela şimdilerde AKP'de herkes FETÖ ile ölümüne mücadele eder gibi yapıyor ya... Bunu söyleyenlerin geçmişte Gülen'i ziyarette çekilmiş fotoğraflarını çıkarıp gösteriyorsunuz; sus pus oluyorlar. Artık olmayacaklar. Çünkü yeni yasayla bu "hatalar temizlenecek". Google'a "Bu fotoğraf benim itibarımı zedeliyor" diye başvurduklarında, "unut" tuşuna basılacak ve o ziyaret unutulacak.
Ya da mesela babanız Başbakan... Sizi arıyor, "Oğlum, operasyon var. Evdeki paraları sıfırla, dolarları şuna, Euroları buna dağıt" diye talimat veriyor. Bu konuşma da kaydedilip İnternet'e düşüyor. Hemen diyorsunuz ki, "Bu benim özel hayatım, unutun bunu..." Dijital dünya, bu konuşmayı da hemen siliyor hafızasından...
Güzel değil mi?
Kavramın tanımına geri dönersek, orada "kamu yararı"ndan söz edildiğini görürüz. Burada önemli olan, hangi bilginin saklanmasının ya da temizlenmesinin kamunun yararına olduğu kararı... Şimdi bu karar, Saray'a bırakıldı. Sosyal medyanın aç kapa düğmesi de Saray'a bağlandı. Erdoğan'ın 17-25 Aralık'ı unutturma hakkı var artık.
Peki, bizim unutmaya hakkımız var mı?
|
