Evrenin tüm coğrafyalarına yayılmış durumda olan Oniki İmam sevgisi ile ilgili, her coğrafya kendince bir ilim, bir fıkıh ve dinde (İslam'da) bakış açısı, yorum geliştirmiş ve değişim dönüşümler yaşamıştır. Bu değişim ve dönüşümler Hz. Muhammed'in son veda haccı dönüşü (Gadir Hum) ile birlikte İslam içinde hem İslam'a bakış açısı yönünden hem de özellikle taht (İslam temsiliyeti, halifeliğin sarayına sahip olma) noktalarında olmuştur.

İslam içindeki bu ayrılıkların sebebi ne olursa olsun, sonuçta hepsi aynı kaynağın suyunu içmek zorunda olup tatlarına değişik yaklaşmaktan öteye gitmeyen lafzı, şekli, icmai ve yorumlama biçimi olmaktadır. Bu anlamda, On iki İmam seferlerde kendi aralarında çelişki ve farklılıklar göstermiştir.

Ufak birkaç örnek vermek gerekirse:

. Ehlibeytcilik

. Hüseyin-cilik (Seyid)

Hasan-cılık

. Caferilik

. İmamilik

. Şiilik

. İsmaililik

. Nazariye

. Yaresancılık

Ehlihakçılık vb. gibi daha onlarca farklılık bulunmaktadır.

İslam'ın Şii (Ali-ci) kanadı ile Muaviye (Sünni) kanadı olarak iki ana kartel oluşturduğunu görmekteyiz ve her iki tarafta kendi içinde gerek mezhepsel olarak gerek içtihat olarak (Hanefi, Hanbeli, Maliki, Şafii) ayrışmaları var olsa da yukarıda da anlatıldığı üzere sadece anlam ve şekilcilik noktasında ayrı ama kökte bir olanlardır.

Burada Aleviler olarak şu sorular gündeme gelmektedir:

1. Hangi ekol bizi temsil etmekte ve neden?

2. Hangi ekolün farazi şartları bizlere uymakta? (Gerek ibadet ritüelleri, gerek yaşamsal farklılıkları, gerekse bilimsel yaklaşımla)

3. Geçmişten günümüze Caferilik ve Şiilik ile (Ehlibeyt yakıştırması dışında) Alevilikle bunların birbirine yakınlığı var mıdır?

3. Aleviliğin yaklaşımındaki insan merkezli inanç ve Enel-Haq anlayışı diğerlerinde var mıdır?

4. Hangi ekol ilim ve bilim üzerine kendi alanına ışık oluyor ve insanları cinsiyetlerine ve ırklarına göre ayrıştırmadan eşit görüyor? Ve görmüyor ise Alevilikle örtüşme oranları nedir?

. Tüm ekollerdeki cennet-cehennem yaklaşımı hemen hemen aynı iken (Alevilikteki, her şeyin insanda başlayıp bittiği anlayışı) diğerleri ile aynı olma olasılıkları var mıdır?

. Şiilerde, Ehlibeytçilerde, Caferilerdeki yas-ı matem anlayışı ve süresi ve ayrıca yaş sonucu ile içerikleri Alevilerdeki ile isim benzerliği dışında örtüşüyor mu, örtüşmüyorsa neden?

Daha soruları çoğaltmak mümkün ancak temel sorular bunlar. Bunların içinden çıkartılacak sorular da aynı olacağı için uzatma gereği duymadım.

Vereceğiniz bilgilerin benim için çok büyük önemi ve değeri vardır. Okuyup sizlerden feyz almak isterim, her görüş ve düşünceye saygılıyım. Affınıza sığınarak, bildiğimin alimi, bilmediğimin cahili anlayışım ile naçizane öğrenmek istedim.

Aşk ile...