Kemal ATALAR

ZERDÜŞT ve AVESTA

Kemal ATALAR
  20-12-2023 10:31:00

Zerdüşt inancının kurucusu Serdeşt tanrısı Ahura, Mazda, olan peygamberin kesin doğum tarihi ve yaşam yılları belli olmamakla birlikte kullandığı dil ve yaşadığı toplum yapısına göre çeşitli fikirler ileri sürülmüştür. 

En tutarlı olanı İran arya dil gurubundan olan Farsça  dilinde yazdığı şiir ve anlatımlarına göre M.Ö 600 yıllarında yaşadığı ve yaydığı kendi adı ile isim yapan Maddemiz  ise M.Ö 1500 yıllarından beri mevcut olup, bu inancın temelleri Rusya, Hindistan pençap ve yoğunluk olarak İran Zaza Kürtleri arasında yaygın olan, ZERVANİZM inancıdır-ki bu inancın en büyük kutsalı Ateş ve Şu dur HAOMA ( kutsal Su ,İslamiyet’te ki Zemzem suyu ismi ta buralara dayanmaktadır) inancı olduğu ve süreç içinde değişerek bu hale evrimleştiği, hatta Mazda inancı Ahura, Mazda dan sonra bile temsilcilerince çok tahrif edilmiştir. 

Mazda’nın tefrika ettiği Zervanizm inancında Ölüler gömülmezdi, yıkanmazdı, çünkü onlar için toprak ve su çok kutsaldır, yıkanarak ve gömülerek su ve toprak kirletilemezdi. 

Ayrıca, 

12 bin öküz derisi üzerine yazılı olan Avesta kuralları, Büyük İskender tarafından  nerede ise tamamına yakını yakılarak imha edilmiş   bunlardan çok az, bir kısmı kurtarılmış ve Afganistan pençap bölgesine giden İnanırlarınca beraberlerinde götürülerek yeniden günümüzdeki haline getirilmiştir. 

Eski Mazda kitabını bulmak mümkün değildir. 

Aesta 3 bölümden oluşmaktadır, 

1-) Yasna (gatha ) : Bu bölüm dini törenlerde tanrıları yüceltme için okunur. 

2-) Vispered.  ( visprat) Tanrılardan 

( Ahura Mazda  ,"iyilik tanrısı ve Ahriman " Kötülük tanrısı) dilek ve temenni lerde bulunmak için okunur 

3-) Vendidat. ( Videvdat) Kötü ruhlardan korunmak ve onları şikayet etmek için okunur. 

Mazdek inancında iki tanrı vardır, Ahura mazda ( iyilik tanrısı) Ahriman ( kötülük tanrısı) şeklindedir, ve tüm oluşumlar bu iki tanrının anlaşması yada tersleşmesi üzerine oluşur. 

Zerdüşt yani Ahura Mazda inancı 

M. Ö.441 yılında İran perslerinden olan Sasani Devleti'nin resmini dini olarak kral 2.Şapur tarafından kabul edilmiştir. 

Mazda inancında ölümden sonra dirilme ve kıyamet, yeniden diriliş vardır. 

köpek, kunduz ve boğa öldürmek çok büyük günah sayılırdı, zina suç sayılırdı, ama Zervanizm de olduğu gibi ölü tenine dokunmak  ruhun çok kirlenmiş olması nedeni ile ölüye dokunmak yasaktı, ola ki yanlışlıkla bile dokunulsa temizlenmek için papaz ( onlar Zaotar diyorlardı) önderliğinde büyük bir tören yapılması gerekiyordu. 

Hergün ve ay onlar için ayrı bir bayramdı, ancak Newroz özel bir gün idi, ortaya ateş yakılır, ateşin etrafında, toplanılır ve Zaotar denilen din adamları ellerine kase içinde kutsal suyu kaldırarak oradaki herkese ikram edilir ve, ateşe su dökülmesi hem yasak hem de günah ve suç olarak biliniyordu. 

Çinvat ( İslam'daki sırat köprüsü. ) Köprüsü'nden ruhlar geçer, iyi ruhlar  köprünün karşı tarafında bekleyen güzeller güzeli kızlar karlılar ve Mazda ile birleşir ve mazdanın papazı savunucusu olarak kalemine mürekkep olur, kötüler ise cinvat köprüsünden geçme sırasında pislik içinde çirkin kılıklı zebaniler bunları aşağı atarlar ve bu kötü ruhlar aşağı düşerek paramparça olurlar. 

İslami inanç gibi cennet cehennem şekli olarak huri ikram değil mazdanın kaleminde yeniden varlık ya da temelli yok olup şeklindedir.  

( Avesta. Yassna.: 30.3-6 ) 

Zerdüşt Avesta kitabında vendidat şiirinde, çiftçiliği, temizliği, kurban yasaklarını, kutsallığı, kendi üstünlüğünü ve Tanrı Ahura mazda'nın katına çıktığını onunla görüştüğünü ( İslam'daki Allah katına yolculuk misali )  ve kalbine tüm iyi güzel ve temizlikleri doldurduğunu, ölülerin gömülmeden yerleşim yerlerinden çok uzaklara dağ başlarına suların olmadığı yerlere yani kurak ve kayalık yerlere bırakılmasını , bunun Ahura Mazda ( tanrının) emri olduğunu anşatır. ( Avesta vendidat bölüm fargard.3-35  ) 

Temiz lik ve iyilikler ve cezalar ise yani ağaç kesmemek, hayvan öldürmemek, Kanlı kurban yapmamak, adam öldürmemek gibi, ve bu yasaklara karşı tavır sergileyenlerde uygulanacak cezalar anlatılmıştır. 

(Avesta, Vandidat bölüm 5.) 

İşte bu ufacık özet bile Mazdek inancının ve o inancın etkisinde kalarak kendi kutsallarında yer verilen ve zaman zaman mitolojik bile olsa hadis havadislerle sanki gökten indirilmiş  tek ve yalnız ve hatta dokunulmaz olduğu sanılan anlayış ve yorulmaların esin kaynaklarının nerelere dayandığı yapılacak basit kıyas ve değerlendirmelerde, hangi felsefenin yada hangi inançların azda olsa benzerlik taşıdığı  yada zorlama ile buradan gelmedir diyerek kendi inanç ve öğretilerini sulandıran bulanık suda balık avlayanların dikkatine sunmak gerekir.. 

 " Anlayana sivrisinek sinek saz anlamayana davul zurna az. "

Zerdüşt inancı tek tanrılı dinlerde öncülük yapan dinlerdendir.

Aşk ile

 

 

  Bu yazı 2353 defa okunmuştur.

  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP

Bu Yazı'ya ilk yorum yapan siz olun.

  FACEBOOK YORUM

Yorum

  YAZARIN DİĞER YAZILARI

  BİZİ TAKİP EDİN

  • ÇOK OKUNANLAR

      SON YORUMLAR

    PUAN DURUMU

    Takım O G M B A Y P AV
    Takım O G M B A Y P AV
    Takım O G M B A Y P AV
    Takım O G M B A Y P AV
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
    Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım