Kemal ATALAR

ZERDÜŞT ve AVESTA

Kemal ATALAR
  20-12-2023 10:31:00

Zerdüşt inancının kurucusu Serdeşt tanrısı Ahura, Mazda, olan peygamberin kesin doğum tarihi ve yaşam yılları belli olmamakla birlikte kullandığı dil ve yaşadığı toplum yapısına göre çeşitli fikirler ileri sürülmüştür. 

En tutarlı olanı İran arya dil gurubundan olan Farsça  dilinde yazdığı şiir ve anlatımlarına göre M.Ö 600 yıllarında yaşadığı ve yaydığı kendi adı ile isim yapan Maddemiz  ise M.Ö 1500 yıllarından beri mevcut olup, bu inancın temelleri Rusya, Hindistan pençap ve yoğunluk olarak İran Zaza Kürtleri arasında yaygın olan, ZERVANİZM inancıdır-ki bu inancın en büyük kutsalı Ateş ve Şu dur HAOMA ( kutsal Su ,İslamiyet’te ki Zemzem suyu ismi ta buralara dayanmaktadır) inancı olduğu ve süreç içinde değişerek bu hale evrimleştiği, hatta Mazda inancı Ahura, Mazda dan sonra bile temsilcilerince çok tahrif edilmiştir. 

Mazda’nın tefrika ettiği Zervanizm inancında Ölüler gömülmezdi, yıkanmazdı, çünkü onlar için toprak ve su çok kutsaldır, yıkanarak ve gömülerek su ve toprak kirletilemezdi. 

Ayrıca, 

12 bin öküz derisi üzerine yazılı olan Avesta kuralları, Büyük İskender tarafından  nerede ise tamamına yakını yakılarak imha edilmiş   bunlardan çok az, bir kısmı kurtarılmış ve Afganistan pençap bölgesine giden İnanırlarınca beraberlerinde götürülerek yeniden günümüzdeki haline getirilmiştir. 

Eski Mazda kitabını bulmak mümkün değildir. 

Aesta 3 bölümden oluşmaktadır, 

1-) Yasna (gatha ) : Bu bölüm dini törenlerde tanrıları yüceltme için okunur. 

2-) Vispered.  ( visprat) Tanrılardan 

( Ahura Mazda  ,"iyilik tanrısı ve Ahriman " Kötülük tanrısı) dilek ve temenni lerde bulunmak için okunur 

3-) Vendidat. ( Videvdat) Kötü ruhlardan korunmak ve onları şikayet etmek için okunur. 

Mazdek inancında iki tanrı vardır, Ahura mazda ( iyilik tanrısı) Ahriman ( kötülük tanrısı) şeklindedir, ve tüm oluşumlar bu iki tanrının anlaşması yada tersleşmesi üzerine oluşur. 

Zerdüşt yani Ahura Mazda inancı 

M. Ö.441 yılında İran perslerinden olan Sasani Devleti'nin resmini dini olarak kral 2.Şapur tarafından kabul edilmiştir. 

Mazda inancında ölümden sonra dirilme ve kıyamet, yeniden diriliş vardır. 

köpek, kunduz ve boğa öldürmek çok büyük günah sayılırdı, zina suç sayılırdı, ama Zervanizm de olduğu gibi ölü tenine dokunmak  ruhun çok kirlenmiş olması nedeni ile ölüye dokunmak yasaktı, ola ki yanlışlıkla bile dokunulsa temizlenmek için papaz ( onlar Zaotar diyorlardı) önderliğinde büyük bir tören yapılması gerekiyordu. 

Hergün ve ay onlar için ayrı bir bayramdı, ancak Newroz özel bir gün idi, ortaya ateş yakılır, ateşin etrafında, toplanılır ve Zaotar denilen din adamları ellerine kase içinde kutsal suyu kaldırarak oradaki herkese ikram edilir ve, ateşe su dökülmesi hem yasak hem de günah ve suç olarak biliniyordu. 

Çinvat ( İslam'daki sırat köprüsü. ) Köprüsü'nden ruhlar geçer, iyi ruhlar  köprünün karşı tarafında bekleyen güzeller güzeli kızlar karlılar ve Mazda ile birleşir ve mazdanın papazı savunucusu olarak kalemine mürekkep olur, kötüler ise cinvat köprüsünden geçme sırasında pislik içinde çirkin kılıklı zebaniler bunları aşağı atarlar ve bu kötü ruhlar aşağı düşerek paramparça olurlar. 

İslami inanç gibi cennet cehennem şekli olarak huri ikram değil mazdanın kaleminde yeniden varlık ya da temelli yok olup şeklindedir.  

( Avesta. Yassna.: 30.3-6 ) 

Zerdüşt Avesta kitabında vendidat şiirinde, çiftçiliği, temizliği, kurban yasaklarını, kutsallığı, kendi üstünlüğünü ve Tanrı Ahura mazda'nın katına çıktığını onunla görüştüğünü ( İslam'daki Allah katına yolculuk misali )  ve kalbine tüm iyi güzel ve temizlikleri doldurduğunu, ölülerin gömülmeden yerleşim yerlerinden çok uzaklara dağ başlarına suların olmadığı yerlere yani kurak ve kayalık yerlere bırakılmasını , bunun Ahura Mazda ( tanrının) emri olduğunu anşatır. ( Avesta vendidat bölüm fargard.3-35  ) 

Temiz lik ve iyilikler ve cezalar ise yani ağaç kesmemek, hayvan öldürmemek, Kanlı kurban yapmamak, adam öldürmemek gibi, ve bu yasaklara karşı tavır sergileyenlerde uygulanacak cezalar anlatılmıştır. 

(Avesta, Vandidat bölüm 5.) 

İşte bu ufacık özet bile Mazdek inancının ve o inancın etkisinde kalarak kendi kutsallarında yer verilen ve zaman zaman mitolojik bile olsa hadis havadislerle sanki gökten indirilmiş  tek ve yalnız ve hatta dokunulmaz olduğu sanılan anlayış ve yorulmaların esin kaynaklarının nerelere dayandığı yapılacak basit kıyas ve değerlendirmelerde, hangi felsefenin yada hangi inançların azda olsa benzerlik taşıdığı  yada zorlama ile buradan gelmedir diyerek kendi inanç ve öğretilerini sulandıran bulanık suda balık avlayanların dikkatine sunmak gerekir.. 

 " Anlayana sivrisinek sinek saz anlamayana davul zurna az. "

Zerdüşt inancı tek tanrılı dinlerde öncülük yapan dinlerdendir.

Aşk ile

 

 

  Bu yazı 2503 defa okunmuştur.

  YORUMLAR 0 Yorum YORUM YAP

Bu Yazı'ya ilk yorum yapan siz olun.

  FACEBOOK YORUM

Yorum

  YAZARIN DİĞER YAZILARI

☁️
--°

  BİZİ TAKİP EDİN

  • ÇOK OKUNANLAR

      SON YORUMLAR

    PUAN DURUMU

    # Takım O G B M A Y AV P
    1Galatasaray134245--547
    2Fenerbahçe2342111--240
    3Trabzonspor334209--522
    4Beşiktaş434179--819
    5Başakşehir534169--923
    6Göztepe6341413--710
    7Samsunspor7341312--91
    8Rizespor8341011--13-6
    9Konyaspor9341010--14-7
    10Kocaelispor1034910--15-12
    11Alanyaspor1134716--110
    12Gaziantep FK1234910--15-15
    13Kasımpaşa1334811--15-16
    14Gençlerbirliği S.K.143497--18-11
    15Eyüpspor153489--17-15
    16Antalyaspor163488--18-22
    17Kayserispor1734612--16-35
    18Fatih Karagümrük183486--20-23
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    15 Mayıs, CumaRizespor2-2Beşiktaş
    16 Mayıs, CumartesiFatih Karagümrük2-1Alanyaspor
    16 Mayıs, CumartesiGaziantep FK1-2Başakşehir
    16 Mayıs, CumartesiSamsunspor3-0Göztepe
    17 Mayıs, PazarKayserispor2-1Konyaspor
    17 Mayıs, PazarFenerbahçe3-3Eyüpspor
    17 Mayıs, PazarTrabzonspor0-3Gençlerbirliği S.K.
    17 Mayıs, PazarKasımpaşa1-0Galatasaray
    17 Mayıs, PazarAntalyaspor1-0Kocaelispor
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Erzurumspor FK1382312--355
    2Amed2382111--639
    3Esenler Erokspor3382111--646
    4Çorum FK438218--924
    5Bodrum FK5381810--1032
    6Pendikspor6381615--725
    7Keçiörengücü7381612--1030
    8Bandırmaspor8381612--1013
    9Manisa F.K.938167--151
    10Sivasspor10381411--134
    11İstanbulspor11381313--122
    12Sarıyer1238157--160
    13Iğdır FK13381311--14-2
    14Vanspor FK14381310--155
    15Boluspor1538146--184
    16Ümraniyespor1638137--18-4
    17Serik Spor1738116--21-31
    18Sakaryaspor1838810--20-27
    19Hatayspor193828--28-69
    20Adana Demirspor203813--34-147
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    1 Mayıs, CumaHatayspor3-1Vanspor FK
    1 Mayıs, CumaBoluspor3-1Serik Spor
    1 Mayıs, Cumaİstanbulspor8-1Adana Demirspor
    1 Mayıs, CumaManisa F.K.5-0Sakaryaspor
    2 Mayıs, CumartesiÜmraniyespor1-4Keçiörengücü
    2 Mayıs, CumartesiBodrum FK0-1Sarıyer
    2 Mayıs, CumartesiBandırmaspor1-0Sivasspor
    2 Mayıs, CumartesiÇorum FK1-1Erzurumspor FK
    2 Mayıs, CumartesiEsenler Erokspor1-1Pendikspor
    2 Mayıs, CumartesiIğdır FK3-3Amed
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Batman Petrolspor136258--353
    2Muğlaspor236219--632
    3Elazığspor336216--945
    4Adana 01 FK4361910--720
    5Şanlıurfaspor536198--920
    6Ankaragücü636189--911
    7İnegölspor7361612--823
    8İskenderunspor836168--126
    9Beyoğlu Yeni Çarşı9361315--810
    10Ankaraspor10361313--1010
    1124 Erzincanspor1136156--156
    12Kastamonuspor1236119--16-12
    13Karacabey Belediyespor1336118--17-9
    14Altınordu1436811--17-26
    15Erbaaspor1536107--19-21
    16Beykoz Anadolu163686--22-29
    17Kepezspor173658--23-45
    18Karaman FK183649--23-56
    19Bucaspor 1928193648--24-38
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    24 Nisan, CumaKaracabey Belediyespor0-1Bucaspor 1928
    25 Nisan, CumartesiBatman Petrolspor6-0Kepezspor
    25 Nisan, CumartesiAnkaragücü4-1İskenderunspor
    25 Nisan, CumartesiAltınordu2-2İnegölspor
    24 ErzincansporKastamonuspor0-3Muğlaspor
    24 ErzincansporŞanlıurfaspor2-1Ankaraspor
    24 ErzincansporKaraman FK3-2Beykoz Anadolu
    24 ErzincansporBeyoğlu Yeni Çarşı3-1Erbaaspor
    # Takım O G B M A Y AV P
    1Sebat Gençlikspor130207--333
    2Yeni Orduspor230184--838
    3Yozgat Bld Bozokspor330176--731
    4Karadeniz Ereğli BSK430169--515
    5Fatsa Belediyespor530154--118
    6Zonguldak Kömürspor630137--1018
    7Pazarspor7301110--9-2
    8Karabük İdman Yurdu830125--13-15
    9Düzcespor930117--12-6
    10Tokat Bld Plevnespor1030106--14-7
    11Orduspor 1967113097--14-16
    12Amasyaspor 1968123096--15-12
    13Artvin Hopaspor133095--16-12
    141926 Bulancak143085--17-30
    15Çayelispor153059--16-21
    16Giresunspor163049--17-22
    Tarih Ev Sahibi Saat / Skor Konuk Takım
    18 Nisan, CumartesiGiresunspor0-1Karabük İdman Yurdu
    18 Nisan, CumartesiArtvin Hopaspor7-31926 Bulancak
    18 Nisan, CumartesiFatsa Belediyespor5-1Çayelispor
    18 Nisan, CumartesiPazarspor1-0Amasyaspor 1968
    18 Nisan, CumartesiYeni Orduspor3-4Zonguldak Kömürspor
    18 Nisan, CumartesiKaradeniz Ereğli BSK5-3Orduspor 1967
    18 Nisan, CumartesiTokat Bld Plevnespor2-0Düzcespor
    18 Nisan, CumartesiSebat Gençlikspor2-3Yozgat Bld Bozokspor
    Son güncelleme: 16.07.2026 15:00:16