Rıza Aydın.
  04-02-2020 09:25:00

ALİNİN BATINİ YÜZÜ

Değerli dostlar.

Geçtiğimiz günlerde Musevilerin (yani Yahudilerin) ibadet edişini gösteren bir video paylaşmıştım. Yahudilerde tıpkı Sünnilerin namaz kılışı gibi ibadet ediyorlardı ama sırf bu benzerlik Sünniliği Yahudilikle özdeş kılar mı? Özdeş kılmıyor.

Bugün İslam denilince akla gelen bir çok şey hatta her şey İslamdan önce var. Mesela Kabe var, Kabe’ye gitmek anlamında hac var, oruç, ibadet biçimi vs her şey var ama Muhammet bunları oralardan alıp, içini farklı doldurmuş.

Batiniliğin bir türevi olan Alevilik ise bu kavramların içini daha farklı doldurmuş.

Alevilikte de Salat anlamına gelen ibadet var, Cem ediyorlar ama bu Sünnilerin ibadetine hiç mi hiç benzemiyor.

Alevi bizde de hac var, bizde haca gideriz amma bizim için Hak insanların gönlündedir biz gönül ziyaretini hac kabul ederiz diyor; bunun için ünlü Alevi aşığı Agahi “Haca gitmez diye tân eylemişler benim ise her gün hacılığım var” diyor.

Ben bunun için Kudred Kandili kitabımı anlatmaya Alevilerin bir konuyu işleyiş biçimi olan Batiniliği anlatarak başladım. Batiniliği anlamadan Alevilik anlaşılmaz, çünkü her şeyin bir batıni birde zahiri görünüşü var.

Velayetname, “Tevalla ve teberrayı Hacı Bektaş getirdi” der. Alevi İslami kesim içinde Ali’yi seveni sevmeyi sevmeyenden de uzak durmayı şart koşmuş tevalla ile teberra bu anlama geliyor.

Peki Alevi inancında Ali kültü, Ali kavramı ne ifade ediyor; bununda tıpkı hac kavramı gibi bir batini bir zahiri yanı var bunu iyice anlamak lazım. Kudred Kandili kitabımda Yeminin 1519’yılında Türkçeye çevirdiği Şeyh Rukneddin’in kitabından Evrenin var oluşunu anlatan bir bölümü olduğu gibi aktardım. Yemini’nin Türkçeye çevirdiği Şeyh Rukneddin’in kitabında deniyor ki, “ay yoğuken gök yoğuken bu cihanda var olan” Kudred Kandilinde balkıyan bir ışık vardı. Biz bu ışığa Hak diyoruz; dışardan bakınca bir tek ışık gibi görülen bu ışığın iki rengi vardı, bu Işın bir yanı akdi bir yanı da yeşildi deniyor. İşte bu ışıktan bir nida (bir ses) geliyor, bu ışık diyor ki “ben Aliyem bu ışığın ağ olan kısmı benem yeşil olan kısmıda emmimin oğlu Muhammed’dir” diyor. İşte var olan bütün bu alem iki renkli olan bu ışıktan geldiği için nereye baksan sana bu ışığın bir parçası bir yansıması görülüyor. İşte bundan dolayı Kul Himmet “yedi iklim dört köşede Ali’yi gördüm Ali’yi” diyor.

Alevi inancının merkezinde olan batın gözüyle bakınca gördüğü Ali bu. Tıpkı, hac kavramı gibi, oruç kavramı gibi, ibadet kavramı gibi Ali kavramınında bir batini birde zahiri yüzü var. Alevi inancının merkezideki Ali batın gözüyle görülen Ali, buna Kaygusuz ABDAL “Gülistan name” adlı kitabında Ali demiyor da “Gaffur” diyor; Aşık Veysel’de, bunu Kaygusuz ABDAL’dan alıp, “ne sen var ne ben var bir tane Gaffur” diyor.

Şimdi Alevinin gönül gözüyle gördüğü batındaki bu ışığa, bu olguya Ali ya da Gaffur desen bir şey değişiyor mu? Değişmiyor.

Alevi düşünce dünyasında her şeyin bir zahiri gözle görülen yanı birde batın gözüyle görülen yanı olduğu gibi Ali kavramınında bir zahiri yanı bir de batın gözüyle görülen batını yanı var. Zahiri gözle görülen zahiri Ali’yi Ebu Mülcem öldürmüş, yüzü nikaplı bir kişi de gelip, ölen bu Ali’nin naaşını alıp götürmüş mezarı bile yok, mezarı bile belli değil; zahiri Ali böylece gözden kaybolmuş ama batın gözüyle yani gönül gözüyle bakınca görülen Ali, “yedi iklim dört köşede” nereye bakarsan bak orada var; aynayı yüzüne tut sana o görülüyor.

Şimdilerde felsefi olarak bu konuyu anlamak kabiliyetinden uzak olan ham ervah, zahiri gözle görülen Ali görüp gönül gözüyle bakınca görülen gönüllerdeki batıni Ali’yi göremiyor. Alevi dünyasını bu günlerden meşgul eden karmaşa buradan çıkıyor; batın gözüyle bakınca görülen gönüllerdeki Ali’yi göremeyenler Ebu Mülcenin öldürdüğü Ali ile Alevi dünyasını meşgul ediyorlar. İşte Kudred Kandili kitabım bu karmaşayı aydınlatıyor.

Aşk ile

  Bu yazı 776 defa okunmuştur.
  FACEBOOK YORUM
Yorum
  YAZARIN DİĞER YAZILARI
PUAN DURUMU
Takım O G M B A Y P AV
1 Başakşehir FK 23 13 3 7 43 23 46 +20
2 Trabzonspor 22 13 3 6 49 23 45 +26
3 Galatasaray 23 13 4 6 39 18 45 +21
4 Sivasspor 23 13 4 6 42 26 45 +16
5 Alanyaspor 23 11 6 6 41 22 39 +19
6 Fenerbahçe 23 11 7 5 42 29 38 +13
7 Beşiktaş 23 11 8 4 36 30 37 +6
8 Göztepe 22 9 6 7 29 24 34 +5
9 Gaziantep FK 23 8 8 7 34 36 31 -2
10 Gençlerbirliği 23 7 10 6 32 39 27 -7
11 Antalyaspor 23 6 10 7 25 40 25 -15
12 Yeni Malatyaspor 22 6 10 6 35 32 24 +3
13 Denizlispor 23 6 11 6 21 32 24 -11
14 Çaykur Rizespor 22 7 12 3 22 34 24 -12
15 Konyaspor 23 4 10 9 19 32 21 -13
16 MKE Ankaragücü 23 4 11 8 20 39 20 -19
17 Kasımpaşa 23 5 14 4 31 49 19 -18
18 Kayserispor 23 3 13 7 24 56 16 -32
Takım O G M B A Y P AV
1 Hatayspor 23 13 4 6 33 20 45 +13
2 BB Erzurumspor 23 12 5 6 26 17 42 +9
3 Bursaspor 23 13 7 3 35 29 39 +6
4 Adana Demirspor 23 10 6 7 43 26 37 +17
5 Altay 23 9 7 7 28 24 34 +4
6 Fatih Karagümrük 23 9 7 7 30 28 34 +2
7 Keçiörengücü 23 8 7 8 18 17 32 +1
8 Ümraniyespor 23 9 9 5 34 34 32 0
9 Akhisarspor 23 8 7 8 26 26 32 0
10 Menemenspor 23 9 9 5 26 29 32 -3
11 Balıkesirspor 23 8 8 7 24 25 31 -1
12 Giresunspor 22 7 8 7 24 30 28 -6
13 İstanbulspor 22 6 7 9 34 29 27 +5
14 Altınordu 23 5 9 9 26 34 24 -8
15 Osmanlıspor FK 23 6 11 6 27 35 21 -8
16 Adanaspor 23 3 11 9 23 36 18 -13
17 Boluspor 23 2 10 11 19 31 17 -12
18 Eskişehirspor 23 7 12 4 29 35 16 -6
Takım O G M B A Y P AV
1 Samsunspor 25 20 1 4 57 9 64 +48
2 Manisa FK 25 17 2 6 74 27 57 +47
3 Sancaktepe Bld 25 15 6 4 45 20 49 +25
4 Hekimoğlu Trabzon 24 14 7 3 41 32 45 +9
5 İnegölspor 25 13 8 4 40 26 43 +14
6 Afjet Afyonspor 25 11 10 4 37 26 37 +11
7 Tarsus İdman Yurdu 25 12 12 1 38 35 37 +3
8 Sarıyer 25 10 9 6 33 28 36 +5
9 Çorum FK 25 11 12 2 36 36 35 0
10 Pendikspor 25 9 10 6 33 34 33 -1
11 Zonguldak Kömürspor 25 8 9 8 30 34 32 -4
12 Hacettepe Spor 25 10 13 2 32 45 32 -13
13 Kırklarelispor 24 7 9 8 21 32 29 -11
14 Amed Sportif 25 7 11 7 24 38 28 -14
15 1922 Konyaspor 25 7 13 5 32 44 26 -12
16 Başkent Akademi FK 24 7 13 4 31 35 25 -4
17 Gümüşhanespor 24 6 15 3 26 49 21 -23
18 Şanlıurfaspor 25 0 24 1 6 86 14 -80
Takım O G M B A Y P AV
1 Serik Belediyespor 24 14 4 6 45 23 48 +22
2 24Erzincanspor 25 13 3 9 42 20 48 +22
3 68 Aksaray Belediyespor 25 12 5 8 38 23 44 +15
4 Artvin Hopaspor 24 11 3 10 35 15 43 +20
5 1928 Bucaspor 25 12 7 6 40 31 42 +9
6 Karaköprü Belediyespor 25 10 5 10 24 18 40 +6
7 Düzcespor 25 10 6 9 27 18 39 +9
8 Çatalcaspor 25 8 5 12 35 27 36 +8
9 Çankaya FK 25 9 9 7 31 32 34 -1
10 Sultanbeyli Bld. 24 8 7 9 30 23 33 +7
11 Silivrispor 25 7 6 12 32 27 33 +5
12 52 Orduspor FK 24 6 4 14 17 15 32 +2
13 Erzin Spor Kulübü 25 6 9 10 27 29 28 -2
14 Kızılcabölükspor 24 5 8 11 32 33 26 -1
15 Şile Yıldızspor 25 5 10 10 20 28 25 -8
16 Yomraspor 24 5 10 9 23 30 24 -7
17 Tokatspor 25 1 21 3 13 61 6 -48
18 Manisaspor 25 1 21 3 16 74 0 -58
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 28/02/2020 Alanyaspor vs Beşiktaş
 29/02/2020 Konyaspor vs Kasımpaşa
 29/02/2020 Trabzonspor vs Çaykur Rizespor
 29/02/2020 Antalyaspor vs Fenerbahçe
 01/03/2020 Denizlispor vs Yeni Malatyaspor
 01/03/2020 MKE Ankaragücü vs Sivasspor
 01/03/2020 Galatasaray vs Gençlerbirliği
 02/03/2020 Başakşehir FK vs Gaziantep FK
 02/03/2020 Kayserispor vs Göztepe
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 25/02/2020 Hatayspor vs Osmanlıspor FK
 25/02/2020 Menemenspor vs Adana Demirspor
 25/02/2020 Fatih Karagümrük vs Eskişehirspor
 26/02/2020 Akhisarspor vs Giresunspor
 26/02/2020 Altınordu vs BB Erzurumspor
 26/02/2020 Adanaspor vs Ümraniyespor
 27/02/2020 Keçiörengücü vs İstanbulspor
 27/02/2020 Boluspor vs Balıkesirspor
 27/02/2020 Bursaspor vs Altay
 01/03/2020 Altay - Altınordu Altay ligde evindeki son 6 maçında hiç kaybetmedi  Altay yenilmez
 01/03/2020 Altay - Altınordu Altınordu ligde deplasmandaki son 11 maçında hiç kazanamadı  Altay yenilmez
 02/03/2020 Giresunspor - Boluspor Boluspor ligdeki son 14 maçında hiç kazanamadı  Giresunspor yenilmez
 02/03/2020 Balıkesirspor - Keçiörengücü Balıkesirspor ligde evindeki son 7 maçında hiç kazanamadı  Keçiörengücü yenilmez
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 29/02/2020 Ankara Demirspor vs Eyüpspor
 29/02/2020 Bodrumspor vs Tuzlaspor
 01/03/2020 Sivas Belediyespor vs Van Spor
 01/03/2020 Ergene Velimeşe vs Bayburt Özel İdare Spor
 01/03/2020 Etimesgut Belediyespor vs Sakaryaspor
 01/03/2020 Kardemir Karabükspor vs Kırşehir Belediyespor
 01/03/2020 Niğde Anadolu FK vs Bandırmaspor
 01/03/2020 Uşak Spor vs Kastamonuspor
 08/03/2020 Eyüpspor vs Sivas Belediyespor
Tarih Ev Sahibi Sonuç Konuk Takım
 29/02/2020 Çatalcaspor vs Erzin Spor
 29/02/2020 Manisaspor vs Şile Yıldızspor
 29/02/2020 Sultanbeyli Bld. vs Serik Belediyespor
 01/03/2020 Artvin Hopaspor vs Silivrispor
 01/03/2020 Yomraspor vs Çankaya FK
 01/03/2020 52 Orduspor FK vs Düzcespor
 01/03/2020 Kızılcabölükspor vs 1928 Bucaspor
 01/03/2020 Tokatspor vs Karaköprü Belediyespor
 01/03/2020 68 Aksaray Belediyespor vs 24Erzincanspor
HABER ARŞİVİ
GAZETEMİZ
Tüm Anketler
Web sitemize nasıl ulaştınız?
ŞANS OYUNLARI
BİZİ TAKİP EDİN