İnsan yaşarken bazan önüne iki seçenek iki yol gelir, o an hangi yolu seçerse bu seçimi için attığı adım bütün hayatını belirler; hayatında o zamana kadar yaptıkları bilinmez ama, o tutumu, girdiği o yolla anılır o kişi.

Bunu düşünüp bir iki örnek verelim:

Mesela İmam Hüseyin’e, Yezid’in Halifeliğini kabul etmesi (yani Yezid’e biat etmesi) dayatılır, Hüseyin’inde Yezid’e biat etmeyip, bu uğurda hayatını feda etmesinden önceki yaşantısı hiç düşünülüyor mu?

Ben Hüseyin örneğinden vazgeçip, konunun anlaşılması için “Hür Şehit” örneğini düşünüp, onu inceleyelim istiyorum, önerim bu.

Hür Şehit, Halife Yezid’in bir askeri, bir komutanı.

Halife Yezid, Hür adlı bu komutanını, Kufe’ye gitmekte olan Hüseyin’in önünü kesip, onu zorda bırakıp, perişan ederek Yezid’in halifeliğini kabul ettirmekle görevlendiriyor. Burada amaç Hüseyin’i öldürmek değil, Yezid’e boyun eğdirip, Yezid’in halifeliğini kabul ettirmek.

Bunun için Halife Yezid’in ünlü komutanı Hür ile Hüseyin Kerbela sahrasında karşılaşıp konuşuyorlar. Bu ilişkiler içinde, Hüseyin kararlılığını gösterip, haklılı olduğunu Hüre kabul ettiriyor.

Kerbela’da Yezid’in ünlümü ünlü komutanı olan Hür’ün önüne iki yol, iki seçenek çıkıyor. Bu o anda, bu yollardan hangisine adım atarsa, tarihte onunla anılacağını görüp onu idrak ediyor. Bu anın idraki çok önemli.

İşte Alevi düşünce tarihinde buna Pir Sultan’ın tabiri ile söylersem “ÜSTÜNE YOL UĞRAMAK” deniyor; Pir Sultan “Şimdi bizim aramıza yola boyun veren gelsin” diye başlayan şiirinin bir yerinde de, “Üstüne yol uğrayınca ayrılmayıp duran gelsin” diyor.

O anı yani Yezid’in ünlü komutanı Hür ile Hüseyin’in Kerbela sahrasında karşılaşıp, konuştukları o anı gözünüzün önüne getirin; bir an için tefekkür edin.

Yezid’in komutanı Hür, Hüseyin’e diyor ki: “Ya Hüseyin akıllı ol, siz yaşlı, genç, karı, Uşak 70 kişisiniz, Yezid’in ordusu güçlü, tam 30 bin askeri var. Yezid’in karşısında direnip, ehli eyalini, çoluğunu çocuğunu tehlikeye atma. Yezid’e biat etmezsen Yezid kararlı bütün soyunu, sulbünü öldürüp, soyunu kurtaracak, gel etme tutma Yezid’e biat et diyor.

Hüseyin’de, Yezid’in komutanı Hür’e diyor ki:

Ya Hür, bu başa iyi bak, bu baş hayatı boyunca haksızlığın karşısında eğilmemiş bir baştır; bir gün bu başı kestirirsen bu başı toprağa gömerken bile dik göm; bu başa toprakta yatarken bile eğilmek yakışmaz diyor.

Ya Hür ayrıca unutma ki, her ölüm, her mezar bir yol gibidir. Erinde gecinde sende bir gün öleceksin; ölünce nesline, çocuklarına nasıl bir şan, nasıl bir miras bırakmak istersin.

Eğer Yezid’in komutanı olarak ölürsen, tarihte Yezid gibi adi, alçak, aşağılık bir adamla beraber anılacaksın. Çocukların, Soyun, solbun, neslin, seninle anılmaktan utanıp, adlarını değiştirecekler.

Bak hayat sana bir şans tanıyor, eğer sen kendi namını, çocuklarına, soyuna bırakacağın şanı düşünüyorsan eğer, gel bu an için benim safıma geç, benim onurlu safımda dövüşerek öl diyor.

Unutma ki, Yezid güçlü ise bende haklıyım asla haklı davamdan vazgeçmeyeceğim diyor.  Alevilerin Hüseyin direniş dedikleri de bu İşte.

Şimdi o anda siz orada olsanız, üstünüze böyle bir yol uğrasa ne yapardınız, Hüre ne önerirdiniz? Siz Onu düşünün.

Hür o anda bunları düşünüp, işte o anda Hüseyin’in safına geçip, Hüseyin aşkına canını veriyor.

Hür Kerbelanın ilk şehidi olarak bilinir.

Phantom Pain adlı kitabıma aldığım, “Kerbela Destanının Kahramanları” adlı Kerbela sempozyumuna sunduğum bir tezim var.

Orada demiştim ki, Hüseyin’in kardeşinin oğlunun ya da amcasının Hüseyin’le aynı safta olması kolaydır ama Yezid’in komutanı olan Hürün o gün, orada saf değiştirip, bunu yapması zordur, bu yüzden Kerbelanın Hüseyin’den sonraki en önemli kahramanı Hür’dür demiştim; hala da  aynı fikirdeyim. Hürün Kerbela’da Hüseyin’in safına geçmesinden önceki hayatı hiç bilinmez, Hür o an ki tavrıyla anılır; bunu anlamak önemlidir.

Üstadım Yunus Emre “az söz arif içindir” diyor. Arif olan beni anlar, konuyu uzatıp, birçok örnek verebilirim ama anlamak isteyene sivri sinek saz misali anlamak isteyene bu kadar da yeter; telefonla yazmak zor oluyor.

Aşk İle

Rıza Aydın. Kaymak Köyü. 5 Ağustos 2019