WELG | İZMİR- Aliağa’daki HABAŞ Demir-Çelik Fabrikası’nda 17 işçinin yaşamını yitirdiği, 13 işçinin yaralandığı patlama, işçi sağlığı ve güvenliğindeki denetim sorumluluğunu yeniden gündeme taşıdı. Şirketin 2025 sürdürülebilirlik raporunda yer alan veriler, tehlikenin önceden işaret verdiğini ortaya koyuyor. İşçilerin yaşamını korumakla yükümlü olanların yanıtlaması gereken soru açık: Bu katliamı önlemek için ne yaptınız?

9 Kasım’da saat 11.30 sıralarında meydana gelen patlamanın ardından aileler saatler boyunca yakınlarından haber bekledi. Can kaybı önce üç, ardından altı ve on olarak açıklandı. Gece saatlerinde Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, yaşamını yitiren işçilerin sayısının 17’ye yükseldiğini bildirdi.

Rakamlar Tehlikeyi Gösteriyordu

HABAŞ’ın raporunda “kayıp günlü iş kazası” olarak kaydedilen olayların sayısı, 2024’te 147 iken 2025’te 229’a çıktı. Bu, yaklaşık yüzde 56 artış anlamına geliyor. Taşeron çalışanlarda ise sayı 38’den 83’e yükseldi; artış yüzde 118’i buldu.

Şirketin kendi değerlendirmelerinde sıkışma, aşırı sıcakla temas ve düşme gibi ağır yaralanmalara yol açabilecek tehlikeler de sıralanıyor.

Bu tablo karşısında hangi denetimler yapıldı? Hangi eksiklikler tespit edildi? İşverene hangi yükümlülükler getirildi ve bunların yerine getirilip getirilmediğini kim takip etti?

Katliam Operatör Hatasına İndirgenemez

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, ilk incelemelere göre bakım sırasında malzeme düşmesiyle doğal gaz ve oksijen borularının koptuğunu açıkladı.

İş Güvenliği Uzmanı Deniz İpek ise çalışanlardan aktarılan ilk bilgilerin, potayı indiren vincin doğal gaz borusuna çarptığı yönünde olduğunu belirtti. İpek, bu bilginin doğrulanması hâlinde bile sorumluluğun yalnızca vinç operatörüne yüklenemeyeceğini vurguladı.

Gaz hatlarının konumu, darbelere karşı korunması, bakım ve üretim koordinasyonu ile acil kesme sistemlerinin çalışıp çalışmadığı birlikte araştırılmalı. İşçinin yapabileceği bir hatanın toplu ölüme dönüşmesini engelleyecek sistemi kurmak, işverenin ve denetim mekanizmalarının sorumluluğudur.

Soma’da 301 Can Yitirildi: Siz Neredeydiniz?

Soma’da 301 madencinin yaşamını yitirdiği katliamın ardından da başsağlığı mesajları yayımlandı, soruşturmalar açıklandı. Bugün HABAŞ’ta yine işçilerin aileleri cenaze bekliyor.

Felaketin ardından olay yerine gelmek ve üzüntü bildirmek yeterli değil. Kamu görevi, işçiler hayattayken tehlikeyi görmek ve önlem aldırmaktır.

Bakanlar ve devlet yetkilileri, yalnızca patlamanın nedenini değil, kendi kurumlarının denetim geçmişini de açıklamalı. Sorumluluk sahadaki çalışanlara bırakılmamalı; fabrika yönetiminin kararları ve kamu denetimindeki olası ihmaller araştırılmalı. İhmal tespit edildiğinde görevden alma ve istifa dahil siyasi ve idari sorumluluk işletilmeli.

Denetim Dosyaları Açılsın, Bütün Sorumlular Hesap Versin

EMEP İzmir İl Örgütü, katliamın işçiler ve meslek odalarının katılacağı bağımsız bir heyet tarafından araştırılmasını istedi. Geçmiş denetimlerin açıklanması, tüm sorumluların yargılanması ve tehlikeler giderilene kadar ilgili bölümlerde üretimin işçilerin ücretleri korunarak durdurulması çağrısı yaptı.

HABAŞ’ta 17 işçinin yaşamını yitirdiği katliamın hesabı, birkaç taziye cümlesiyle kapatılamaz. Hangi tehlikenin bilindiği, hangi önlemin alınmadığı ve kimin görevini yerine getirmediği ortaya çıkarılmalı.

@welgmedya