WELG | Brüksel – Avrupa Birliği’nin hazırladığı 20’nci yaptırım paketi, Rus petrolüne yönelik uygulanan tavan fiyat mekanizmasını fiilen sona erdirecek köklü bir değişiklik öngörüyor. Yeni düzenlemeyle, alıcıların ödediği fiyata bakılmaksızın Rus menşeli ham petrol taşıyan tankerlere sigorta, nakliye ve liman hizmetlerinin tamamen yasaklanması planlanıyor.

Tavan fiyat dönemi kapanıyor

Batılı müttefikler 2022’den bu yana Rus petrolüne varil başına üst sınır uyguluyor, bu limite uyan sevkiyatlara şartlı hizmet veriliyordu. G7 tarafından kısa süre önce 44,10 dolar olarak belirlenen sınırın üzerindeki tankerler ise yüksek kaliteli sigorta ve bankacılık hizmetlerinden mahrum bırakılmıştı. Ancak Kremlin bu kısıtlamaları aşmak için mülkiyeti belirsiz gemilerden oluşan “gölge filo” kurarak mekanizmayı büyük ölçüde etkisiz hale getirdi.

İsveç ve Finlandiya öncülük etti

İsveç ve Finlandiya, denizcilik hizmetlerine tam yasak getirilmesini uzun süredir talep ediyordu. İsveç Dışişleri Bakanı Maria Stenergard, “Sevkiyat yok, sigorta yok, limanda onarım yok. Rusya üzerindeki baskı artırılmalı” diyerek çağrısını yineledi. Komisyon bu talebi dikkate alarak, Rus buzkıranları ve LNG tankerlerine bakım yasağını da içeren paketi hazırladı.

“Büyük boşluk kapanacak”

Komisyon Sözcüsü Paula Pinho, teklifin yaptırımları güçlendireceğini belirterek, “Şimdiye kadar fiyat sınırlamasıyla petrol ihracatı devam edebiliyordu. Bu yasakla Rusya’dan petrol satışı çok daha zorlaşacak” dedi. Yetkililer, iki kademeli sistemin yarattığı karmaşanın sona ereceğini savunuyor.

Draghi raporları ve değişen dengeler

Ukrayna savaşının dördüncü yılına yaklaşılırken Avrupa’daki yaklaşım sertleşti. Bruegel araştırmacısı Ben McWilliams, 2022’de küresel enerji piyasalarının dar olması nedeniyle tam yasağın mümkün olmadığını, ancak 2026’da piyasanın daha rahat olduğunu söyledi: “Piyasaları sarsacak ciddi bir risk görmüyorum.”

ABD yaptırımları etkili oldu

Washington’un Rosneft ve Lukoil’e yönelik son yaptırımları, Ural petrolünün değerini düşürdü. 2025’te Rusya’nın petrol ve gaz gelirleri yüzde 24 gerileyerek 2020’den bu yana en düşük seviyeye indi. Uzmanlar, yeni AB hamlesinin Moskova’nın savaş bütçesine ağır darbe vurabileceğini belirtiyor.

Son karar 27’lerin elinde

Paketin yürürlüğe girmesi için tüm üye ülkelerin onayı gerekiyor. Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi’nden Isaac Levi, “Tavan fiyat zayıf uygulama nedeniyle hedefe ulaşamadı. Tam yasak kaçınılmaz hale geldi” diyerek asıl belirleyicinin sıkı denetim olacağını vurguladı.

@welgmedya.com