WELG | Avrupa Parlamentosu (AP), Türkiye’de seçilmiş belediye başkanlarının görevden alınarak yerlerine kayyum atanmasını kınayan ve kayyum atayanlara yaptırım uygulanmasını öneren bir karar tasarısını bugün oyluyor.

AP’den Kayyum Kararına Sert Tepki

Strasbourg’da devam eden AP genel kurul toplantılarında, 2024 yerel seçimlerinden bu yana tutuklanan ve yerlerine kayyum atanan belediye başkanlarının durumu ele alındı. Oturumda farklı siyasi gruplardan parlamenterler, Türkiye’deki gelişmelere dair sert eleştirilerde bulundu.

• Hristiyan Demokrat Grup (EPP) adına konuşan Kıbrıslı Rum parlamenter Michalis Hadjipantela, Türkiye’nin demokrasiden uzaklaştığını ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarını uygulamadığını belirtti.
• Sosyal Demokrat Grup (S&D) adına söz alan İsveçli parlamenter Evin İncir, 8’i DEM Parti’den, 2’si CHP’den olmak üzere toplam 10 belediye başkanının görevden alındığını hatırlattı ve kayyum atamalarına karşı AB’nin yaptırım kararı alması gerektiğini söyledi.
• Liberal Grup (Renew) adına konuşan Hollandalı parlamenter Malik Azmani, Türkiye-AB ilişkilerinin önemine vurgu yaparken, kayyum atamalarını “kaygı verici” olarak değerlendirdi.
• Yeşiller Grubu adına konuşan Sloven parlamenter Vladimir Plebiliç, “AB için artık yaptırım zamanı geldi” diyerek Türkiye’ye açık bir mesaj verilmesi gerektiğini belirtti.
• Avrupa Birleşik Solu (GUE) adına konuşan İspanyol parlamenter Isabel Serra Sanchez, AB’nin Türkiye ile herhangi bir anlaşma yapmaması gerektiğini savundu.
• Aşırı sağcı Avrupa için Vatanseverler Grubu (PfE) adına konuşan Hollandalı parlamenter Sebastian Stöteler, Türkiye’nin üyelik müzakerelerinin sonlandırılması ve aday ülke statüsünün iptal edilmesi çağrısında bulundu.

AP Türkiye Raportörü: “Demokrasinin Kötüleştiğinin Kanıtı”

AP’nin Türkiye raportörü, Sosyal Demokrat İspanyol parlamenter Nacho Sanchez Amor, belediye başkanlarının görevden alınmasını Türkiye’de demokrasinin kötüleştiğinin bir kanıtı olarak değerlendirdi.

Oturumda konuşan Avrupa Komisyonu temsilcisi Glenn Micallef, Türkiye’de demokrasinin durumunun kaygıyla takip edildiğini ve etmeye devam edileceğini söyledi. Micallef, Ankara’yı yerel yönetim mevzuatını Venedik Komisyonu tavsiyeleriyle uyumlu hale getirmeye çağırdı.

Kayyum Uygulamasına Karşı Ortak Karar Tasarısı

Oturum sonunda, aşırı sağcılar dışındaki siyasi grupların desteğiyle ortak bir karar tasarısı hazırlandı. AP genel kurulunda bugün oylanacak tasarıda:

• Seçilmiş belediye başkanlarının keyfi biçimde görevden alınması ve yerlerine hükümetin atama yapmasının demokratik ilkelerin ihlali olduğu vurgulanıyor.
• Kayyum uygulamasının milyonlarca seçmeni oy hakkından mahrum bıraktığı belirtiliyor.
• Görevden alınan belediye başkanlarının suç işlediklerine dair inandırıcı delil yoksa derhal serbest bırakılmaları ve görevlerine iade edilmeleri talep ediliyor.
• Kayyum atamalarının özellikle Kürtlerin yoğun olduğu bölgelerde yerel yönetimleri olumsuz etkilediği not ediliyor.
• Kürt barış sürecinin devam etmesi gerektiği ifade ediliyor.
• Türkiye’de kayyum uygulamasının kaldırılması için yargı reformuna gidilmesi çağrısında bulunuluyor.
• Türkiye’ye sağlanan AB fonlarının hukuk devleti ve insan hakları koşullarına bağlanması gerektiği vurgulanıyor.

AB’den Kayyum Atayanlara Yaptırım Çağrısı

Tasarıda, kayyum olarak atanan ve kayyum atayanlara yaptırım uygulanmasının değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor. Avrupa Birliği’nin, ABD’nin Küresel Magnitsky Yasası’ndan esinlenerek hazırladığı Küresel İnsan Hakları Yaptırım Rejimi kapsamında Türkiye’ye yaptırım uygulayabileceği ifade ediliyor.

Oylama Sonrası Süreç

Avrupa Parlamentosu’nda bugün yapılacak oylamanın sonucu, AB-Türkiye ilişkileri açısından kritik bir dönüm noktası olabilir. Eğer tasarı kabul edilirse, AB, Türkiye’de kayyum atamalarına karşı daha sert bir politika benimseyebilir ve yaptırımlar gündeme gelebilir.

@welgmedya.com