WELG | HABER-YORUM – Muhalefet partilerinden seçildikten sonra AKP’ye geçen belediye başkanları ve milletvekilleri yalnızca rozet değiştirmiyor; halkın belirli bir siyasi programa verdiği yetkiyi de iktidara taşıyor. Yasaların izin verdiği her davranış ahlaken meşru değildir. Seçmenin oyuyla kazanılan makamın kişisel çıkar, siyasi gelecek veya baskı korkusuyla başka bir partiye teslim edilmesi, seçmen iradesine ihanettir.

Türkiye’de CHP, Yeniden Refah Partisi ve diğer muhalefet partilerinden seçilen belediye başkanları ile milletvekillerinin AKP’ye katılması tartışılmaya devam ediyor.

Son olarak 10 Eylül 2026’da üçü CHP’den, biri Yeniden Refah Partisi’nden seçilen dört belediye başkanına Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından parti rozeti takıldı. Katılımlar, AKP’nin resmî internet sitesinden de duyuruldu.

Bu geçişler hukuken mümkün olabilir. Ancak siyaset yalnızca kanun maddelerinden ibaret değildir. Siyasetin vicdanı, ahlakı ve seçmene karşı taşıdığı bir sorumluluk vardır.

Halkın Verdiği Yetki Şahsi Mülk Değildir

Bir belediye başkanı seçime belirli bir partinin adı, programı ve vaatleriyle girer. Seçmen de çoğu zaman yalnızca adayın kişiliğine değil, temsil ettiği siyasi çizgiye oy verir.

Bu nedenle seçimden sonra karşıt bir siyasi partiye geçen belediye başkanı, “Makam benim, istediğim yere götürürüm” diyemez. Belediye başkanlığı koltuğu kişinin tapulu malı değil, halkın belirli bir siyasi programın uygulanması için verdiği emanettir.

Bir siyasetçi partisinin politikalarıyla anlaşmazlığa düşebilir, düşüncelerini değiştirebilir ve partisinden istifa edebilir. Buna kimsenin itirazı olamaz. Ancak siyasi ahlak, seçmenin verdiği yetkinin de sahibine iade edilmesini gerektirir.

Yeni partisine güvenen belediye başkanı istifa eder, yeniden aday olur ve halktan yeni tercihi için yetki ister. Seçmen onaylarsa görevine devam eder. Onaylamazsa makamı gerçek sahibine bırakır.

Parti Değiştirmek Başka, Halkın Oyunu Taşımak Başkadır

Siyasetçinin bireysel tercih hakkı vardır; fakat seçmenin oyunu yanında taşıma hakkı yoktur.

Muhalefete oy veren yurttaş, belediye başkanını birkaç yıl sonra iktidar partisinin rozetini takarken görmek zorunda değildir. İnsanların sandıkta reddettiği bir parti, seçilmiş isimleri kendi saflarına katarak belediyeleri dolaylı biçimde ele geçiriyorsa burada demokratik temsil ağır yara alır.

Rozet değişebilir, düşünce değişebilir, siyasi yol değişebilir. Fakat halkın iradesi kapalı kapılar ardındaki görüşmelerle el değiştiremez.

Geçişlerin Bedeli ve Karşılığı Açıklanmalıdır

Muhalefetten AKP’ye geçen her siyasetçinin tehdit edildiği, çıkar sağladığı veya hakkında suç dosyası bulunduğu kanıtlanmış değildir. Belge olmadan hiç kimseye böyle bir suçlama yöneltilemez.

Ancak kamuoyunun bazı soruları sorması hem doğal hem de gereklidir:

. Parti değiştiren belediye başkanı hakkında daha önce herhangi bir inceleme veya soruşturma yürütüldü mü?

. Geçişten sonra belediyeye kaynak, yatırım veya borç kolaylığı sağlandı mı?

. Siyasetçiye yeni bir görev ya da yeniden adaylık sözü verildi mi?

. Kararın arkasında baskı, soruşturma korkusu veya kişisel ikbal hesabı var mı?

. Seçildiği partinin programından neden vazgeçtiğini kendi seçmenlerine açıkladı mı?

Bu sorular yanıtlanmadıkça her rozet töreni, beraberinde “Karşılığında ne verildi?” kuşkusunu getirecektir.

Dosyayla Tehdit de Dosyayı Kapattırmak da Ahlaksızlıktır

Bir belediye başkanı hakkında yolsuzluk veya usulsüzlük belgesi varsa yapılması gereken açıktır: Dosya bağımsız yargıya gönderilmeli ve kişinin parti rozetine bakılmadan hukuk işletilmelidir.

Bir suç dosyasının siyasi transfer sağlamak için kullanılması, en az iddia edilen suç kadar ağır bir ahlaki çürümedir. “Bize katılırsan dosya kapanır, katılmazsan soruşturma açılır” anlayışının adı siyaset değil, şantajdır.

Aynı şekilde hakkındaki soruşturmadan kurtulmak veya iktidarın imkânlarından yararlanmak amacıyla parti değiştiren bir siyasetçi de mağdur değil, bu kirli düzenin ortağı olur.

Temiz olan siyasetçi baskıya boyun eğmez. Suçu bulunan ise rozet değiştirerek hesap vermekten kurtulamaz. Hukuk herkes için eşit uygulanmadıkça ne yolsuzlukla mücadeleden ne de siyasi ahlaktan söz edilebilir.

Milletvekilinin Sandalyesi de Emanettir

Aynı ahlaki sorumluluk milletvekilleri için de geçerlidir. Bir milletvekili hukuken partisinden ayrılıp başka bir partiye katılabilir. Ancak hukuki hak, siyasi davranışı kendiliğinden ahlaklı hâle getirmez.

CHP’den ayrılarak AKP’ye katılan İstanbul Milletvekili Nimet Özdemir’in bugün AKP milletvekili olarak görev yaptığı TBMM’nin resmî kaydında görülüyor.

Seçmenin muhalefet etmesi için Meclis’e gönderdiği bir milletvekilini iktidar sıralarında bulması açık bir temsil krizidir. Milletvekilliği sandalyesi siyasetçinin şahsi mülkü değil, halkın belirli bir siyasi görev için verdiği emanettir.

Ahlaklı Yol İstifa Edip Yeniden Seçime Girmektir

Türkiye’de parti değiştiren belediye başkanları ve milletvekilleri için açık bir demokratik ilke benimsenmelidir: Seçildiği siyasi çizginin karşısındaki bir partiye geçen kişi görevinden istifa etmeli ve yeniden halkın karşısına çıkmalıdır.

Bu kural düşünce özgürlüğünü engellemez. Aksine siyasetçinin yeni tercihini seçmenin onayına sunarak demokratik meşruiyeti güçlendirir.

Halk yeni tercihe destek verirse sorun kalmaz. Destek vermiyorsa hiç kimse seçmenden aldığı emaneti başka bir partiye taşıma hakkına sahip değildir.

Çünkü mesele yalnızca bir rozetin çıkarılıp diğerinin takılması değildir. Mesele, milyonlarca insanın iradesinin kişisel çıkarlar, makam hesapları veya siyasi baskılar karşısında değersizleştirilmesidir.

Siyasette fikir değiştirmek haktır. Parti değiştirmek de hukuken serbesttir. Fakat halkın oyunu kişisel malı gibi yanında götürmek siyasi ahlaksızlıktır.

Rozet değiştirmek serbest olabilir; seçmenin iradesini satmak asla meşru değildir.

@welgmedya